Gıda Sektöründe Kurumsal Kaynak Planlaması Yazılımı Seçimi: Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi ile Bir Uygulama

Öz

Kurumsal kaynak planlama sistemi, işletmenin tüm fonksiyonlarının entegre bir şekilde yönetilmesini ve faaliyetlerin daha sistematik yürütülmesini sağlamaktadır. Ayrıca, tedarikçi, dağıtıcı, toptancı, perakendeci, müşteri vb. modülleri içermektedir. İşletmenin etkileşimde bulunduğu sistemin tüm paydaşlarıyla veri alışverişinde bulunabilmesini sağlayan önemli bilgi iletişim teknolojilerinden birisidir. İlaveten, rekabet avantajı sağlamada önemli bir yeri olan kurumsal kaynak planlama sistemi, faaliyetlerin daha az hatayla ve sorunsuz bir şekilde yürütülebilmesi için büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin kurumsal kaynak planlaması yazılımı seçim kararı sorununa çözüm bulmak amaçlanmıştır. Bu amaca uygun olarak çok kriterli karar verme tekniklerinden olan analitik hiyerarşi süreci yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre fonksiyonellik en önemli kriter olarak ortaya çıkmıştır. İşletmeye en uygun seçenek olarak ise ERP A yazılımı önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal kaynak planlaması
• Çok kriterli karar verme yöntemleri
• Analitik hiyerarşi süreci

Selection of Enterprise Resource Planning Software in The Food Industry: A Case Study with The Analytical Hierarchy Process Method

Abstract

The enterprise resource planning system ensures that all functions of the enterprise are managed in an integrated way and that activities are carried out more systematically. Supplier, distributor, wholesaler, retailer, costumer, etc. also contains modules. It is one of the important communication technologies that enable the business to exchange data with all the stakeholders of the system it interacts with. In addition, the enterprise resource planning system, which has an important place in providing competitive advantage, is of great importance in order to carry out activities with less errors and without any problems. In this study, it is aimed to find a solution to the enterprise resource planning software selection decision problem of an enterprise operating in the food sector. For this purpose, analytical hierarchy process method, one of the multi criteria decision making techniques, was used. According to the findings, functionality has emerged as the most important criterion. ERP A software has been suggested as the most suitable option for the business.

Keywords

• Enterprise resource planning
• Multi criteria decision making methods
• Analytical hierarchy process

Kaynakça

1. Alatepeli, B. (2021). Çok kriterli karar verme teknikleri ile kurumsal kaynak planlama sistemi seçimi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(1), 27-32. https://doi.org/10.47495/okufbed.828479
2. Aşan, H. ve Ayçin, E. (2020). Kurumsal kaynak planlama sistemlerinin seçimindeki kriterlerin best-worst metodu ile değerlendirilmesi. Bitlis Eren Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Akademik İzdüşüm Dergisi, 5(2), 114-124.
3. Ayağ, Z. ve Özdemir, R.G. (2007). An intelligent approach to ERP software selection through fuzzy ANP. International Journal of Production Research, 45(10), 2169-2194.
4. Ayçin, E. (2019). Kurumsal Kaynak Planlama (KKP) sistemlerinin seçiminde MACBETH ve MABAC yöntemlerinin bütünleşik olarak kullanılması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(2), 533-552.
5. Ayden, C. ve Bilgin, E. (2020). Elazığ organize sanayi bölgesindeki kobilerde kurumsal kaynak planlanması (ERP) kullanımı. Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, 7(13), 143-136.
6. Aydın, Y. ve Eren, T. (2018). Savunma sanayiinde stratejik ürün için çok kriterli karar verme yöntemleri ile tedarikçi seçimi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 7(1), 129-148. https://doi.org/10.28948/ngumuh.386379
7. Başar, R. ve Arslan, H.M. (2017). Kurumsal kaynak planlaması (ERP) yazılımının en uygun uzlaşık çözüm (VIKOR) ile seçimi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(4), 1065-1080.
8. Bayraktaroğlu, S. ve Fasal, A. (2016). Kurumsal kaynak planlaması (KKP) ve uygulamada yaşanan güçlükler: bir örnek olay incelemesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 7(14), 13-24. https://doi.org/10.21076/vizyoner.245984

