Şüphe ve İnanç Kıskacında Gençlerin Din ve Dindarlık Algıları
Öz
Bu araştırmada günümüz gençlerinin dinî sorgu ve şüpheleri üzerinden din ve dindarlık algıları incelenmektedir. Çalışmanın amacı, modernlikten post-modernliğe doğru evrilen dünyada Müslüman Türk gençlerinin anlam dünyasında din ve dindarlığın yerini belirlemeye çalışmaktır. Nitel bir desene sahip olan bu araştırmada veriler, katılımlı gözlem ve görüşmelerle toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiş, anlayıcı geleneğe bağlı olarak yorumlanmıştır. Ulaşılan bulgulara göre gençler dinin inanç esaslarına, fıkhî (ibadet ve muamelât) boyutuna, dindarlara, cemaat ve tarikat liderlerine yönelik sert eleştirilerde bulunmaktadır. Gençlerin eleştirileri yoğun dinî şüpheler, hatta kısmen inkârcı eğilimler içermektedir. Bununla birlikte gençlerin büyük bir kısmı ya geleneksel dine sığınarak huzur aramakta ya da dinî inanç ve uygulamaları sorgulayarak taklidî inançtan tahkikî inanca doğru yönelmektedir. Gençler arasında ibadet davranışının azaldığı, ihtiyaç dindarlığının arttığı görülmektedir. Bu araştırmada gençler; “geleneksel dindarlar”, “inançlı sorgulayıcılar”, “dargın inançlılar”, “dine ilgisizler”, “salt maneviyatçılar”, “suskunlar”, “şüpheciler/kararsızlık yaşayanlar”, “deist yönelimliler” ve “ateistler” olmak üzere dokuz farklı kategoriye ayrılmıştır. Dinî inançlarıyla dünyevî hazları arasında sıkışan gençlerin, kimlik ve değer krizi yaşadıkları belirlenmiştir. Bu bağlamda gençler “huzursuz dindarlar”, “bireysel maneviyatçılar”, “arayış içinde olanlar” ve “inkârcı eğilimliler” şeklinde dört farklı tip üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular göstermektedir ki gençlerin dinle ilişkileri tek düze ve tek boyutlu değil oldukça karmaşık, yoğun ve çok çeşitlidir.
Anahtar Kelimeler
Perceptions of Young People in terms of Religious and Religiousness with in the Dilemma of Doubt and Belief
Öz
In the current study, religion and religiosity perceptions of the modern youth through their religious inquiry and doubts are investigated. The aim of the study is to determine the importance of religion and religiosity in the semantic world of the Muslim Turkish youth in the world that has evolved from modernism to post-modernism. In this study that has a qualitative pattern, the data was collected through participant observation and free conversations. The obtained data was analyzed with the techniques of descriptive analysis and content analysis, and then was interpretted depending on the phenomenological tradition. According to the findings, young people make harsh criticism against the religious principles of religion its aspect of Islamic jurisprudence (ibadah/prayers and sharia practices), devout people, congregation and sect leaders. The criticism of the young contains intense religious doubts and sometimes even partial denial tendencies. However, most of the young either seek peace by taking sanctuary in traditional religion or questioning religious beliefs and practices, evolving from imitation to verification belief. It is observed that the worship behaviour decreases among the young and the needs based religiousness increases. In this research, young people have been grouped into nine different types: "traditional devout people", "faithful interrogators", "resentful believers", "uninterested people", "purely spiritualists", "quiet people", "skeptics / indecisive ones", "deist-oriented" and "atheists". Stuck between their religious beliefs and secular pleasures, young people are experiencing an identity and value crisis. In this sense, the young have been evaluated through four different types which are “unpeaceful devouts”, “personal spiritualists”, those on a quest”, and those with denialist tendencies. Findings show that young people's relations with religion are not monotonous and one-dimensional, but rather complex and diverse.
Anahtar Kelimeler
تصوّراتُ الشّباب للدينِ والتّديُّن بين الشّكِّ والإيمان
Öz
تتمحور هذه الدراسة حول تصورات الدين والتدين من خلال الأسئلة والشكوك الدينية للشباب في الوقت الحاضر، والهدف من الدراسة هو محاولة تحديد مكانة الدين والتدين في عالم معاني الشباب التركي المسلم في العالم الذي يتحول من الحداثة إلى ما بعد الحداثة، في هذه الدراسة ذات النمط النوعي، جمعت البيانات من خلال الملاحظات والمقابلات التشاركية، ثم قام الباحث بتحليل البيانات المجمعة من خلال التحليل الوصفي وتقنيات تحليل المحتوى، وتفسيرها وفقًا لتقليد الفهم، ووفقًا للنتائج، يوجه الشباب انتقادات حادة للأسس المعتقدية للدين، وأبعاده الفقهية (العبادة والمعاملة)، والمتدينين، وقادة الجماعات والمذاهب، يتضمن انتقاد الشباب، شكوكًا دينيّةً شديدةً تصل إلى حدّ الميل إلى الإنكار الجزئي، ومع ذلك، فإنّ معظم الشباب إما يسعون إلى السلام الداخلي من خلال اللّجوء إلى الدين التقليدي أو التحول من الإيمان التقليدي إلى الإيمان التحقيقي من خلال التشكيك والتفكير في المعتقدات والممارسات الدينية، ويلاحظ تقلُّص سلوكيات العبادات وتزايد تدين الاحتياج بين الشباب، وتقسم هذه الدراسة الشباب إلى تسع فئات مختلفة هي: «متدين تقليدي»، و«مؤمن متفكّر»، و«مؤمن مُستاء»، و«غير مبالٍ بالدين»، و«روحاني نقي»، و«صامت»، و«مشكك/متردد»، و«ربوي غير مؤمن بالأديان»، و«ملحد»، فقد تبين أن الشباب العالقين بين معتقداتهم الدينية والملذات الدنيوية، يواجهون أزمةً في الهوية والقيم، وفي هذا السياق، قيِّمَ الشباب من خلال أربعة أنواع مختلفة: «المتدين القلق» و «الروحاني الفردي» و «الباحث» و «المنكر»، وتظهر النتائج أنّ علاقة الشباب مع الدين بعيدةٌ عن الرتابة و البعد الواحد، فعلاقتهم معه معقّدةٌ وكثيفةٌ ومتنوّعة.
Anahtar Kelimeler
