Araştırma Makalesi

TEFSİRİN MAHİYETİNE DAİR TARTIŞMALARDA İBN HALDÛN VE MOLLA FENÂRÎ MUKAYESESİ

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

TEFSİRİN MAHİYETİNE DAİR TARTIŞMALARDA İBN HALDÛN VE MOLLA FENÂRÎ MUKAYESESİ

Öz

Tefsirin mahiyeti, İslâm ilim geleneğinin gerek klasik gerekse çağdaş döneminde tartışma konusu olmuştur. Bu bağlamda tefsirin bir ilim olmadığını ileri süren yaklaşıma muhalif olarak tefsirin müstakil bir ilim olduğu yaklaşımı ortaya çıkmıştır. Bu iki yaklaşıma ilaveten tefsirin kendine özgü bir ilim olduğuna dair bir üçüncü yaklaşım tartışmaya yön vermiştir. Bu araştırmada, zikri geçen üçüncü yaklaşımı Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde belirgin bir şekilde yansıtan Molla Fenârî ve onun çağdaşı İbn Haldûn’un tefsire dair görüşleri mukayese edilmektedir. Her iki âlim de tefsire dair görüşlerini, eserlerinin mukaddimelerinde ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, İbn Haldûn’un tarihi olarak bilinen Kitâbü’l-‘İber’in giriş bölümü olan Mukaddime’si ve Molla Fenârî’nin Aynü’l-a‘yân adlı eserinin mukaddime kısmı çerçevesinde tefsirin diğer ilimler içerisindeki yeri ele alınmaktadır. Her iki müellif de tefsirin kendine mahsus yapısı sebebiyle küllî kaidelerinin bulunmadığını düşünmektedir. Fakat İbn Haldûn tefsiri rivâyet ve dil ile sınırlamakta, buna karşın Molla Fenârî ise tefsire rivâyet ve dilin ötesinde belirli şartlar dâhilinde geniş bir anlam alanı açmaktadır. Netice itibariyle söz konusu iki âlim, tefsirin kendine özgü nasıl bir yapı arz ettiğini farklı açılardan göstermiş bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arslan, Ahmet. İbn Haldûn. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2014.
  2. Aşkar, Mustafa. “Osmanlı Kuruluş Döneminde Bir İbn Arabî Takipçisi: Molla Fenârî ve Vahdet-i Vücûd Anlayışı”, Uluslararası Molla Fenârî Sempozyumu: 4-6 Aralık 2009. 271- 290. ed. Tevfik Yücedoğru vd.. Bursa: Bursa Büyükşehir Belediyesi, 2010.
  3. Bedevî, Abdurrahman. Müellefâtü İbn Haldûn. Kahire: el-Meclisü’l-a‘lâ li’s-sekâfe, 2006.
  4. Bilmen, Ömer Nasuhi. Büyük Tefsir Tarihi: Tabakâtu’l-müfessirin. İstanbul: Ravza Yayınları, 2008.
  5. Boyalık, M. Taha. “el-Keşşâf Şerh-Haşiye Geleneğinde Tefsir İlminin Mahiyeti Tartışması”. Nazariyat: İslam Felsefe ve Bilim Tarihi Araştırmaları Dergisi 4/1 (2017), 91-118.
  6. Boyalık, M. Taha. “Molla Fenârî’nin Tefsir İlminin Mahiyetine Dair Tartışmasının Tahlili”. İslam Araştırmaları Dergisi 18 (2007), 73-100.
  7. Boyalık, M. Taha. Molla Fenârî’nin Aynü’l-Âyân Adlı Tefsirinin Mukaddimesi: Tahlil ve Değerlendirme. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2007.
  8. Bursalı Mehmed Tahir. Osmanlı Müellifleri. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1333.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

14 Kasım 2019

Kabul Tarihi

28 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

ISNAD
Sevinç, Sümeyye. “TEFSİRİN MAHİYETİNE DAİR TARTIŞMALARDA İBN HALDÛN VE MOLLA FENÂRÎ MUKAYESESİ”. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi 4/2 (01 Aralık 2019): 261-290. https://doi.org/10.20486/imad.646947.


Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.