Biyografik Anlatı Yaklaşımı: Din Psikolojisi İçin Bir Nitel Yöntem Önerisi

Öz

Günümüzde din psikolojisi alanında hâlâ nicel yöntemler ön planda yer alırken, nitel yaklaşımlar özellikle yaşam öyküleri ve anlatı analizi gibi perspektifler sınırlı düzeyde kullanılmaktadır. Oysa biyografi araştırması, bireyin dini yaşantısını, kimliğini, inanç gelişimini ve yaşam felsefesini bütüncül bir biçimde anlamada güçlü araçlar sunabilir. Biyografik anlatı yaklaşımı, bireyin geçmiş deneyimlerini yeniden yapılandırarak onların yaşam öykülerini derinlemesine ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda katılımcının anlatı aracılığıyla yaşadığı olaylara nasıl anlam verdiği, bu deneyimleri dilsel olarak nasıl yapılandırdığı ve bunlarla hangi kişisel ya da toplumsal öğelerle bağlantı kurduğu analiz edilebilmektedir. Bu çalışmada biyografi araştırmalarındaki birçok yaklaşım içerisinde Fritz Schütze’nin geliştirdiği anlatı görüşmesi tekniği ile yorumlama stratejileri ele alınmış ve bu yöntemin din psikolojisi bağlamında taşıdığı potansiyel değerlendirilmiştir. Fritz Schütze’nin biyografik anlatı yaklaşımı çoğunlukla Almanca konuşulan coğrafyada ampirik bir araç olarak sosyal bilim alanlarında kullanılmaktadır. Dini alanda da yapılan çalışmalar, biyografik anlatı yaklaşımının özellikle dini dönüşüm süreçlerinin, kriz dönemlerinin, eylemlilik düzeylerinin ve benlik algısının incelenmesinde önemli katkılar sunduğunu göstermektedir. Batı literatüründeki bazı çalışmalar, bu yöntemin bireyin yaşam öyküsünün parçası olarak dini değişim sürecinin bir olay örgüsü içinde anlamlandırılmasına olanak sağladığını ortaya koymuştur. Bu tür araştırmalar, bireyin benlik algısındaki değişimi, bu değişimlerin yaşam hikâyesi çerçevesinde nasıl şekillendiğini ve bu süreçteki eylemlerini analiz etmeye imkân tanımaktadır. Ayrıca biyografik anlatı mülakatları, katılımcının özgün yaşam hikâyesini serbestçe aktarabileceği bir görüşme ortamı oluşturmaktadır. Katılımcının kendi kelimeleriyle anlattığı hikâye, araştırmacı tarafından anlatı çözümlemesi teknikleriyle yorumlanacak ve böylece bireyin dini yönü daha bütüncül bir şekilde yorumlanma fırsatı bulacaktır. Bu süreç, veri toplama ve analiz aşamasında oldukça emek istemekte; aynı zamanda araştırmacının yansızlığı ve eleştirel bakışı da büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, biyografik anlatı yaklaşımının din psikolojisinin metodolojik çeşitliliğini artırması açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Özellikle bireysel farklılıkların ve çok katmanlı yaşam deneyimlerinin dikkate alındığı günümüz araştırmalarında bu yöntemin kullanılmasının hem din psikolojisinin ilerlemesine hem de bireyin dini deneyimlerinin daha zengin bir şekilde anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Din psikolojisi
• Biyografik Anlatı
• Nitel Araştırma
• Anlatı Analizi
• Fritz Schütze

Biographical Narrative Approach: A Qualitative Method Proposal for the Psychology of Religion

Öz

Although quantitative methods still dominate the field of the psychology of religion, qualitative approaches, particularly those involving life stories and narrative perspectives, are only used to a limited extent. However, the biographical narrative method offers powerful tools for gaining a comprehensive understanding of an individual’s religious experiences, identity, faith development, and philosophy of life. This approach aims to structure an individual’s past experiences to reveal their life story deeply. Within this context, researchers can analyse how participants assign meaning to the events they have experienced, how they structure these experiences, and which personal or social elements they connect them to. This study examines Fritz Schütze’s narrative interview technique and reconstructive interpretive strategies, and assesses the potential of this method within the context of the psychology of religion. Schütze's biographical narrative approach is primarily used as an empirical tool in the social sciences in German-speaking regions. Research in religious studies shows that the biographical narrative approach makes significant contributions, particularly in the examination of religious transformation processes, crisis periods, levels of activism, and self-perception. Some Western studies demonstrate that this method enables the religious transformation process to be understood as part of the individual's life story within a narrative framework. These studies allow changes in self-perception to be analysed, as well as how these transformations are shaped within the context of the individual's life story and the actions taken during this process. Furthermore, biographical narrative interviews require an environment in which participants can freely recount their life stories. The participant's story, as told in their own words, will be interpreted by the researcher using narrative analysis techniques. This provides an opportunity to gain a more holistic understanding of the individual’s religious experiences. This process requires considerable effort at both the data collection and analysis stages. At the same time, it is of great importance that the researcher is impartial and has a critical perspective. It can therefore be concluded that the biographical narrative approach has significant potential to increase methodological diversity in the psychology of religion. Using this method in current research, which takes into consideration personal differences and multi-layered life experiences, will contribute to the development of the psychology of religion and provide a richer understanding of individuals’ religious experiences.

