TR
EN
Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Amaç: Bu araştırma üniversite öğrencilerinin kronotipi ile uyku kalitesi ve gece yeme sendromu arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 19–30 yaş aralığında 300 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, Sabahçıl-Akşamcıl Anketi, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi, Gece Yeme Anketi verileri anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 26 istatistik paket programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Bireylerin kronotiplerine göre %18,3'ü sabahçıl tip, %64,0'ü ara tip, %17,7'si akşamcıl tiptir. Uyku kalitesine göre %97,0'si kötü, %3,0’ü iyi uyku kalitesine sahiptir. Gece Yeme Anketine göre bireylerin %98,3'ünde gece yeme sendromu bulunmamıştır. Akşamcıl tip öğrencilerin Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi ve Gece Yeme Anketi ortanca değerleri, sabahçıl ve ara tipe sahip öğrencilerden daha yüksektir (p<0,001). Bireylerin SabahçılAkşamcıl Anketi ve Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi değerleri arasında negatif yönde zayıf derecede anlamlı ilişki (r=-0,367, p<0,001), SabahçılAkşamcıl Anketi ve Gece Yeme Anketi arasında negatif yönde orta derecede anlamlı ilişki (r=-0,450, p<0,001) saptanmıştır.
Sonuç: Kronotipin, bireylerin uyku düzeni ve yeme davranışlarını etkileyen önemli bir faktör olduğu gözlemlenmiştir. Bu nedenle, üniversite öğrencilerinin uyku düzenlerini iyileştirmek ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarını teşvik etmek amacıyla uygun önlemlerin alınması önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Beden kütle indeksi, gece yeme sendromu, sirkadiyen ritim, uyku.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Montaruli A, Galasso L, Caumo A, Cè E, Pesenti C, Roveda E, Esposito F. The circadian typology: the role of physical activity and melatonin. Sport Sci Health. 2017 Aug;13(3):469-76. DOI: 10.1007/s11332-017-0389-y
- 2. Molu B, Keskin AY, Ba MT. Hemşirelik öğrencilerinin kronotipine göre uyku hijyeninin incelenmesi. J Turk Sleep Med. 2021 Jan;8(2):105-12. DOI: 10.4274/jtsm.galenos.202106025
- 3. Zimmermann LK. The influence of chronotype in the daily lives of young children. Chronobiol Int. 2016 Mar;33(3):268-79. DOI: 10.3109/07420528.2016.1138120
- 4. Keskin E, Sahbaz CD. Chronotype and sleep quality in patients with inflammatory bowel disease. Med Bull Haseki. 2020 Nov;58(1):72-7. DOI: 10.4274/haseki.galenos.2019.5635
- 5. Altınsoy C, Yavuz AY. Üniversite öğrencilerinde kronotipin, yeme tutumu ve beden algısı ile ilişkisinin incelenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021 May;6(1):136-46. DOI: 10.47115/jshs.895176
- 6. Chelminski I, Ferraro FR, Petros TV, Plaud JJ. An analysis of the eveningness–morningness dimension in depressive college students. J Affect Disord. 1999 Mar;52(1-3):19-29. DOI: 10.1016/S0165-0327(98)00051-2
- 7. Müller MJ, Haag A. The concept of chronotypes and its clinical importance for depressive disorders. Int J Psychiatry Med. 2018 Dec;53(3):224-40. DOI: 10.1177/0091217417749787
- 8. Tokur-Kesgin M, Kocoglu-Tanyer D. Pathways to adolescents’ health: chronotype, bedtime, sleep quality and mental health. Chronobiol Int. 2021 May;38(10):1441-8. DOI: 10.1080/07420528.2021.1931277
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Halk Sağlığı Beslenmesi, Klinik Beslenme, Beslenme ve Diyetetik (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
24 Haziran 2024
Kabul Tarihi
11 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 3
APA
Karakaya, R. E., & Arıbaş, S. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(3), 446-452. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1503953
AMA
1.Karakaya RE, Arıbaş S. Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2025;10(3):446-452. doi:10.61399/ikcusbfd.1503953
Chicago
Karakaya, Rahime Evra, ve Safiyenur Arıbaş. 2025. “Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10 (3): 446-52. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1503953.
EndNote
Karakaya RE, Arıbaş S (01 Eylül 2025) Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10 3 446–452.
IEEE
[1]R. E. Karakaya ve S. Arıbaş, “Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, İKÇÜSBFD, c. 10, sy 3, ss. 446–452, Eyl. 2025, doi: 10.61399/ikcusbfd.1503953.
ISNAD
Karakaya, Rahime Evra - Arıbaş, Safiyenur. “Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10/3 (01 Eylül 2025): 446-452. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1503953.
JAMA
1.Karakaya RE, Arıbaş S. Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 2025;10:446–452.
MLA
Karakaya, Rahime Evra, ve Safiyenur Arıbaş. “Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 10, sy 3, Eylül 2025, ss. 446-52, doi:10.61399/ikcusbfd.1503953.
Vancouver
1.Rahime Evra Karakaya, Safiyenur Arıbaş. Üniversite Öğrencilerinin Kronotipi ile Uyku Kalitesi ve Gece Yeme Sendromu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İKÇÜSBFD. 01 Eylül 2025;10(3):446-52. doi:10.61399/ikcusbfd.1503953
