Araştırma Makalesi

Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi

Cilt: 10 Sayı: 2 14 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi

Öz

Amaç: Hemşirelik öğrencilerinin kafein tüketimi ve nikotin bağımlılık düzeyindeki farklılıkların uyku kalitesi üzerine etkilerini sosyodemografik özelliklere göre incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel araştırma tasarımına sahip bu çalışmanın evrenini Nisan 2021 – Temmuz 2022 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hemşirelik fakültesinde eğitimine devam eden tüm öğrenciler (n=1142) oluşturdu. Evrenin tamamına ulaşılmış olup, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden (n=553) öğrenciler araştırmanın örneklemini oluşturdu. Bu nedenle, gönüllülük esasına dayalı örnekleme yöntemi kullanıldı. Kafein tüketim düzeyleri tespiti için “Kafein Tüketim Alışkanlıkları Formu”, nikotin bağımlılığının tespiti için “Fagestrom Tölerans Testi”, uyku kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi için “Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi” kullanıldı. İncelemeler spearman korelasyon, doğrusal regresyon, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizleri ile yapıldı. Bulgular: Sigara kullanan katılımcıların uyku kalitesinin sigara kullanmayan katılımcılara göre daha yüksektir (p<0,05). Katılımcıların Fagestrom Tölerans Testi puanları ile Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde bir istatistiksel ilişki olduğu (r=0,113; p=0,008), kafein tüketim miktarı ile Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı (r=0,033; p=0,445) saptanmıştır. Oluşturulan regresyon analiz modelinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (F=7,303; p<0,05). Katılımcıların sınıf düzeyi, baba eğitimi, aile gelir düzeyi ve sigara içme durumlarının uyku kalitesi üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Sonuç: Araştırma sonuçları yüksek kafein tüketimi ve sigara kullanımının uyku kalitesini olumsuz etkilediğini göstermiştir. Sigara kullanan öğrencilerin uyku kalitesinin daha düşük olduğu, kafein tüketimiyle uyku süresi arasında negatif, Uyku Latansı ile ise pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca, bazı demografik faktörlerin (sınıf düzeyi, baba eğitimi, aile geliri, ilaç kullanımı, cinsiyet) uyku kalitesi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

There are no individuals or organizations that financially support the study.

Proje Numarası

Proje değildir.

Etik Beyan

The study protocol was approved by the Bursa Uludağ University Health Sciences Research and Publication Ethics Committee (29.07.2020/2020-06). The study was conducted by the Declaration of Helsinki between 10.04.2021 and 10.07.2022. Before starting data collection, informed consent was obtained from each participant to ensure they had a clear understanding of the purpose of the study and the voluntary participation process.

Teşekkür

The authors would like to thank all participants who participated in the research.

Kaynakça

  1. Öğütlü B, Karaaziz M. Uyku ve uyku bozuklukları ile ilgili bir gözden geçirme. Pak Sosyal Bilim Derg. 2024; 5(9): 50-60.
  2. Chen H-YW, Lin H-H. Sleep quality and academic performance of nursing students: a meta-analysis. J Nurs Educ Pract. 2020;10(2):159–167.2
  3. Benjamin LS, Pasay-An E, Pangket P, Alqarni AS, Gonzales F, Sacgaca L, et al. Impact of sleep and psychological well-being on the academic and clinical performance of nursing students in Saudi Arabia. Psychology Research and Behavior Management. 2024;17:1355-64. https://doi.org/10.2147/PRBM.S453685
  4. Kim IK, Kim KM. Energy drink consumption patterns and associated factors among nursing students: a descriptive survey study. J Addict Nurs. 2015;26(1):24-31.
  5. Hartini S, Nisa K, Herini ES. Faktor-Faktor yang berhubungan dengan masalah tidur remaja selama pandemi Covid-19. Sari Pediatri. 2021;22(5):311.
  6. Naryati N, Ramdhaniyah R. Faktor-faktor yang mempengaruhi kualitas tidur mahasiswa program studi sarjana keperawatan di fakultas ılmu keperawatan universitas muhammadiyah jakarta tahun 2021. Jurnal Mitra Kesehatan. 2021;4(1):5–13.
  7. Ballesio A, Lombardo C, Lucidi F, Violani C. Caring for the carers: Advice for dealing with sleep problems of hospital staff during the COVID‐19 outbreak. Journal of Sleep Research, 2021;30(1),e13096.
  8. Gallego-Gómez JI, González-Moro MTR, González-Moro JMR, Vera-Catalán T, Balanza S, Simonelli-Muñoz AJ, et al. Relationship between sleep habits and academic performance in university Nursing students. BMC Nursing. 2021;20(1):100.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı Hemşireliği, Hemşirelik Esasları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

21 Mart 2025

Kabul Tarihi

14 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, H., Çınar Yücel, Ş., Dağhan, Ş., & Khorshid, L. (2025). Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(2), 261-268. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1662005
AMA
1.Yılmaz H, Çınar Yücel Ş, Dağhan Ş, Khorshid L. Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi. İKÇÜSBFD. 2025;10(2):261-268. doi:10.61399/ikcusbfd.1662005
Chicago
Yılmaz, Hülya, Şebnem Çınar Yücel, Şafak Dağhan, ve Leyla Khorshid. 2025. “Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10 (2): 261-68. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1662005.
EndNote
Yılmaz H, Çınar Yücel Ş, Dağhan Ş, Khorshid L (01 Haziran 2025) Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10 2 261–268.
IEEE
[1]H. Yılmaz, Ş. Çınar Yücel, Ş. Dağhan, ve L. Khorshid, “Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi”, İKÇÜSBFD, c. 10, sy 2, ss. 261–268, Haz. 2025, doi: 10.61399/ikcusbfd.1662005.
ISNAD
Yılmaz, Hülya - Çınar Yücel, Şebnem - Dağhan, Şafak - Khorshid, Leyla. “Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 10/2 (01 Haziran 2025): 261-268. https://doi.org/10.61399/ikcusbfd.1662005.
JAMA
1.Yılmaz H, Çınar Yücel Ş, Dağhan Ş, Khorshid L. Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi. İKÇÜSBFD. 2025;10:261–268.
MLA
Yılmaz, Hülya, vd. “Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi”. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 10, sy 2, Haziran 2025, ss. 261-8, doi:10.61399/ikcusbfd.1662005.
Vancouver
1.Hülya Yılmaz, Şebnem Çınar Yücel, Şafak Dağhan, Leyla Khorshid. Kafein Tüketim ve Nikotin Bağımlılık Düzeyindeki Farklılıkların Hemşirelik Öğrencilerinin Uyku Kalitesine Etkisi. İKÇÜSBFD. 01 Haziran 2025;10(2):261-8. doi:10.61399/ikcusbfd.1662005