Anahtar Kelimeler

• Psychology of Religion
• Biographical Narrative
• Qualitative Research
• Narrative Analysis
• Fritz Schütze

Kaynakça

1. Ağılkaya Şahin, Zuhal. “The Problem of Appropriate Psychology of Religion Measures for Non-Western Christian Samples with Respect to the Turkish-Islamic Religious Landscape”. Psychology of religion in Turkey. 65-105. Brill, 2015.
2. Ağılkaya Şahin, Zuhal. “A Critical Overview of Turkish Measures of Religiosity”. Journal of Empirical Theology 33/1 (2020), 6-38.
3. Alheit, Peter-Dausien, Bettina. “Biographieforschung in der Erwachsenenbildung”. Handbuch erziehungswissenschaftliche Biographieforschung. ed. Heinz-Hermann Krüger-Winfried Marotzki. 431-457. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 2006.
4. Anczyk, Adam vd. “The Replication Crisis and Qualitative Research in the Psychology of Religion”. The International Journal for the Psychology of Religion 29/4 (Kasım 2019), 278-291.
5. Atalay, Mehmet. “Malcolm X: A Martyr of a Psychological Armageddon”. Araşan Sosyal Bilimler Enstitüsü İlmi Dergisi (Bişkek) 11–12 (2001), 133–150.
6. Augst, Kristina. Religion in der Lebenswelt junger Frauen aus sozialen Unterschichten. Stuttgart [u.a.]: Kohlhammer, 2000.
7. Ayten, Ali. Din Bilimlerinde Nicel Yöntem. İstanbul: MÜ İlahiyat Fakültesi Vakfı, 2022.
8. Baumann, Marianne Erika. Frauenwege zum Islam: Analyse religiöser Lebensgeschichten deutscher Muslimas. Regensburg: Universität Regensburg, Doktora Tezi, 2003. https://epub.uni-regensburg.de/10123/1/Gesamtdokument.pdf Belzen, Jacob. “Beyond Freud in Psychoanalytic Psychology of Religion? On the Discussion of Religion as Projection”. Journal of Religion in Europe 3/1 (2010), 1-33. Belzen, Jacob A. Religionspsychologie: Eine historische Analyse im Spiegel der Internationalen Gesellschaft. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 2015. Benetka, Gerhard vd. Die philosophischen und kulturellen Wurzeln der Psychologie: Traditionen in Europa, Indien und China. Giessen: Psychosozial-Verlag, 2018. Beyazyüz, Murat. Cemil Meriç'in Psikolojisi: Psikobiyografi. İstanbul: Aşina Kitaplar, 2007.

9. Bullik, Ramona. Leitmotifs in Life Stories. Bielefeld: Bielefeld University Press, 2024.
10. Bullik, Ramona vd. “Development in Religious and Non-Religious Biographies from a Cross-Cultural Perspective”. Journal of Empirical Theology 33/1 (2020): 65-82. Bühler, Karl. “Die Krise der Psychologie”. Kant-Studien 31 (1926), 455-526.
11. Capps, Donald. “Erik H. Erikson’s Young Man Luther: A Classic Revisited”. Pastoral Psychology 64 (2015), 327-343.
12. Corsten, Michael. “Biographie zwischen sozialer Funktion und sozialer Praxis”. Handbuch Biographie. ed. Christian Klein. 95-102. Stuttgart: J.B. Metzler, 2009.
