Determination of Sustainable and Healthy Nutritional Behaviors among University Students

Yıl 2026, Cilt: 11 Sayı: 1, 78 - 85, 28.01.2026

Merve İnce Palamutoğlu

https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1638612

https://izlik.org/JA25PS35XL

Öz

Objective: The aim of this study was to evaluate the knowledge, attitudes, and behaviors of university students regarding sustainability and healthy nutrition.
Material and Methods: Snowball sampling was employed in this online cross-sectional survey-based study, and a total of 427 participants were included. The participants' demographic characteristics, including age, income, living conditions, and eating habits, as well as their knowledge and opinions about sustainable nutrition, were analyzed, along with their scores on the Sustainable and Healthy Eating Behaviors Scale. Statistical analysis of the data was conducted via SPSS v27.
Results: According to the results of the Sustainable and Healthy Nutrition Behavior Scale, it was found that the sustainable nutrition behaviors of the participants differed on the basis of age, gender, and other demographic characteristics. Statistically significant positive correlations were found between the total score and subfactor scores of the sustainable and healthy nutrition behavior scales for female participants, whereas no such relationship was observed for male participants. The "Healthy and Balanced Nutrition" subfactor scores showed a very high positive correlation with the total scores of the Sustainable and Healthy Nutrition Behavior Scales, contributing to the increase in other subfactors by 30.6% to 86.0%. These findings indicate that sustainable healthy living habits are mutually supportive, particularly among female participants.
Conclusion: Healthy and balanced eating behaviors among female participants strengthen sustainable healthy living habits and are significantly positively correlated with the subfactors of the SHE behavior scale. These results suggest that as individuals develop sustainable eating habits, their environmental and ethical awareness may also increase.
Keywords: Student, healthy nutrition, sustainable, university.

Anahtar Kelimeler

Sustainable Nutrition , Sustainability and Healthy Nutritional Behaviors , University Students , Diet

Üniversite Öğrencilerinin Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışlarının Değerlendirilmesi

https://izlik.org/JA25PS35XL

Öz

Amaç: Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin sürdürülebilirlik ve sağlıklı beslenme konusundaki bilgi düzeylerini, tutumlarını ve davranışlarını değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çevrimiçi kesitsel anket tabanlı araştırmada kartopu örnekleme yöntemi kullanılmış, araştırmaya 427 kişi dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş, gelir, yaşam koşulları ve beslenme alışkanlıkları gibi demografik özellikleri, sürdürülebilir beslenmeyle ilgili bilgi ve görüşleri ile Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları Ölçeği puanları analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi SPSS v27 programıyla yapılmıştır.
Bulgular: Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışı Ölçeği sonuçlarına göre, katılımcıların sürdürülebilir beslenme davranışlarının yaş, cinsiyet ve diğer demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Kadın katılımcıların Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme davranış ölçeği toplam puanı ve alt faktör puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyonlar bulunurken, erkeklerde bu tür bir ilişki saptanmamıştır. "Sağlıklı ve Dengeli Beslenme" alt faktör puanları, Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme davranış ölçeği toplam puanlarıyla çok yüksek pozitif korelasyon göstererek, diğer alt faktörlerin %30,6 ile %86,0 arasında artmasına katkıda bulunmuştur. Bu bulgular, sürdürülebilir sağlıklı yaşam alışkanlıklarının birbirini destekleyici bir yapıya sahip olduğunu ve özellikle kadın katılımcılar arasında bu alışkanlıkların güçlendiğini ortaya koymaktadır.
Sonuç: Kadın katılımcılar arasında sağlıklı ve dengeli beslenme davranışlarının, sürdürülebilir sağlıklı yaşam alışkanlıklarını güçlendirdiği ve Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme davranış ölçeği alt faktörleriyle anlamlı pozitif korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, bireylerin
sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarını geliştirdikçe çevresel ve etik farkındalıklarının da artabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Öğrenci, sağlıklı beslenme, sürdürülebilir, üniversite.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilir Beslenme , Sürdürülebilirlik ve Sağlıklı Beslenme Davranışları , Üniversite Öğrencileri , Diyet

Etik Beyan

Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Müdahale Olmayan Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu'ndan 2024/93 kodu ve 03.05.2024 tarihi ile etik kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

