Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

İsmail Sarikaya; Mustafa Özgöl; Rabia Yılar

doi:10.17051/ilkonline.2017.330237

Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının hayat bilgisi öğretimine yönelik tutumlarını belirleyebilecek bir ölçme aracı geliştirmek amaçlanmıştır. Ölçme aracının geliştirilmesi için sistematik bir yaklaşımdan faydalanılmıştır. İlk olarak literatür desteği ve uzman görüşüne başvurularak madde havuzu oluşturulmuş, daha sonra oluşturulan maddeler daha büyük bir uzman grubuna sunularak forma son hali verilmiştir. Oluşturulan form açımlayıcı faktör analizi için 434 öğretmen adayına uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda oluşan yapı 250 sınıf öğretmeninden oluşan örneklem ile doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuştur. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin 24 madde ve 3 alt boyuttan oluştuğu (sevme, değer verme, önemseme) belirlenmiştir. Ölçeğin tamamı için iç tutarlık katsayısı .93; Sperman Brown iki yarı güvenirliği .81 olarak hesaplamıştır. Alt boyutlar için iç tutarlık katsayıları .86 ile .89 arasında; Sperman Brown iki yarı güvenirlik katsayıları ise .84 ile .87 arasında değişmektedir. Elde edilen yapının geçerliğini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve ölçeğin üç faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Geçerlik ve güvenirliğe ilişkin bulgular değerlendirildiğinde geliştirilen ölçeğin hayat bilgisi öğretimine yönelik tutumların belirlenmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Hayat Bilgisi Tutum Ölçeği,Sınıf Öğretmeni,Ölçek Geliştirme

Kaynakça

Anderson, L. W. (1988) "Attitude measurement: Attitudes and their measurement". In Keeves, J. P. (Ed.); Educational research methodology, and measurement: An international handbook. New York: Pergamon Press.
Akınoğlu, O. (2005). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi. Öztürk, C. & D. Dursun (Ed.) Yeni programa göre geliştirilmiş beşinci baskı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
Bayındır, N. (2007). Yeni eğitim programı ile yeniden şekillenen hayat bilgisi öğretim çatısının uygulamalara yansıması: bir ders planı örneği analizi. VI. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Eskişehir.
Breckler, S. J. (1984). Empirical validation of affect, behavior and cognition as distinct components of attitude. Journal of Personality and Social Psychology, 47(6), 1191-1205.
Bryman, A. & Cramer, D. (2005). Quantitative data analysis with SPSS 12 and 13. New York: Routledge.
Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Comrey, A. L. & Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Durmuş, B., Yurtkoru, E. S. & Çinko, M. (2013). Sosyal bilimlerde spss'le veri analizi (5. baskı). İstanbul: Beta Yayıncılık.

Erkuş, A. (2009). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci (2. baskı). içinde Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Erkuş, A., Sanlı, N., Bağlı, T. & Güven, K. (2000). Öğretmenliğe ilişkin tutum ölçeği geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 25(116), 27-33.
Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4. edition). London: Sage.
Fornell, C. & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
Güven, S. (2010). İlköğretim hayat bilgisi dersi ders ve öğrenci çalışma kitaplarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156), 84-95.
Henson, R.K. & Roberts, J.K. (2006). Use of exploratory factor analysis in published research: Common errors and some comment on improved practice. Educational and Psychological Measurement, 66, 393-416.
Kalaycı, Ş. (2009). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (4. baskı). Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
Kalton, G. & Kaspyzyk, D. (1986). The treatment of missing survey data. Survey Methodology, 12, 1-16.
Karasar, N. (2005). Biloimsel araştırma yöntemi. içinde Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Kılınç, E. & Uygun, M. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi öğretimine yönelik öz yeterlik algıları ile bilişötesi farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(29), 1-15.
Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. New York: Routledge.
Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2. ed.). New York: Guilford Press.
Milli Eğitim Bakanlığı (2009). İlköğretim 1, 2 ve 3. sınıflar hayat bilgisi dersi öğretim programı ve kılavuzu. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yayınları, Ankara.
Oppenheim, A. N. (1966) Questionnaire design and attitude measurement. New York: Basic Books.
Öztürk, C. & Dilek, D. (2002). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi. Ankara: PegemA Yayıncılık.
Pallant, J. (2001). SPSS survival manual. Maidenheat, PA: Open University Press.
Sönmez, V. (2010). Hayat bilgisi öğretimi ve öğretmen klavuzu. Ankara: Anı Yayıncılık.
Seçer, İ. (2015). SPSS ve LISREL ile pratik veri analizi. içinde Ankara: Anı Yayıncılık.
Tavşancıl, E. (2014). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (5. b.). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Yalçınalp, S. & Cabı, E. (2015). A scale development study: educational technologies anxiety scale (ETAS). Elementary Education Online, 14(3), 1005-1016. doi:10.17051/io.2015.50515

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İsmail Sarikaya

Mustafa Özgöl

Rabia Yılar Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

21 Nisan 2017

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2016

Kabul Tarihi

31 Ocak 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 16 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330237

IZ

https://izlik.org/JA76PM42PP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sarikaya, İ., Özgöl, M., & Yılar, R. (2017). Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İlköğretim Online, 16(3), 992-1006. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330237

AMA

1.Sarikaya İ, Özgöl M, Yılar R. Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İOO. 2017;16(3):992-1006. doi:10.17051/ilkonline.2017.330237

Chicago

Sarikaya, İsmail, Mustafa Özgöl, ve Rabia Yılar. 2017. “Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. İlköğretim Online 16 (3): 992-1006. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330237.

EndNote

Sarikaya İ, Özgöl M, Yılar R (01 Nisan 2017) Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İlköğretim Online 16 3 992–1006.

IEEE

[1]İ. Sarikaya, M. Özgöl, ve R. Yılar, “Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, İOO, c. 16, sy 3, ss. 992–1006, Nis. 2017, doi: 10.17051/ilkonline.2017.330237.

ISNAD

Sarikaya, İsmail - Özgöl, Mustafa - Yılar, Rabia. “Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. İlköğretim Online 16/3 (01 Nisan 2017): 992-1006. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330237.

JAMA

1.Sarikaya İ, Özgöl M, Yılar R. Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İOO. 2017;16:992–1006.

MLA

Sarikaya, İsmail, vd. “Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. İlköğretim Online, c. 16, sy 3, Nisan 2017, ss. 992-1006, doi:10.17051/ilkonline.2017.330237.

Vancouver

1.İsmail Sarikaya, Mustafa Özgöl, Rabia Yılar. Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İOO. 01 Nisan 2017;16(3):992-1006. doi:10.17051/ilkonline.2017.330237

Cited By

SINIF ÖĞRETMENLERİNİN HAYAT BİLGİSİ ÖĞRETİMİ TUTUMLARININ UYGULAMALARI İLE KARŞILAŞTIRILMASI

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.49440-524876