13. Crapanzano, Vincent. “Life‐Histories: Lives: An Anthropological Approach to Biography. L. L. Langness and Gelya Frank: Life Histories and Psychobiography: Explorations in Theory and Method. William McKinley Runyan. Carmen: The Autobiography of a Spanish Woman. Hans C. Buechler and Judith‐Maria Buechler: Son of Tecún Umán: A Maya Indian Tells His Life Story. James D. Sexton: Nisa: The Life and Words of a Kung Woman. Marjorie Shostak”. American Anthropologist 86/4 (Aralık 1984), 953-960.
14. Day, James M. “Narration, Identity, and Human Development: Cognitive-Developmental and Discursive Approaches to Understanding Religious Voices in Self-Narratives”. Religious Voices in Self-Narratives. ed. Marjo Buitelaar-Hetty Zock. 53-82. Berlin: De Gruyter, 2013.
15. Demmrich, Sarah-Wolfradt, Uwe. Die Gottesidee als Wesensmerkmal der Religion im Denken Karl Girgensohns. Journal for the History of Modern Theology / Zeitschrift Für Neuere Theologiegeschichte 26/2 (Ekim 2019), 86-103.
16. Ecarius, Jutta. “Biographieforschung und Lernen”. Handbuch erziehungswissenschaftliche Biographieforschung. ed. HeinzHermann Krüger-Winfried Marotzki. 91-108. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 2006.
17. Erikson, Erik H. Young Man Luther: A Study in Psychoanalysis and History. New York: WW Norton & Company, 1993.
18. Esen, Nesibe. “Necip Fazıl Kısakürek’te Dinsel Değişim”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/1 (2011), 129–154.
19. Gezici Yalçın, Meral-Coşkan, Canan. “Psikolojide Yöntem Sorunlarına Eleştirel Yaklaşım ve Öneriler”. Psikoloji Çalışmaları 41/3 (2021), 759-787.
20. Girgensohn, Karl. Der seelische Aufbau des religiösen Erlebens: Eine religionspsychologische Untersuchung auf experimenteller Grundlage. Leipzig: S. Hirzel, 1921. Girgensohn, Karl. “Die Erscheinungsweisen religiöser Gedanken”. Neue Zeitschrift für Systematische Theologie und Religionsphilosophie 1 (1923), 335-347.
21. Glaser, Barney-Strauss, Anselm. Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research. New York: Routledge, 2017.
22. Glinka, Hans-Jürgen. Das narrative Interview. Eine Einführung für Sozialpädagogen. 2. Aufl. Juventa-Verl. Weinheim: Beltz Juventa (Edition soziale Arbeit), 2003.
23. Gockel, Annemarie. “Telling the Ultimate Tale: The Merits of Narrative Research in the Psychology of Religion”. Qualitative Research in Psychology 10/2 (Nisan 2013), 189-203.
24. Gray, Paul S. vd. The Research Imagination: An Introduction to Qualitative and Quantitative Methods. Cambridge: Cambridge University Press, 2007.
25. Gürsu, Orhan. “Melankoli ve İktidar Arasında Bir Şehzade: Şehzade Korkut’un Psikobiyografisi”. Turkish Academic Research Review 5/2 (2020): 267-288.
26. Güvercin, Gökçe. “Biyografik Araştırmalar ve Biyografik Anlatı Görüşmesi”. içinde Nitel Araştırma: Yöntem, Teknik, Analiz ve Yaklaşımlar. ed. F. Nihan Seggie ve Yıldız Bayyurt, 172-184. Ankara: Anı Yayıncılık, 2015.
27. Güvercin, Gökçe. Informal Workplace Practices and Learning Experiences of Permanent and Hourly-Paid Teachers: A Comparative Study. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi: Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2014. Güvercin, Gökçe. “Self-Directed Learning in Emerging Adulthood: Developmental and Biographical Reflections”. Dyskursy Młodych Andragogów / Adult Education Discourses 24 (2023), 163-182.
28. Güvercin, Gökçe - M. Nohl, Arnd. “Belgesel Yöntem ile Biyografik Anlatı Görüşmelerinin Yorumlanması”. Niteliksel Araştırma Yöntemleri. ed. Fatma Nevra Seggie-Yasemin Bayyurt, 298-322. İstanbul: Anı Yayıncılık, 2015.
