A STUDY ON THE EFFECTS OF SYRIANS ON THE SHADOW EMPLOYMENT IN TURKISH ECONOMY AND THIER COSTS TO TURKEY AS A REFLECTION

Abstract

Shadow employment is that the workforce in an economy operates without necessary registrations. It can also be described as working out of a state control and the aim is working without fulfilling responsibilities related with taxation and social security. Carrying out economic activities within the sovereignty of the state, but not making relevant declarations and not fulfilling responsibilities have various effects on the economy both positively and negatively. Since 2011 the ongoing Civil War in Syria has been forcing the people to migrate within the country and abroad, which causes them to be described as refugees.  Turkey is in the forefront among the countries where the Syrians have migrated to so far. There are different perceptions about the definition of the legal status of and what would be the legal status of the Syrians who passed on to Turkey from Syrian border. Syrians, who find refuge in Turkey, are legally given a “temporary protection” status and continue their lives there. The costs of following the "open door policy” for Syrian asylum seekers to Turkey, and the problem of shadow employment caused by them in the country have had some effects on the Turkish economy. In this study, the effects of the Syrians under temporary protection on the Turkish economy due to their unregistered employment are evaluated.

Keywords

• Informal employment,Syrian asylum seekers,Turkish labour market

SURİYELİLERİN TÜRKİYE EKONOMİSİNDE KAYIT DIŞI İSTİHDAMA ETKİLERİ VE BUNUN YANSIMASI OLARAK TÜRKİYE’YE MALİYETLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Kayıt dışı istihdam; bir ekonomide faaliyet gösteren işgücünün gerekli başvuruları yapmadan faaliyette bulunmasıdır. Devletin denetim alanı dışında çalışma olarak da tanımlanabilen kayıt dışı istihdamın nedeni vergisel ve sosyal güvenlikle ilgili sorumluluklarını yerine getirmemesidir. Devletin egemenlik sahasında ekonomik faaliyette bulunan ve devlete gerekli bildirimleri yapmayıp sorumluluklarını yerine getirmeyen bireyler, informel olarak ekonomik alanda faaliyet gösterip ekonomiye olumlu ve olumsuz birçok açıdan etki yapmaktadır. 2011 yılından bu yana süre gelen Suriye’deki iç savaş nedeniyle Suriyelilerin ülke içine ve ülke dışına hareket etmesi onların göçmen olarak değerlendirilmesine neden olmuştur. Ülke dışına göç eden Suriyelilerin göç ettiği ülkeler arasında Türkiye ön sıralarda yer almaktadır. Sınırdan Türkiye’ye geçen Suriyelilerin hukuki olarak hangi tanım altında değerlendirileceği ve hukuki konumunun ne olacağı konusunda farklı değerlendirmeler mevcuttur. Türkiye’ye sığınan Suriyeliler, hukuki olarak ‘geçici koruma’ statüsü içerisinde değerlendirilerek buradaki yaşamlarına devam etmektedirler. Suriyeli sığınmacılara karşı "açık kapı politikası" izleyen Türkiye’nin Suriyeli sığınmacıları misafir etmesinden kaynaklı üstlendiği maliyetler ve sığınmacıların ülkedeki kayıt dışı istihdam sorunu, Türkiye ekonomisine birtakım etkiler yapmıştır. Bu çalışmada geçici koruma altındaki Suriyelilerin kayıt dışı istihdam edilmesi nedeniyle Türkiye ekonomisine etkileri değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kayıt dışı istihdam,Suriyeli sığınmacı,Türkiye iş gücü piyasası

Kaynakça

1. AKGÜL YILMAZ, G. (1998). , “Yeraltı Ekonomisinin Doğurduğu Vergi Kaybının Hesabı ile İlgili Yaklaşımlar ve Türkiye’de Yeraltı Ekonomisinin Doğurduğu Vergi Kaybı”, Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 1998, s.486.
2. ALPAY, K. (2016). “Suriyeli Mültecilere Poliklinik Hizmeti”, Hak Söz Haber, İstanbul, 30 Mart.
3. Avcı, Ü. ve Happani, L. (2014). “Neden Suriyeli Gelin”, Habertürk, 28 Ekim.
4. ÇAKMAK, M.İ. (2015). “Suriye: Kanayana Yara”, Çehre Dergisi, 1(2): 2-6.
5. EL, K. (2016). “Suriyeliye Turizm Yok, Tarımda Ücret Esnek”, Milliyet, 13 Ocak.
6. ERDOĞAN, M. (2014). “Türkiye’deki Suriyeliler: Toplumsal Kabul ve Uyum Araştırması”, Hacettepe Üniversitesi Göç ve Siyaset Araştırmaları Merkezi, Hugo Yayınları, Aralık 2014.
7. ERDOĞAN, M. ve ÜNVER, C. (2015). “Türk İş Dünyasının Türkiye’deki Suriyeliler Konusundaki Görüş, Beklenti ve Önerileri”, TİSK, Ankara, Kasım 2015.
8. Ergüven, N.S. ve Özturanlı, B. (2013). “Uluslararası Mülteci Hukuku ve Türkiye”, AÜHFD, 62 (4) 2013: 1007-1061.

