Using Acupressure for Nausea and Vomiting Induced Chemotherapy

Öz

Cancer is an important health problem with an increasing prevalence all over the world. Chemotherapy is one of the most commonly used methods in cancer treatment, that can cause serious symptoms and have a negative impact on quality of life. Nausea and vomiting are the most common and disturbing symptoms. Recently, symptoms that cannot be completely eliminated by pharmacological treatments have been managed using integrative medicine methods. Acupressure is one of the integrative methods that used to increase sleep quality, relieve pain due to birth and cancer, reduce fatigue, depression and anxiety, and relieve nausea and vomiting. In this review, acupressure, one of the integrative methods used in the management of chemotherapy-induced nausea and vomiting symptoms in cancer patients, is discussed and it is aimed to inform nurses about acupressure application. Although the effect of acupressure on nausea and vomiting has not been fully explained, it is thought to reduce nausea and vomiting by increasing the release of neurohormones and neurotransmitters as a result of stimulation of acupressure points and by providing regulation of blood circulation. There are many studies in the literature investigating the effectiveness of acupressure in the management of chemotherapy-induced nausea and vomiting. Nurses should question whether they use integrative methods when evaluating the needs of patients, and should inform patients and their relatives about the benefits and risks of these methods. Although acupressure is an easily applicable method, studies show that many nurses are not knowledgeable about this subject and therefore acupressure is not used frequently in clinics.

Anahtar Kelimeler

• Nausea
• vomiting
• chemotherapy
• acupressure
• nursing

Kemoterapiye Bağlı Bulantı ve Kusmada Akupresür Kullanımı

Öz

Kanser, tüm dünyada görülme sıklığı giderek artan önemli bir sağlık sorunudur. Kanser tedavisinde en sık kullanılan yöntemlerden biri olan kemoterapi, ciddi semptomlara yol açabilmekte ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bulantı ve kusma sık yaşanan ve en rahatsız edici semptomlardan biridir. Son yıllarda farmakolojik tedaviler ile tamamen ortadan kaldırılamayan semptomların yönetiminde integratif tıp yöntemleri kullanılmaya başlanmıştır. Akupresür, literatürde uyku kalitesini artırmada, doğum ve kansere bağlı ağrıyı hafifletmede, yorgunluğu, depresyonu ve anksiyeteyi azaltmada ve bulantı-kusmayı gidermede kullanılan integratif yöntemlerden biridir. Bu derlemede kanser hastalarında kemoterapiye bağlı gelişen bulantı ve kusma semptomlarının yönetiminde kullanılan integratif yöntemlerden akupresür tartışılmıştır ve hemşirelerin bu konuda bilgilendirilmesi amaçlanmıştır. Akupresürün bulantı-kusma üzerinde etkisi tam olarak açıklanamamış olsa da, akupresür noktalarının uyarılması sonucunda nörohormonların ve nörotransmitterlerin salınımını artırarak ve kan dolaşımının regulasyonunu sağlayarak bulantı-kusmayı azalttığı düşünülmektedir. Literatürde kemoterapiye bağlı gelişen bulantı ve kusmanın yönetiminde akupresürün etkinliğini araştıran birçok çalışma yer almaktadır. Hemşireler, hastaların gereksinimlerini değerlendirirken integratif yöntemleri kullanıp kullanmadıklarını sorgulamalı, hasta ve yakınlarını bu yöntemlerin yararları ve riskleri konusunda bilgilendirmelidir. Akupresür kolaylıkla uygulanabilir bir yöntem olmasına karşın, yapılan araştırmalar birçok hemşirenin bu konuda bilgili olmadığını ve bu nedenle akupresürün kliniklerde sık uygulanmadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bulantı
• kusma
• kemoterapi
• akupresür
• hemşirelik

