An Investigation of the Perceptions of Competence of RCEK Teachers Toward Bringing 21st Century Skills

Yıl 2025, Sayı: 65, 126 - 141, 31.12.2025

İbrahim Hızıroğlu , Mahmut Zengin

https://doi.org/10.29288/ilted.1753234

Öz

This study aims to determine the perceptions of Religious Culture and Ethics Knowledge (RCEK)
teachers in Turkey regarding their competence in equipping students with 21st-century skills and to analyze these perceptions in terms of various variables. Designed according to a relational survey model, the research was conducted with the participation of 885 RCEK teachers Turkey's Nomenclature of Territorial Units for Statistics (NUTS) Level 1 regions during the 2023-2024 academic year. Data were collected using a personal information form and the "Perceptions of Teachers' Competence Scale for Bringing 21st Century Skills". For data analysis, t-tests and one-way analysis of variance were used, while Scheffe and Tamhane's T2 tests were applied to identify intergroup differences. The results revealed that RCEK teachers generally have a high perception of competence in bringing 21st-century skills. It was determined that the participants' perceptions of efficacy did not show a statistically significant difference based on variables such as gender, educational status, and the educational level at which they teach. In contrast, significant differences were found in perceptions of competence based on professional seniority, participation in training on 21st-century skills, the technological infrastructure of the schools, evaluations of the RCEK curriculum's adequacy, and views on the role of religious education in fostering these skills. These findings indicate that teachers' perceptions of competence are shaped more by their professional experience, the technological capabilities of their schools, and their views on the role of religious education in imparting these skills than by certain demographic variables such as gender and the level of education at which they teach.

Anahtar Kelimeler

Religious Education , RCEK Teacher , 21st Century Skills , Perception of Competence , RCEK Programs

DKAB Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerilerini Kazandırmaya Yönelik Yeterlik Algılarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, Türkiye’de görev yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerilerini öğrencilere kazandırmaya yönelik yeterlik algılarının belirlenmesi ve bu algıların çeşitli değişkenler açısından analiz edilmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeline göre desenlenen araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Türkiye’nin İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması
(İBBS) Düzey 1 bölgelerinde görev yapan 885 DKAB öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formuyla “Öğretmenlerin 21. Yüzyıl Becerilerini Kazandırmaya Yönelik Yeterlik Algıları Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmış, gruplar arası farklar için Scheffe ve Tamhane’s T2 testleri uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, DKAB öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerilerini kazandırma konusunda genel olarak yüksek bir yeterlik algısına sahip olduklarını ortaya koymuştur. Katılımcıların yeterlik algılarının cinsiyet, görev yapılan eğitim kademesi, öğrenim durumu gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Buna karşın mesleki kıdem, 21. yy. becerilerine dair eğitimlere katılım durumu, görev yapılan okulun teknolojik altyapısı, DKAB öğretim programının becerileri kazandırma yeterliğine ilişkin değerlendirmeler ve din eğitiminin 21. yüzyıl becerilerindeki rolüne dair sahip olunan görüşlerle yeterlik algıları üzerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bu bulgular, öğretmenlerin yeterlik algılarının cinsiyet, görev yapılan eğitim kademesi gibi bazı demografik değişkenlerden ziyade mesleki deneyimlere, okulların teknolojik olanaklarına ve din eğitiminin bu becerileri kazandırmadaki rolüne ilişkin bakış açılarıyla şekillendiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Din Eğitimi , DKAB Öğretmeni , 21. Yüzyıl Becerileri , Yeterlik Algısı , DKAB Programları

