Filistin Direnişi Bağlamında Bâsim Handekçi’nin Kinâ‘un bi Levni’s-Semâ Adlı Romanı

Öz

Huzur içerisinde uzun yıllar Osmanlı’nın yönetiminde kalan Filistin, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra İngilizlerin yönetimine geçmiştir. Bu tarihten itibaren eski huzurlu günlerini artık geride bırakan Filistin; acı, hüzün ve kederin merkezi haline gelmiştir. Batılı güçlerin desteğiyle Filistin topraklarında İsrail Devleti’nin kurulmasıyla beraber sıkıntıları daha da artan Filistin’in bu çilesi birçok çevrenin ilgisini çektiği gibi Arap edebiyatçıların da dikkatinden kaçmamıştır. Nitekim kaleme aldıkları ve direniş romanları olarak isimlendirdikleri onlarca eserde Filistin soruna değinen Arap roman yazarları, bu girişimleriyle bahsedilen sorunu edebî çevrelerin gündemine taşımış ve birçok kişinin dikkatini çekmişlerdir. Böyle bir meseleyi yazdığı eserinde belirten Arap roman yazarlarından biri de Bâsim Handekçî’dir. Kaleme aldığı Kinâ‘un bi levni’s-semâ adlı romanında Filistin meselesinden kaynaklı sıkıntılara değinen Handekçî, bahsedilen önemli romanını yazmıştır. Alanında önemli olduğu düşünülen bu makalede Filistin meselesinin Handekçi’nin edebî penceresinden nasıl göründüğüne detaylı bir şekilde değinilmiştir. Bu kapsamda Filistin meselesinden kaynaklı sıkıntıların neler olduğuna, bu sıkıntıların Filistinlileri ne şekilde etkilediğine farklı açılardan yaklaşılmıştır. Siyasi ve toplumsal büyük bir yaraya dönüşen Filistin Sorunu, küresel ölçekte bütün duyarlı çevreleri etkilediği gibi modern Arap edebiyatı çevrelerini de önemli ölçüde etkilediği görülmüştür. İlgili çevrelerin bu manada kaleme aldıkları Filistin konulu edebî çalışmalar, bu durumu bariz bir şekilde göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Arap Dili ve Edebiyatı
• Roman
• Arap Romanı
• Filistin Direniş Romanı
• Basım Hendekçi
• Kinâ'un bi Levni's-Semâ

Bāsim Handekçi's Novel Called Kinā'un bi Levni's-Semā in The Context of Palestine Resistance

Abstract

Palestine, which remained under Ottoman rule for many years in peace, came under British rule after World War I. From that date on, Palestine, which left its old peaceful days behind, became the center of pain, sorrow, and grief. With the establishment of the State of Israel in Palestinian lands with the support of Western powers, Palestine's suffering, whose troubles increased, attracted the attention of many circles and did not escape the attention of Arab writers. Indeed, Arab novelists who touched on the Palestinian issue in dozens of works they wrote and called resistance novels, brought the mentioned issue to the agenda of literary circles with these initiatives and attracted the attention of many people. One of the Arab novelists who mentioned such an issue in his work is Basim Handekchi. Handekchi, who touched on the troubles arising from the Palestinian issue in his novel Kinā'un bi Levni's-Semā, wrote the important novel mentioned. This article, which is considered important in its field, touches on how the Palestinian issue is seen from Handekchi's literary window in detail. In this context, the problems stemming from the Palestinian issue and how these problems affect the Palestinians have been approached from different perspectives. The Palestinian Issue, which has become a major political and social wound, has been seen to have a significant impact on modern Arabic literature circles, as well as all sensitive circles on a global scale. The literary works on Palestine written by the relevant circles in this sense clearly demonstrate this situation.

Keywords

• Arabic Language ve Literature
• Novel
• Arabic Novel
• Palastinian Resistance Novel
• Bāsim Handekçi
• Kinā'un bi Levni's-Semā

Kaynakça

1. AA, Anadolu Ajansı. “Uzmanlara göre, Gazze'de gerçek ölü sayısı 186 binden fazla ola-bilir.”. Erişim 7 Temmuz 2024. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/uzmanlara-gore-gazzede-gercek-olu-sayisi-186-binden-fazla-olabilir/3269119.
2. Dursun, Davut. “Filistin Sorunun Ortaya çıkışı”. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 6/2 (Kasım 1985), 193-200.
3. Ebced. “el-Esîru’s-sahafî Bâsim Handekçî”. Erişim 06 Haziran 2024. https://web.archive.org/web/20201229171630/https://www.abjjad.com/author/2824241177/الاسير-الصحافي-باسم-خندقجي/books.
4. Elcezîre. “Bâsim Handekçî esir Filistînî kesere’l-kadbân bi’l-edeb ve fâze bi câizeti’r-rivâyeti’l-Arabiyye”. Erişim 5 Haziran 2024. https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2024/5/5/باسم-خندقجي-أسير-فلسطيني-كسر-القضبان.
5. France 24. “el-Esîru’l-Filistîniyyu Bâsim Handekçî yefûzu bi câizeti booker el-‘âlemiyye li’r-rivâyeti’l-Arabiyye ‘an rivâyetihi Kinâ‘un bi levni’s-semâ”. Erişim 10 Haziran 2024 https://www.france24.com/ar/ثقافة/20240428-أسير-فلسطيني-لدى-إسرائيل-يحصد-جائزة-البوكر-العالمية-للرواية-العربية-عن-روايته-قناع-بلون-السماء. Handekçî, Bâsim. Kinâ‘un bi levni’s-semâ. b.y.: Dâru’l-Adâb, 2023.
6. Hüseyin, Nebîl. “el-Kadiyyetü’l-Filistiniyye fi’r-re’yi’l-‘âmi’l-Arabî”. Siyâsât Arabiyye 41 (Aralık 2019), 117-125. Kişi, Erden. “1948’den Bugüne, Tarihi ve Siyasi Yönleri ile ‘İsrail-Filistin Sorunu’’’. Anlambilim MTÜ Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi 3/1 (2023), 262-274. Lobad, Hiba. Filistin Romanında Direniş. Ankara: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2018.
7. Özer, Çağlar. “Uluslararası Politika Açısından Filistin Sorunu”. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi Külliye (Kasım 2023), 582-605. https://doi.org/10.48139/aybukulliye.1360984.
8. Wikipedia. “Bâsim Handekçî”. Erişim 06 Haziran 2024. https://ar.wikipedia.org/wiki/باسم_خندقجي

9. Yıldırım, Yusuf. “İsrail-Filistin Sorununda İki Devletli Çözüm Arayışları”. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 18/41 (Eylül 2021), 3840-3884. https://doi.org/10.26466/opus.874933