Meslek Eğitiminin Dinamikleri: Fütüvvet ve Ahilik Metafiziği / Dynamics of Professional Ethics: Metaphysics of Futuwwat and Akhism / ديناميات الأخلاق المهنية: ميتافيزيقيا الفتوة والأخوة
Öz
Teori ne ölçüde pratiğe dönüşür? Bu makale, bunun somut örneklerinden birini ele almayı amaçlamaktadır.İktisad ahlâk ve tasavvufun iç içe geçtiği ahilik ve fütüvvet gibi kurumlarda teori ile pratiğin nasıl bir arada bulunduğunu yeniden okuyarak, işlevselliklerinin güncellenmesine olan ihtiyaç üzerinde durulacaktır. Birer sivil toplum ve esnaf ve sanatkârlar birliği niteliğini taşıyan bu organizasyonlar, işini iyi bilen mahir sanatkâr ve zanaatkârları yetiştirmek kadar onlara ideal bir ahlâk formasyonu kazandıracak manevi bir eğitim sürecini de göz önünde bulundurmuşlardır. Gerek Ahilik ve gerekse fütüvvet ilkelerini Kur’an dan almaktadırlar. Teoriden pratiğe dönüşümün dinamiklerini barındıran bu oluşumun içine giren aday hem meslekte çırak, kalfa ve usta gibi aşamalardan geçip meslek ehli oluyor hem de vefa, doğruluk, emniyet, cömertlik, tevazu, bağışlayıcı olma gibi ahlâki ilkeleri bedensel ve ruhsal kişiliğiyle benimseyip uygulayacağına dair söz veriyordu. İslâm düşüncesinde meslek ahlâkı ve yüksek ahlâk ilkeleri ile temellendirilmiştir. İslâm düşüncesinde işçi ve işveren ahlâkı, iktisadi hayatta maddi ve manevi dengelerin gözetilmesi, kişisel ve toplumsal menfaatler dengesinin gözetilmesi gibi hususlar iş ahlâkının genel çerçevesini teşkil etmekteydi.
Bu ilkeler doğru bilgi, doğru davranış, sorumluluk bilinci, farkındalık ve adalettir. Bu ilkeleri yeniden okuduğumuz da fütüvvete ahilik geleneğinde, gençlik ve kardeşlik kavramına metafiziksel bir anlam yüklendiğini ve bilgece davranmakla özdeşleştirildiğini görmekteyiz. Genç,/feta mahsusatın aldatıcılığına aldanmayıp akıl âlemine yönelince yeryüzünde yapıp etmeleri de kalıcı değerler olmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adıbelli, Ramazan, “Ahiliğin Tüketiciler Dünyasında Bir Şansı Var mı?”, Postmodern Çağda Ahilik, (ed. Hüsniye Örs), Ankara, 2016, ss. 85-104.
- Akdağ, Mustafa, Türkiye’nin İktisadi ve İctimai Tarihi, Ankara, 1979.
- Bayraktar Levent, “Medeniyet Felsefesi Bağlamında Ahiliği Yeniden Düşünmek”, Postmodern Çağda Ahilik, (ed. Hüsniye Örs), Ankara, 2016, ss.129-134.
- Bayraktar, Fulya, “Bir İnsanlık Tahayyülünün Teşekkülü: Ahilik”, Postmodern Çağda Ahilik, (ed. Hüsniye Örs), Ankara, 2016, ss. 135-149.
- Ceylan Kazım, “Ahiliğin Oluşumu ve Etkileri”, Postmodern Çağda Ahilik, (ed. Hüsniye Örs), Ankara, 2016, ss. 3-20.
- Çağatay, Neşet, Bir Türk Kurumu olarak Ahilik, Ankara, 1974.
- Ekinci, Yusuf, Ahilik, 11. Baskı, Ankara, 2011.
- Kurtoğlu Orhan, “Değer Eğitimi Açısından Ahilik İlke ve Uygulamaları”, Postmodern Çağda Ahilik, (ed. Hüsniye Örs), Ankara, 2016, ss.111-127.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Müfit Selim Saruhan
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
19 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
4 Şubat 2019
Kabul Tarihi
20 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 9