Kaynakça

• Akça, Dilek - Meydan, Ali. “Coğrafya Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Öğrenen Becerileri ile 21. Yüzyıl Öğretmen Becerilerinin Kullanımları Arasındaki İlişki”. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 13 (2023), 494-519.
• Anagün, Şengül S. “Teachers’ Perceptions about the Relationship between 21st Century Skills and Managing Constructivist Learning Environments”. International Journal of Instruction 11/4 (2018), 825-840.
• Arıcı, İsmail - Angın, Yasemin Nakşiye. “İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin İletişim Beceri Düzeyleri”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8 (2017), 199-219.
• Âşık Ev, Hacer. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi̇ Öğretmen Adayları ve Eleştirel Düşünme (Celal Bayar Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Birinci Sınıf Öğrencileri Örneği)”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 7/32 (2014), 425-456.
• Binkley, Marilyn vd. “Defining Twenty-First Century Skills”. Assessment and Teaching of 21st Century Skills. ed. Patrick Griffin vd. 17-66. Dordrecht: Springer Netherlands, 2012.
• Büyüköztürk, Şener vd. Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 25. Basım, 2018.
• Büyüköztürk, Şener. Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 28. Basım, 2020.
• Cansoy, Ramazan. “Uluslararası Çerçevelere Göre 21.Yüzyıl Becerileri ve Eğitim Sisteminde Kazandırılması”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 7/4 (2018), 3112-3134.
• Cohen, Louis vd. Eğitimde Araştırma Yöntemleri. çev. Kolektif. Pegem Akademi Yayıncılık, 2021.
• Cortina, Jose M. “What Is Coefficient Alpha? An Examination of Theory and Applications.” Journal of Applied Psychology, 78 (1993), 98-104.
• Creswell, John W. Eğitim Araştırmaları Nicel ve Nitel Araştırmanın Planlanması, Yürütülmesi ve Değerlendirilmesi. çev. Kolektif. Edam, 2017.
• Çakmak, Fatih. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretmenlerinin Eleştirel Düşünme Becerisine Yönelik Görüşleri”. Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi 5/2 (2022), 69-89. https://doi.org/10.47477/ubed.1127830
• Çekin, Abdulkadir. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Becerilerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (2013), 25-46.
• Çiğilli, Emin. Sınıf Öğretmenlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi ile 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Algı Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Çanakkale: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2020.
• Çokluk, Ömay vd. Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve LISREL Uygulamaları. Pegem Akademi Yayıncılık, 6. Basım, 2021.
• Dede, Chris. “Comparing frameworks for 21st century skills”. 21st century skills: Rethinking how students learn. ed. R. Brandt - J. Bellanca. 51-76. Bloomington: IN: Solution Tree Press, 2010.
• Demirel, Akile - Taşpınar, Mehmet. “Lise Matematik Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerilerine Yönelik Öz Yeterlik Algılarının Farklı Değişkenlere Göre İncelenmesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 22/2 (2024), 1116-1146.
• Demirtaş, Zeynep vd. “Din Öğretimi Öğretmen Adaylarının Bilişsel Esneklik Düzeyleri ile Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi”. Hitit İlahiyat Dergisi 22/2 (2023), 723-744.
• Dönmez, Efdal. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi̇ Öğretmenlerinin İletişim Becerileri ile Mesleki Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İstanbul: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
• Eğmir, Eray – Çengelci, Sümeyye. “Öğretmenlerin 21. Yüzyıl Öğretim Becerilerinin Yansıtıcı Düşünmeyi Uygulama Becerilerini Yordama Gücü”. Tarih Okulu Dergisi 13/45 (2020), 1045-1077.
• Ekşioğlu, Fatma Zişan. Fen Bilimleri ve Sınıf Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerilerini Derslerine Entegre Edebilme Yeterlikleri. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
• Elekoğlu, Ayşe Akar vd. “Ortaokul Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri ile Bireysel Kariyer Yönetimi Algıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi 11/2 (2023), 121-144.
• Gelen, İsmail. “P21-Program ve Öğretimde 21. Yüzyıl Beceri Çerçeveleri (ABD Uygulamaları)”. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi 1/2 (2017), 15-29.
• Göküş, Şeref. “DKAB ve İHL Meslek Dersleri Öğretmen Adaylarının Çokkültürlülük Algılarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 44 (2020), 96-126.
• Gürültü, Ercan vd. “İlköğretim Öğretmenlerinin Yeterliliklerinin 21. Yüzyıl Becerileri̇ Işığında İncelenmesi̇”. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi 71 (2018), 543-560.
• Gürültü, Ercan vd. “Ortaöğretim Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Kullanım Yeterlikleri”. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 35/4 (2020), 780-798.
• Hamarat, Ercenk. 21. Yüzyıl Becerileri̇ Odağında Türkiye’nin Eğitim Politikaları. İstanbul: Seta Yayınları, 2019.
• Hızıroğlu, İbrahim - Zengin, Mahmut. “Öğretmenlerin 21.Yüzyıl Becerilerini Kazandırmaya Yönelik Yeterlik Algıları Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 62 (2024), 272-295.