9. ERKAYA, B. (2017). “Türkiye’deki Suriyeli Sayısı Resmen Açıklandı“, Habertürk, 15 Mart.
10. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, (2016). www.goc.gov.tr, E.T. Mart 2016.
11. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (2016). “2015 Türkiye Göç Raporu”, http://www.goc.gov.tr/ icerik6/2015-turkiye-goc-raporu-yayinlandi_363_377_10057_icerik, (01.04.2017).
12. GREİFF ,W., ve HİSARCIKLIOĞLU, R. (2010). “AB ve Türkiye’ de Kayıt Dışı Ekonomi”, AB- Türkiye Karma İstişare Komitesi 28. Toplantısı, Ortak Rapor.
13. GÜLOĞLU, T. (2005). “Türkiye’de Kayıt Dışı İstihdam Gerçeğine bir Bakış”, Cornell University ILR School, 1-1-2005.
14. GÜNEŞ, S. (2016). “Sığınmacılara Poliklinik Hizmeti”, www.saglıktagundem.com.
15. KARAARSLAN, E. (2010). Türkiye’ de Kayıt Dışı İstihdam. Mali Hizmetler Derneği Yayını. Ümit Ofset Matbaacılık. Ankara.
16. Kaya, İ. ve Yılmaz Eren, E. (2015). “Türkiye’deki Suriyelilerin Hukuki Durumu Arada Kalanların Hakları ve Yükümlülükleri”, SETA Yayınları 55, I. Baskı: 2015, İstanbul.
17. Kaya, S. (2016). “Suriyeli Mültecilerin Türk İşgücü Piyasasına Etkileri”, Ar&Ge Bülten, 2016 Ocak- Şubat- Ekonomi.
18. KILIÇ, C. (2016). “Suriyeli İşçide Pirim Farkı Yok”, Milliyet, 16 Ocak.
19. KILIÇDAROĞLU, K. (2000). “Saklı Ekonominin Boyutları ve Daraltma Önlemleri”, Vergi Sorunları Dergisi, 228(4): 7-12.
20. KORKMAZ, A. (2003). “Türkiye’de Kayıt Dışı İstihdam Gerçeğine Bir Bakış”, Sosyal ve Siyaset Konferansları Dergisi, 45(1): 51-96.
21. Mumay, C. (2017). “Türkiye Suriyelilere Kaç Para Harcadı?”, Sözcü, 16 Şubat.
22. ORHAN, O. ve GÜNDOĞAR, S. 2015). “Suriyeli Sığınmacıların Türkiye’ye Etkileri”, Ortadoğu Stratejik Araştırma Merkezi, Orsam Yayınları, Ankara, Ocak 2015.
23. ÖZDEMİR, E. (2003). “Kayıt Dışı Ekonomi ve Alınması Gereken Önlemler”, Vergi Sorunları Dergisi, Gelirler Kontrolörleri Derneği Yayını, Ankara.
24. Özel, R. ve Karakış, G. (2016). “Suriyelilere ‘Çalışma İzni’ Geliyor”, Hürriyet, 11 Ocak.
25. Resmi Gazete, (2014). www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141022-15-1.
26. UNHCR (2016). BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, E.T. Mart 2016.
27. UZUN, A. (2015). “Günümüzün Sosyal ve Ekonomik Sorunu Olan Suriyelilerin Mülteci ve Ekonomi Hukuku Bakımından Değerlendirilmesi”, Ankara Barosu Dergisi, 2015/1: 107-120.
28. ÜNSAL, E. (2009). Makro İktisat. İmaj Yayıncılık. Ankara.
29. YERELİ, A., ve KARADENİZ, O. (2004). Kayıt Dışı İstihdam. Fersa Matbaacılık. Ankara.
30. YURTSEVEN, Y. (2010). Uygulamalı Vergi Hukuku. İmaj Yayıncılık. Ankara.