29. Hammer, Steffi. “Psychologie zwischen experimentellem und hermeneutischem Ansatz. Oswald Külpe und Ludwig Klages - ein Methodenvergleich”. Psychologie und Geschichte 7/1 (1995).
30. Heine, Susanne. Grundlagen der Religionspsychologie: Modelle und Methoden. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2005.
31. Henning, Christian. “Gescheiterte Beziehung? Ein Einblick in das Verhältnis von Theologie und Psychologie in der Zeit zwischen 1920 und 1960”. Praktische Theologie 35/2 (Haziran 2000), 86-108.
32. Holm, Nils G. Einführung in die Religionspsychologie. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht ,1990.
33. Hood, Ralph W. vd. The Psychology of Religion: An Empirical Approach. New York: Guilford Press, 2009.
34. Hood, Ralph W.-Belzen, Jacob A. “Research Methods in the Psychology of Religion”. Handbook of the Psychology of Religion and Spirituality. ed. Raymond Paloutzian, Crystal L. Park, 62-79, New York: Guilford Press, 2005.
35. Hovi, Tuija. “Functions of Narrative Genres for Lived Religion”. Approaching Religion 4/1 (2014), 80-88. Iagher, Matei. The Making and Unmaking of the Psychology of Religion. Londra: Taylor & Francis, 2024.
36. İmamoğlu, Abdulvahit. Mehmet Akif ve İnanan İnsan. İstanbul: Ravza Yayınları, 1996.
37. Imtoual, Alia-Spalek, Basia. Religion, Spirituality and the Social Sciences: Challenging Marginalisation. Bristol: Bristol University Press, 2008.
38. Kahveci, Harun. Psikobiyografik Açıdan Ömer Lütfi Mete'nin Hayatı. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
39. Kaplan, Hasan. “Bazen Bir Puro Sadece Bir Purodur: Leonardo Da Vinci’nin Dini Kimliği Üzerine Psikobiyografik Bir İnceleme”. Dinî Araştırmalar 12/35 (2009), 107-126.
40. Karaca, Faruk. “Din Psikolojisi Tarihinde Psiko-Biyografi Geleneği”. Bilimname 40 (2019). 7-35.
41. Kaupp, Angela. Junge Frauen erzählen ihre Glaubensgeschichte: eine qualitativ-empirische Studie zur Rekonstruktion der narrativen religiösen Identität katholischer junger Frauen. Ostfildern: Schwabenverl., 2005. Keller, Barbara - Streib, Heinz. “Faith Development, Religious Styles and Biographical Narratives: Methodological Perspectives”. Journal of Empirical Theology 26/1 (2013), 1-21. Kempf, Wilhelm. "Die Krise der Psychologie". Zeitschrift für Sozialpsychologie und Gruppendynamik 13/2 (1988), 41-54.
42. Kießling, Klaus. “Religionspsychologie im Prokrustesbett? Bestandsaufnahme und Plädoyer für methodische und interkulturelle Öffnungen”. Wege zum Menschen 69/1 (Ocak 2017), 31-46. Kleemann, Frank vd. Interpretative Sozialforschung: Eine Einführung in die Praxis des Interpretierens. Heidelberg: SpringerVerlag, 2013.
43. Koç, Mustafa. “Türk Din Psikolojisinde Öncü Bir İsim: Kerim Yavuz Üzerine Biyografik Bir Araştırma”. Türk Din Psikolojisi Dergisi 10 (2024), 129-236.
44. Kurth, Susanne - Lehmann, Karsten. “Narrativ fundierte Interviews mit religiösen Subjekten” Religionen erforschen. ed. Susanne Kurth Karsten Lehmann. 105-122. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 2011.
45. Külpe, Oswald. Grundriss der Psychologie: auf experimenteller Grundlage dargestellt. Leipzig: W. Engelmann, 1893.
46. Küsters, Ivonne. Narrative Interviews. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 2009.
47. Lefevre, Perry. “Erikson’s Young Man Luther: A Contribution to the Scientific Study of Religion”. Journal for the Scientific Study of Religion 2/2 (1963), 248-252.
48. Lieblich, Amia-Josselson, Ruthellen. “Identity and Narrative as Root Metaphors of Personhood”. The Psychology of Personhood: Philosophical, Historical, Social-Developmental, and Narrative Perspectives. ed. Jack Martin- Mark H. Bickhard. 203-222. Cambridge: Cambridge University Press, 2012.