• İder, Saadet - İpek, Fatih. “İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin 21. Yüzyıl Becerileri Üzerine Bir İnceleme”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 28/2 (2023), 183-203.
• İpek, Fatih - Tavukçuoğlu, Mustafa. “Yüksek Din Öğrenimi̇ Gören Öğrencilerin Bilgi̇ Okuryazarlığı ve Epistemolojik İnanç Düzeyleri̇ Üzerine Bir Araştırma”. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 49 (2020), 259-302.
• Kalemkuş, Fatih - Bulut Özek, Müzeyyen. “Kapsamlı 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirlilik Çalışması”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 12/2 (01 Temmuz 2022), 359-388.
• Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi Kavramlar İlkeler Teknikler. Nobel Yayın Dağıtım, 33. Basım, 2018.
• Kayri, Murat. “Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19/1 (2009), 51-64.
• Kıyasoğlu, Ertuğ - Ay Çeviker, Şule. “Sınıf öğretmenlerinin 21. yüzyıl öğrenen ve öğreten becerilerinin incelenmesi”. e-Kafkas Journal of Educational Research 7/3 (2020), 240-261.
• Kozi̇koğlu, İshak - Özcanli, Nurullah. “Öğretmenlerin 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri ile Mesleğe Adanmışlıkları Arasındaki İlişki”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 9/1 (2020), 270-290.
• Maire, Quentin vd. Key Skills for the 21st Century: An evidence-based review. NSW Department of Education, 2017.
• Mete, Gülşah. “Türkçe Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlik Algısı”. Turkish Studies-Educational Sciences 16/2 (2021), 1035-1047.
• OECD. OECD Future of Education and Skills 2030: OECD Learning Compass 2030 (A Series of Concept Notes). Paris: OECD Publishing, 2019.
• Özdemir, Neslihan. Ortaokul Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Öğretmen Becerilerinin İncelenmesi (Bursa İli Örneği). Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
• Özdemir Özden, Döndü vd. “Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerilerine Yönelik Yeterlik Algıları: Kütahya Örneği̇”. Turkish Studies 13/27 (2018), 1163-1184.
• Özyurt, Melike. “21. Yüzyıl Becerileri Öğretimi Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik Güvenirlik Çalışması”. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 16/30 (2020), 2568-2594.
• Soysal, Sümeyra. “Çok Boyutlu Test Yapılarında Alfa, Tabakalı Alfa ve Omega Güvenirlik Katsayılarının Karşılaştırılması”. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi 5/1 (2023), 213-236.
• Şahin, Abdullah. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi̇ Dersi̇ Öğretim Programının Temel Yaklaşımlarının Öğrenme Öğretme Süreçlerine Yansıması. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2022.
• Şahin, Abdullah. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeylerinin ve E-Öğrenmeye Yönelik Tutumlarının İncelenmesi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 10/4 (2021), 3496-3525.
• Taşpınar, Mehmet. Sosyal Bilimlerde SPSS Uygulamalı Nicel Veri Analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2017.
• Tosun, Aybiçe. “İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin XXI. Yüzyıl Öğrenen ve Öğreten Becerilerini Kullanım Düzeyleri”. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 0/42 (2019), 287-309.
• Tunagür, Muhammed - Aydın, Erkan. “Türkçe Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerilerini Kullanım Yeterlikleri”. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 10/4 (2021), 1562-1580.
• Uyar, Ahmet. “Öğretmenlerin 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri ile Otantik Öğretime Yönelik Hazırbulunuşlukları Arasındaki İlişki”. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 24/1 (2023), 291-311.
• Uyar, Ahmet - Çiçek, Barış. “Farklı Branşlardaki Öğretmenlerin 21.Yüzyıl Becerileri”. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi 9 (2021), 1-11.
• Üstün, Ulaş - Eryılmaz, Ali. “Etkili Araştırma Sentezleri Yapabilmek için Bir Araştırma Yöntemi: Meta-Analiz”. Eğitim ve Bilim 39/174 (2014), 1-32.
• Yalçın İncik, Eda. “Öğretmenlerin Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri ve 21. Yüzyıl Öğreten Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 20/2 (2020), 1099-1112.
• Yıldırım, Ramazan vd. “Öğretmenlerin 21. Yüzyıl Becerilerinin Öğretimine İlişkin Öz Yeterlik Algıları”. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi 13/6 (2022), 28-44.
• Yıldız, Zafer. “Din Görevlisi Adaylarının İletişim Becerisi Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 15/29 (2016), 107-130.
• Yiğit, Yasin. “Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerinin Öğrencilere Problem Çözme Becerisi Kazandırma Yeterliği Üzerine Bir Alan Araştırması (Türkiye Örneği)”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 53 (2021), 133-163.
• Yurtcu, Gülseher. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi̇ Öğretmenlerinin 21. Yüzyıl Becerileri̇, Teknolojik Pedagojik Alan Bilgileri̇ ve Öğretme Motivasyonları Arasındaki̇ İlişkilerin İncelenmesi̇. Düzce: Düzce Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
• Zengin, Mahmut - Hendek, Abdurrahman. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerine Göre Din Dersleri -Statü, Programlar ve Çoğulculuk-. İstanbul: Değerler Eğitimi Merkezi, 2021.