9. Beheshti, H.M. (2006). What managers should know about ERP/ERP II. Management Research News. 29(4), 184-193. https://doi.org/10.1108/01409170610665040
10. Bjelland, E. ve Haddara, M. (2018). Evolution of ERP systems in the cloud: a study on system update, Systems, 6(2), 22 https://doi.org/10.3390/systems6020022
11. Bolatan, G. S., (2020). Kurumsal Kaynak Planlaması Uygulaması Performansına Etki Eden Faktörler. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 9(17), 103-112.
12. Botta-Genoulaz, V. ve Millet, P.A. (2006). An investigation into the use of ERP systems in the service sector. International Journal of Production Economics, 99(1-2), 202-221. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2004.12.015
13. Buonanno, G., Faverio, P., Pigni, F., Ravarini, A., Sciuto, D., ve Tagliavini, M. (2005). Factors affecting ERP system adoption: A comparative analysis between SMEs and large companies. Journal of Enterprise Information Management.
14. Büyüközkan, G., Kahraman, C. ve Ruan, D. (2004). A fuzzy multi-criteria decision approach for software development strategy selection. International Journal of General Systems, 33(2-3), 259-280.
15. Chang, M.K., Cheung, W., Cheng, C.H. ve Yeung, J.H. (2008). Understanding ERP system adoption from the user’s perspective. International Journal of production economics, 113(2), 928-942. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2007.08.011
16. Chou, H.W., Chang, H.H., Lin, Y.H. ve Chou, S.B. (2014). Drivers and effects of post-implementation learning on ERP usage. Computers in Human Behavior, 35, 267-277. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.03.012
17. Czekster, R.M., Webber, T., Jandrey, A.H. ve Marcon, C.A. M. (2019). Selection of enterprise resource planning software using analytic hierarchy process. Enterprise Information Systems, 13(6), 895-915. https://doi.org/10.1080/17517575.2019.1606285
18. Dağdeviren, M., Diyar, A. ve Kurt M. (2004). İş değerlendirme sürecinde analitik hiyerarşi prosesi ve uygulaması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 19(2), 131-138.
19. Ecer, F. (2016). ARAS yöntemi kullanılarak kurumsal kaynak planlaması yazılımı seçimi. Journal of Alanya Faculty of Business/Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 8(1).
20. Görener, A. (2011). Bütünleşik ANP-VIKOR yaklaşımı ile ERP yazılımı seçimi. Havacılık ve Uzay Teknolojileri Dergisi, 5(1), 97-110.
21. Hajipour, V., Amouzegar, H. ve Jalali, S. (2020). A practical integrated solution into enterprise application: a large-scale quality control system development case study. International Journal of Quality ve Reliability Management, https://doi.org/10.1108/IJQRM-07-2020-0232
22. Harwood, S. (2003). ERP the Implementation Cycle Great Britain.
23. Ibrahim, S.H., Duraisamy, S. ve Sridevi, U.K. (2019). Flexible and reliable ERP project customization framework to improve user satisfaction level. Cluster Computing, 22(2), 2889-2895. https://doi.org/10.1007/s10586-017-1664-z
24. Jagoda, K. ve Samaranayake, P. (2017). An integrated framework for ERP system implementation. International Journal of Accounting ve Information Management, 25(1), 91-109. https://doi.org/10.1108/IJAIM-04-2016-0038
25. Kahraman, C., Beskese, A. ve Kaya, I. (2010). Selection among ERP outsourcing alternatives using a fuzzy multi-criteria decision making methodology. International Journal of Production Research, 48(2), 547-566.