49. Lutz, Helma, vd. Handbuch Biographieforschung. Wiesbaden: Springer VS, 2018.
50. Lück, Helmut vd. Sozialgeschichte der Psychologie: Eine Einführung. Heidelberg: Springer-Verlag, 2013.
51. Lück, Helmut E.-Guski-Leinwand, Susanne. Geschichte der Psychologie: Strömungen, Schulen, Entwicklungen. Stutgart: Kohlhammer Verlag, 2014. Macbeth, Douglas. “On ‘Reflexivity’ in Qualitative Research: Two Readings, and a Third”. Qualitative Inquiry 7/1 (Şubat 2001), 35-68.
52. McAdams, Dan P. “The Psychology of Life Stories”. Review of General Psychology 5/2 (Haziran 2001), 100-122.
53. McAdams, Dan P. The Stories We Live By: Personal Myths and the Making of the Self. New York: William Morrow & Co, 1993.
54. Nohl, Arnd-Michael. Narrative Interview and Documentary Interpretation. Opladen: B. Budrich, 2010.
55. Ostertag, Heinrich. “Grundsätzliches aus Wundts Religionspsychologie”. Archive for the Psychology of Religion 1/1 (Ocak 1914), 212-227.
56. Pfister, Oskar. “Die Frommigkeit des Grafen Ludwig von Zinzendorf”. The Journal of Nervous and Mental Disease 64/1 (1926), 103. Pickel, Gert, and Kornelia Sammet. “Qualitative Methoden der Religionsforschung”. Einführung in die Methoden der sozialwissenschaftlichen Religionsforschung. ed. Gert Pickel-Kornelia Sammet, 31-109. Wiesbaden: Springer Fachmedien Wiesbaden, 2014.
57. Popp-Baier, Ulrike. “Introduction: Religion, Experience, and Narrative”. Religions 12/8 (2021), 639.
58. Popp-Baier, Ulrike. “Life Stories and Philosophies of Life: A Perspective for Research in Psychology of Religion”.
59. Autobiography and the Psychological Study of Religious Lives. ed. Jacob A. Belzen-Antoon Geels. 39-74. Leiden: Brill, 2008.
60. Probst, Barbara. “Both/and: Researcher as participant in qualitative inquiry”. Qualitative Research Journal 16/2 (2016), 149-158.
61. Pruyser, Paul W. “Erikson’s Young Man Luther: A New Chapter in the Psychology of Religion”. Journal for the Scientific Study of Religion 2/2 (1963), 238-242.
62. Przyborski, Aglaja-Wohlrab-Sahr, Monika. “Forschungsdesigns für die qualitative Sozialforschung”. Handbuch Methoden der empirischen Sozialforschung. ed. Nina Baur-Jörg Blasius. 117-133. Wiesbaden: Springer Fachmedien Wiesbaden, 2014.
63. Przyborski, Aglaja-Wohlrab Sahr, Monika. Qualitative sozialforschung: Ein Arbeitsbuch. Berlin: Walter de Gruyter, 2013.
64. Rosenthal, Gabriele-Loch, Ulrike. Das Narrative Interview. Bern: Huber, 2002.
65. Rosken, Anne. “Biographisch-narrative Untersuchung”. Diversity und Profession. ed. Anne Rosken. 113-139. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 2009.
66. Sarbin, Theodore R. “The Narrative as a Root Metaphor for Psychology”. Narrative psychology: The Storied Nature of Human Conduct. ed. Theodore Sarbin. 1-27. Westport: Greenwood Publishing Group, 1986. Schütze, Fritz. “Biographieforschung und narratives Interview”. Sozialwissenschaftliche Prozessanalyse. Grundlagen der qualitativen Sozialforschung 1 (2016), 55-74. Schütze, Fritz. “Biography Analysis on the Empirical Base of Autobiographical Narratives: How to Analyse Autobiographical Narrative Interviews”. Sozialwissenschaftliche Prozessanalyse: Grundlagen der qualitativen Sozialforschung. ed. HeinzHermann Krüger, Werner Fiedler. Opladen: Verlag Barbara Budrich. 75-116, 2016. Schütze, Fritz. “Prozessstrukturen des Lebenslaufs". Biographie in handlungswissenschaftlicher Perspektive. ed. Joachim Matthes. 67-156. Nürnberg: Verlag der Nürnberger Forschungsvereinigung, 1981.
