TR
EN
Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışma, nörotoksik kemoterapi alan kadınlarda periferal nöropati şiddeti ile ağrı ve yaşam kalitesi düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı türdeki bu araştırmanın örneklemi Şubat-Ağustos 2023 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kemoterapi Ünitesinde nörotoksik kemoterapi ilaçlarından en az bir tanesini alan, en az 3 kür kemoterapi almış olan, grade 1 ve üzeri periferal nöropatisi olan, 18-65 yaş aralığında olan, Türkçe bilen, çalışmaya katılmayı kabul eden 152 kadın hastadan oluşmuştur. Araştırma verileri, tanıtıcı bilgi formu, ağrı ve nöropati değerlendirme formu, kanser hastalarının yaşam kalitesini değerlendirme formu ve kemoterapiye bağlı periferik nöropati değerlendirme formu kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda kemoterapiye bağlı periferal nöropatinin yaşam kalitesi olumsuz etkilediği, kadınların %76,65’inin ağrı semptomu yaşadığı, %77,6’sında grade 1 periferal nöropati görüldüğü belirlenmiştir. Grade 2 nöropatisi olan hastaların nöropati şiddetine göre yaşam kalitesi puanlarında fiziksel, rol ve emosyonel fonksiyon ortalama puanları daha düşüktür (p<0,05). Grade 2 nöropatisi olan hastaların semptom skalası alt boyutlarında bulantı, ağrı ve yorgunluk puanları daha yüksektir. Kemoterapiye bağlı periferik nöropati ölçeği alt boyutları değerlendirildiğinde, grade 2 nöropatisi olan hastalarda motor fonksiyon ve duyusal fonksiyon ortalama puanları daha yüksek belirlenmiştir (p<0,05).
Sonuç: Araştırma sonucunda elde edilen bulgular nörotoksik kemoterapi alan kadınlarda ağrı ve yaşam kalitesinin çok yönlü bir sorun olduğunu ve etkili yönetimi için multidisipliner bir yaklaşım gerektirdiğini göstermektedir. Nörotoksik kemoterapi alan hastalara danışmanlık yapan onkoloji hemşirelerinin semptom yönetimi ve değerlendirmelerini tedavinin başında, sürecinde ve sonrasında düzenli olarak yapması önerilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). Ölüm Nedeni İstatistikleri. 2018. [Atıf 2024 Eylül 15]. Erişim adresi: http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1083
- American Cancer Society. Cancer prevention & early detection facts & figures 2019-2020. American Cancer Society; 2019 [cited 2024 Sep 15]. Available from: https://www.cancer.org/content/dam/cancer-org/research/cancer-facts-and-statistics/cancer-prevention-and-early-detection-facts-and-figures/cancer-prevention-and-early-detection-facts-and-figures-2019-2020.pdf
- World Health Organization. WHO report on cancer: setting priorities, investing wisely and providing care for all. 2020 [cited 2024 Sep 15]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/who-report-on-cancer-setting-prioritiesinvesting-wisely-and-providing-care-for-all
- Derksen TM, Bours LJ, Mols F, Weijnberg PM. Lifestyle related factors in the self-management of chemotherapy induced peripheral neuropathy in colorectal cancer: A systematic review. Evid Based Complement Alternat Med. 2017;2017:1-9.
- Zhi WI, Chen P, Kwon A, Chen C, Harte SE, Piulson L, et al. Chemotherapy-induced peripheral neuropathy (CIPN) in breast cancer survivors: A comparison of patient-reported outcomes and quantitative sensory testing. Breast Cancer Res Treat. 2019;178(3):587-95.
- Molinares D, Kurtevski S, Zhu Y. Chemotherapy-induced peripheral neuropathy: Diagnosis, agents, general clinical presentation, and treatments. Curr Oncol Rep. 2023;25(12):1227-35.
- Hsu HT, Wu LM, Lin PC, Juan CH, Huang YY, Chou PL, et al. Emotional distress and quality of life during folinic acid, fluorouracil, and oxaliplatin in colorectal cancer patients with and without chemotherapy-induced peripheral neuropathy: A cross-sectional study. Medicine (Baltimore). 2020;99(6):e19029.
- Sacid G, Arikan F. The evaluation of peripheral neuropathy, daily life activities and quality of life in cancer patients. Acta Oncologica Turcica. 2020;53(3):429-40.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dahili Hastalıklar Hemşireliği, Hemşirelik (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
11 Aralık 2024
Kabul Tarihi
16 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1
APA
Ünal Toprak, F., & Uysal, N. (2026). Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 11(1), 173-178. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1599801
AMA
1.Ünal Toprak F, Uysal N. Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi. İKÇÜSBFD. 2026;11(1):173-178. doi:10.61399/ikcusbfd.1599801
Chicago
Ünal Toprak, Filiz, ve Neşe Uysal. 2026. “Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 (1): 173-78. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1599801.
EndNote
Ünal Toprak F, Uysal N (01 Ocak 2026) Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11 1 173–178.
IEEE
[1]F. Ünal Toprak ve N. Uysal, “Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi”, İKÇÜSBFD, c. 11, sy 1, ss. 173–178, Oca. 2026, doi: 10.61399/ikcusbfd.1599801.
ISNAD
Ünal Toprak, Filiz - Uysal, Neşe. “Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 11/1 (01 Ocak 2026): 173-178. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1599801.
JAMA
1.Ünal Toprak F, Uysal N. Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi. İKÇÜSBFD. 2026;11:173–178.
MLA
Ünal Toprak, Filiz, ve Neşe Uysal. “Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 11, sy 1, Ocak 2026, ss. 173-8, doi:10.61399/ikcusbfd.1599801.
Vancouver
1.Filiz Ünal Toprak, Neşe Uysal. Nörotoksik Kemoterapi Alan Kadınlarda Periferal Nöropati Şiddeti ile Ağrı ve Yaşam Kalitesinin Belirlenmesi. İKÇÜSBFD. 01 Ocak 2026;11(1):173-8. doi:10.61399/ikcusbfd.1599801