• Leitzamann C. Adequate Diet of Essential Nutrients for Healthy People. In: The Role of Food, Agriculture, Forestry, and Fisheries in Human Nutrition - Volume 5. 2011. p. 20–41.
• Borghini A, Piras N. Food and Foods Toward a Definition. Rivista Italiana di Filosofia del Linguaggio. 2019;SFL:384–392. doi:10.4396/SFL2019ES06.
• Sharma N, Kapadia S. Food, Nutrition, Health and Fitness. In: Human Ecology and Family Sciences - Part 1. National Council of Educational Research and Training; 2009. p. 28–46. ISBN: 978-81-7450-972-7
• Bhavani RV, Gopinath R, Nithya J, Raju S, Sakthi Velan A. Good nutrition. M.S. Swaminathan Research Foundation. 2020. (Real Impact Solutıons, Mylapore, Chennaı - 4; vol. 85).
• CESCR. Committee on Economic Social and Cultural Rights. General Comment No. 12: The Right to Adequate Food (Art. 11 of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights), 12 Mayıs 1999. Available from: https://www.refworld.org/legal/general/cescr/1999/en/87491?utm_source. 1999.
• FAO/WHO. Sustainable Healthy Diets. Food and Agriculture Organization of the United Nations World Health Organization. 2019.
• Sotiraki M, Malliou A, Tachirai N, Kellari N, Grammatikopoulou MG, Sergentanis TN, et al. Burden of Childhood Malnutrition: A Roadmap of Global and European Policies Promoting Healthy Nutrition for Infants and Young Children. Children. 2022;9(8):1179. doi:10.3390/children9081179
• Kuhnlein H V. Food system sustainability for health and well-being of Indigenous Peoples. Public Health Nutr. 2015;18(13):2415–24. doi:10.1017/S1368980014002961
• Fanzo J. Healthy and Sustainable Diets and Food Systems: the Key to Achieving Sustainable Development Goal 2? Food Ethics. 2019;4(2):159–174. doi:10.1007/s41055-019-00052-6
• Gussow JD, Clancy KL. Dietary guidelines for sustainability. J Nutr Educ. 1986;18(1):1–5. doi:10.1016/S0022-3182(86)80255-2
• Baygut H, Bilici S. Sustainability in Food Services. SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;12(3):422–429. doi:10.22312/sdusbed.1022416
• Burlingame B, Dernini S. Sustainable Diets and Biodiversity – Directions and solutions for policy research and action Proceedings of the International Scientific Symposium Biodiversity and Sustainable Diets United Against Hunger. Rome: FAO.; 2012.
• Meybeck A, Gitz V. Sustainable diets within sustainable food systems. Vol. 76, Proceedings of the Nutrition Society. 2017. p. 1–11. doi:10.1017/S0029665116000653
• Steenson S, Buttriss JL. Healthier and more sustainable diets: What changes are needed in high-income countries? Nutr Bull. 2021;46(3):279–309. doi: 10.1111/nbu.12518
• YOK. Council of Higher Education of the Republic of Turkey. Data for the 2023-2024 academic year https://istatistik.yok.gov.tr. 2024.
• SSC. Sample size calculator. Creative Research Systems survey software. [Internet]. 2024. Available from: https://www.surveysystem.com/sscalc.htm
• Ünal Özen G. Diyetisyen ve Diyetisyen Adaylarının Sürdürülebilir Beslenme Konusundaki Bilgi ve Tutumlarının Değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi; 2019.
• Żakowska-Biemans S, Pieniak Z, Kostyra E, Gutkowska K. Searching for a measure integrating sustainable and healthy eating behaviors. Nutrients. 2019;11(95). doi:10.3390/nu11010095
• Köksal E, Bilici S, Çitar Daziroǧlu ME, Erdoǧan Gövez N. Validity and reliability of the Turkish version of the Sustainable and Healthy Eating Behaviors Scale. British Journal of Nutrition. 2022;129(8):1398–404. doi:10.1017/S0007114522002525
• Choi J, Peters M, Mueller RO. Correlational analysis of ordinal data: from Pearson’sr to Bayesian polychoric correlation. Asia Pacific education review. 2010;11(4):459-466. doi: 10.1007/s12564-010-9096-y.
• Grunert KG, Hieke S, Wills J. Sustainability labels on food products: Consumer motivation, understanding and use. Food Policy. 2014;44:177–89. doi:10.1016/j.foodpol.2013.12.001
• Kubilay MN. Sürdürülebilir Gıda Okuryazarlığı Ölçeği’nin Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. Sağlık bilimleri Üniversitesi, Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Beslenme ve Diyetetik Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi; 2023.
• Balyan Çelikkaya E. Sağlık Çalışanlarının Sürdürülebilir Beslenme Hakkında Bilgi Düzeylerinin ve Uygulamalarının Değerlendirilmesi: Ankara Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji EAH Örneği. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Programı, Yüksek Lisans Tezi; 2023.
• Özen B. Sürdürülebilir Besin Tüketim Davranışı Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik-Güvenirliği ve Bazı Sürdürülebilir Diyet Modelleriyle İlişkisinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi; 2022.
• Babacık M. Üniversite Öğrencilerinin Sürdürülebilir Beslenmeye Yönelik Bilgi Ve Tutumlarının Saptanması. Trakya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Programı, Yüksek Lisans Tezi; 2023.