67. Schütze, Fritz. “Verlaufskurven des Erleidens als Forschungsgegenstand der interpretativen Soziologie”. Erziehungswissenschaftliche Biographieforschung. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 1995, 116-157.
68. Schütze, Fritz. “Biographieforschung und narratives Interview”. Neue Praxis 13/3 (1983), 283-293.
69. Schütze, Fritz. “Prozeßstrukturen des Lebensablaufs”. In Biographie in handlungswissenschaftlicher Perspektive. Kolloquium am sozialwissenschaftlichen Forschungszentrum der Universität Erlangen-Nürnberg, ed. J. Matthes et al., 67-156. Nürnberg: Verlag der Nürnberger Forschungsvereinigung e.V., 1981.
70. Sommer, Regina. Lebensgeschichte und gelebte Religion von Frauen: eine qualitativ-empirische Studie über den Zusammenhang von biographischer Struktur und religiöser Orientierung. Stuttgart: Kohlhammer, 1998.
71. Streib, Heinz. Hermeneutics of Metaphor, Symbol and Narrative in Faith Development Theory. Frankfurt: Peter Lang, 1991.
72. Streib, Heinz. ‘Faith Development Research Revisited: Accounting for Diversity in Structure, Content, and Narrativity of Faith’”. International Journal for the Psychology of Religion 15/2 (Nisan 2005), 99-121.
73. Stromberg, Peter G. “Narrative and Autobiographical Approaches to Leaving Religion”. Handbook of Leaving Religion. ed. Daniel Enstedt vd. 323-334. Leiden: Brill, 2020.
74. Thieme, Karl. “Die genetische Religionspsychologie”. Zeitschrift für Wissenschaftliche Theologie 53 (1911), 289-316.
75. Tuider, Elisabeth-Lutz, Helma. “Postkolonialität und Biographieforschung”. Handbuch Biographieforschung. ed. Helma Lutz vd. 101-113. Wiesbaden: Springer Fachmedien Wiesbaden, 2018.
76. Vorbrodt, Gustav. “Ebbinghaus’ Religionspsychologie”. Zeitschrift für Theologie und Kirche 18/3 (1908), 212-225.
77. Watts, Jacqueline H. “Emotion, Empathy and Exit: Reflections on Doing Ethnographic Qualitative Research on Sensitive Topics”. Medical Sociology Online 3/2 (2008), 3-14.
78. Wertz, Frederick Joseph vd. Five Ways of Doing Qualitative Analysis: Phenomenological Psychology, Grounded Theory, Discourse Analysis, Narrative Research, and Intuitive Inquiry. Guilford Press, 2011. Wohlrab-Sahr, Monika. “Konversion Zum Islam als Implementation von Geschlechtsehre”. Zeitschrift Für Soziologie 25/1 (1996), 19-36.
79. Wohlrab-Sahr, Monika. “Biographieforschung Jenseits des Konstruktivismus?”. Soziale Welt 50/4 (1999), 483-494.
80. Wohlrab-Sahr, Monika. “Conversion to Islam: Between Syncretism and Symbolic Battle”. Social Compass 46/3 (Eylül 1999), 351-362.
81. Wohlrab-Sahr, Monika. Konversion zum Islam in Deutschland und den USA. Frankfurt: Campus Verlag, 1999.
82. Wulff, David M. “Experimental Introspection and Religious Experience: The Dorpat School of Religious Psychology”. Journal of the History of the Behavioral Sciences 21/2 (Nisan 1985), 131-150.
83. Yapıcı, Asım. “Din Bilimleri Alanında Yapılan Empirik Çalışmalarda Karşılaşılan Metodolojik Bir Problem: Ölçek mi Olguyu, Olgu mu Ölçeği Oluşturmakta?”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 4/1 (2004), 85-100.
84. Yavuz, Kerim. “Din Psikolojisinde Metod Meselesi ve Yeni Gelişmeler”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7 (1986), 153-185.
85. Yavuz, Kerim. “Yunus Emre'nin İç Benine Dini ve Psikolojik Yaklaşımlar”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9 (1990), 103-119. Yavuz, Kerim. “Yunus Emre'nin Kişiliğinde İnsanın Kendini Bulması”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (2001), 3-10. Zittoun, Tania. “A Cultural Psychological Reading of Religionspsychologie”. A Hundred Years of the IAPR. ed. Jacob Belzen. 96-104. Leiden: Brill, 2016.