Kaynakça

1. DSÖ. Fact Sheets.Canser. (2020) Erişim: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer. Erişim tarihi: 10.03.2021.
2. Liu L, Mills PJ, Rissling M, Fiorentino L, Natarajan L, Dimsdale JE, et al. Fatigue and sleep quality are associated with changes in inflammatory markers in breast cancer patients undergoing chemotherapy. Brain, behavior, and immunity. 2012; 26 (5), 706-713. Available from: https:// doi.org/10.1016/j.bbi.2012.02.001
3. Antiemesis, national comprehesive cancer network (NCCN), version2, 2020. Erişim: https://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/ antiemesis.pdf
4. National Cancer Institute (NCI), 2020. https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/side-effects/nausea
5. Arslan M, Özdemir, L. Kemoterapiye bağlı gelişen bulantı-kusmanın yönetiminde kullanılan tamamlayıcı tedavi yöntemleri. Turkish Journal of Oncology/Türk Onkoloji Dergisi. 2015; 30: 82-89.
6. Bahar A, Ovayolu Ö, Ovayolu N. Onkoloji hastalarında sık karşılaşılan semptomlar ve hemşirelik yönetimi. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2019; 6: 42-58.
7. Kutlutürkan S, Karataş T. Kemoterapiye Bağlı Kusmada Tamamlayıcı Tıp. Bozok Tıp Dergisi. 2014; 4: 63-65.
8. Avcı HS, Ovayolu N, Ovayolu Ö. Effect of acupressure on nausea-vomiting in patients with acute myeoloblastic leukemia. Holistic Nursing Practice. 2016; 257–262.