26. Keçek, G. ve Yıldırım, E. (2010). Kurumsal kaynak planlama (ERP) sisteminin analitik hiyerarşi süreci (AHP) ile seçimi: Otomotiv sektöründe bir uygulama. Süleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics ve Administrative Sciences, 15(1), 193-211.
27. Keçek, G. ve Yüksel, R. (2016). Analitik hiyerarşi süreci (AHP) ve promethee teknikleriyle akıllı telefon seçimi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (49), 46-62.
28. Lien, C.T. ve Liang, S.K. (2005). An ERP system selection model with project management viewpoint-A fuzzy multi-criteria decision-making approach. International Journal of the Information Systems for Logistics and Management, 1(1), 39-46.
29. Motaki, N. ve Kamach, O. (2017). ERP selection: A step-by-step application of AHP Method. International Journal of Computer Applications, 176(7), 15-21.
30. Onut, S. ve Efendigil, T. (2010). A theorical model design for ERP software selection process under the constraints of cost and quality: A fuzzy approach. Journal of Intelligent ve Fuzzy Systems, 21(6), 365-378.
31. Ouiddad, A., Okar, C., Chroqui, R. ve Hassani, I.B. (2020). Assessing the impact of enterprise resource planning on decision-making quality. Kybernetes. 50(5), 1144-1162. https://doi.org/10.1108/K-04-2019-0273
32. Önder, G. ve Önder, E. (2015). Analitik hiyerarşi süreci. B.F. Yıldırım ve E. Önder (Ed.), Çok kriterli karar verme yöntemleri içinde (s. 21-74). Dora Yayıncılık.
33. Özbek, A. (2017). Çok kriterli karar verme yöntemleri ve excel ile problem çözümü. (1. Baskı). Seçkin Yayıncılık. Ankara.
34. Özel, S. ve Türkel A. (2018). AHP yöntemi kullanarak ERP sistemlerinin karşılaştırılması ve uygun sistemin belirlenmesi. Marmara Fen Bilimleri Dergisi, 30(3), 305-317. https://doi.org/10.7240/marufbd.433785
35. Razmi, J., Sangari, M. S. ve Ghodsi, R. (2009). Developing a practical framework for ERP readiness assessment using fuzzy analytic network process. Advances in Engineering Software, 40(11), 1168-1178.
36. Saaty, T.L. (2008). Decision making with the analytic hierarchy process. International Journal of Services Sciences, 1(1), 83-98.
37. Shen, Y.C., Chen, P.S. ve Wang, C.H. (2016). A study of enterprise resource planning (ERP) system performance measurement using the quantitative balanced scorecard Approach. Computers in Industry, 75, 127-139. https://doi.org/10.1016/j.compind.2015.05.006
38. Somers, T., Nelson, K. ve Karimi, J. (2003). Confirmatory factor analysis of the end‐user computing satisfaction instrument: replication within an ERP domain. Decision Sciences, 34(3), 595-621.
39. Tamošiūnienė, R. ve Marcinkevič, A. (2013). Using analytic hierarchy process method in ERP system selection process. KSI Transactions on Knowledge Society, 6(3), 41-45.
40. Tanyaş, M. (2004). Kurumsal kaynak planlaması (ERP). Ders Notları, İTÜ, İstanbul.
41. Teltumbde, A. (2000). A framework for evaluating ERP projects. International journal of production research, 38(17), 4507-4520. https://doi.org/10.1080/00207540050205262
42. Wei, C.C., Chien, C.F. ve Wang, M. J. J. (2005). An AHP-based approach to ERP system selection. International Journal of Production Economics, 96(1), 47-62. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2004.03.004
43. Yang, J.B., Wu, C.T. ve Tsai, C.H. (2007). Selection of an ERP system for a construction firm in Taiwan: A bottacase study. Automation in Construction, 16(6), 787-796.