9. İster ED, Karaca T. Türkiye’de Akupresur Uygulanarak Yapılan Hemşirelik Tezlerinin İncelenmesi. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi. 2019; 2.1: 22-31.
10. Byju A, Pavithran S, & Antony R. Effectiveness of acupressure on the experience of nausea and vomiting among patients receiving chemotherapy. Canadian Oncology Nursing Journal. 2018; 8, 132-138.
11. Genç F, Tan M. The effect of acupressure application on chemotherapy-induced nausea, vomiting, and anxiety in patients with breast cancer. Palliative and Supportive Care. 2015, 13.2: 275-284.
12. Hussein HA, Sadek BR. Acupressure for chemotherapy induced vomiting among school age children. World Journal of Medical Science. 2013; 8, 373-381.
13. Abusaad F, Ali W. Effect of point 6 acupressure on chemotherapy associated nausea and vomiting among adolescents with cancer. Journal of Nursing Education and Practice. 2016; 6, 122-129.
14. Enç N (Editör), Can G. Onkoloji Hastalıkları Hemşireliği. İstanbul. Nobel Tıp Kitapevleri. 2014: 387-388.
15. Dewan P, Singhal S, Harıt D. Management of Chemotherapy- Induced Nausea and Vomiting. Indian Pediatrics. 2010; 47: 149-155.
16. Turini M, Piovesana V, Ruffo P, Ripellino C, Cataldo N. An assessment of chemotherapy-induced nausea and vomiting direct costs in three EU countries. Drugs in context, 2015.
17. França MS, Usón Junior PL, Antunes YP, Prado BL, Donnarumma C, Mutão TS et al. ssessment of adherence to the guidelines for the management of nausea and vomiting induced by chemotherapy. Einstein, 2015; 13 (2): 221-225.
18. Altın A, Avcı İA. Evde Alzheimer hastasına bakım verenlerin hasta bakımına yönelik kullandıkları tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemleri. TAF Preventive Medicine Bulletin 2016;15(6):525-31.
19. Şimşek B, Yazgan-Akso, D, Çalık-Basaran N, Taş D, Albasan D. ve Kalaycı M. Z. Mapping traditional and complementary medicine in Turkey. European Journal of Integrative Medicine, 2017; 15, 68-72.
20. Karahancı ON, Öztoprak ÜY, Ersoy M, Zeybek ÜÇ, Hayırlıdağ M, Örnek BN. Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları yönetmeliği ile yönetmelik taslağı‘nın karşılaştırılması. Türkiye Biyoetik Dergisi. 2015; 2 (2):117-26.
21. Harris PE, Cooper KL, Relton C, Thomas KJ. Prevalence of complementary and alternative medicine (CAM) use by the general population: a systematic review and update. Int J Clin Pract. 2012; 66 (10):924–39.
22. Şimşek B, Yazgan AD, Calik BN, Taş D, Albasan D, Kalaycı MZ. Mapping Traditional and Complementary Medicine in Turkey. European Journal of Integrative Medicine. 2017; 15: 68-72.
23. Oral B, Öztürk A, Balcı E, Sevinç N. Aile sağlığı merkezine başvuranların geleneksel/alternatif tıpla ilgili görüşleri ve kullanım durumu. TAF Prev Med Bull. 2016; 15 (2): 75.
24. Sağkal T, Demiral S, Odabaş H, Altunok E. Kırsal kesimde yaşayan yaşlı bireylerin tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerini kullanma durumları. Fırat Üni Sağlık il Tıp Derg. 2013; 27 (1): 19-26.
25. Libing Z, Lingru L, Yingshuai L, Ji W, Qi W. chinese herbal medicine as an adjunctive therapy for breast cancer. a systematic review and meta-analysis. evidence-based complementary and alternative medicine. 2016. Available from: https://doi.org/10.1155/2016/9469276
26. Maranki E, Maranki A. Profilaktik masajla mücizevi tedaviler. 20. Basım, İstanbul: Hayat Yayıncılık. 2011:25- 139.
27. Buluş M. Bulantı ve Kusma. Ed. Can G. Onkoloji Hemşireliği. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. 2014: 385-394
28. Carotenuto M, Gallai B, Parisi L, Roccella M, Esposito M. Acupressure therapy for insomnia in adolescents: a polysomnographic study. Neuropsychiatr Dis Treat. 2013; 9:157-62.
29. Ahmedov Ş. Akupresür El Kitabı. Ankara: Spor Yayınevi ve Kitabevi. 2015: s.1-112.
30. Pour PS, Ameri GF, Kazemi M, Jahani Y. Comparison of Effects of Local Anesthesia and Two-Point Acupressure on the Severity of Venipuncture Pain Among Hospitalized 6-12-Year-Old Children. J Acupunct Meridian Stud. 2017;10 (3):187-192.
31. Beikmoradi A, Najafi F, Roshanaei G, Pour Esmaeil Z, Khatibian M, Ahmadi A. Acupressure and anxiety in cancer patients. Iran Red Crescent Med J. 2015; 31;17 (3).
32. Shen CH, Yang LY. The Effects of Acupressure on Meridian Energy as well as Nausea and Vomiting in Lung Cancer Patients Receiving Chemotherapy. Biol Res Nurs. 2017; 19 (2):145-152.
33. Yuliar TP, Susanah S, & Nurhidayah I. Effect of nei guan acupressue point as adjuvant therapy on highly. Padjadjaran Nursing Journal. 2019; 7, 67-76.
34. Dupuis LL, Kelly KM, Krischer JP, Langevin AM, Tamura RN, Xu P, et al. Acupressure bands do not improve chemotherapy-induced nausea control in pediatric patients receiving highly emetogenic chemotherapy. A single-blinded, randomized controlled trial. Cancer. 2018; 124, 1188-1196.
35. Molassiotis A, Russell W, Hughes J, Breckons M, Lloyd-Williams M, Richardson J, et al. The effectiveness of acupressure for the control and management of chemotherapyrelated acute and delayed nausea: A randomised controlled trial. Journal of Pain and Symptom Management. 2014; 47, 12-25.
36. Akça NK. Üremik kaşıntıda akupres uygulaması. Ed. Başer M, Taşçı S. Tamamlayıcı ve Destekleyici Uygulamalar. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2015: s:239-251.
37. Kris MG, Urba SG, Schwartzberg LS. Clinical roundtable monograph. Treatment of chemotherapy-induced nausea and vomiting. Clin Adv Hematol Oncol. 2011; 9: 1-15.
38. Aygin D. ‘‘Bulantı ve kusma. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2016; 20: 44-56.
39. Kaya Ş, Karakuş Z, Boz İ, Özer Z. Dünyada Ve Türkiye’de Tamamlayıcı Terapilere İlişkin Yasal Düzenlemelerde Hemşirelerin Yeri. Jaren. 2020;6(3):584-91