ETİK İLKELER
İmgelem Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Dergimiz, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni benimsemiştir.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Etik Kurul İzni
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda yazarlar, “Örneklem ve Yöntem/Gereç ve Yöntem” bölümünde Etik Kurul onay tarihi ve sayısını yazmalıdır.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.
Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
İntihal Denetimi
Dergimiz, gönderilen tüm makaleleri intihal açısından iThenticate yazılımlarıyla tarar. Benzerlik oranının %20’nin altında olması beklenir. Ancak esas ölçüt, atıf ve alıntı kurallarına uygunluktur; uygun olmayan durumlarda düşük oranlarda dahi intihal söz konusu olabilir. Bu açıdan atıf ve alıntı kuralları yazar tarafından bilinmeli ve dikkatlice uygulanmalıdır. Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri doğrultusunda (Plagiarism in a submitted manuscript - Plagiarism in a published article) hareket eder.
Kişisel Bilgilerin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler, yasal düzenlemelere ve etik kurallara uygun bir şekilde korunmaktadır.
Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE İlkelerini (1-2-3-4-5-6) dikkate alınır.
Şikayetler
Okurlar, İmgelem Dergisi’nde yayınlanan bir makalede önemli bir hata ya da yanlışlık fark ettiklerinde ya da editoryal içerik ile ilgili (intihal, yinelenen makaleler vb.) herhangi bir şikâyetleri olduğunda imgelem@bilgitoy.org adresine e-posta göndererek bildirimde bulunabilir. Dergimiz, şikayetlerle ilgili COPE İlkelerinde (1-2) belirtilen prosedürü takip eder.
Çıkar Çatışmaları
İmgelem Dergisi, çıkar çatışmalarının erken aşamada açıklanmasını ister. Yazarlar, finansal destek ve sponsorları belirtmelidir; yoksa bu da bildirilmelidir. Editör ve yayın kurulu üyelerinin kendi makaleleri tarafsızlık için başka dergilere yönlendirilir veya görevleri askıya alınarak çift taraflı körleme sürecinde incelenir.
Araştırma Etiği İlkeleri
• Araştırmada bütünlük, kalite ve şeffaflık sağlanmalıdır.
• Katılımcılar araştırmanın amacı, yöntemi, olası kullanımları ve riskleri konusunda bilgilendirilmelidir.
• Katılımcı gizliliği ve özerkliği korunmalıdır.
• Katılım gönüllülük esasına dayanmalı, zorlama olmamalıdır.
• Katılımcılara zarar verilmemeli, risk oluşturulmamalıdır.
• Çocukların ve vesayet altındakilerin veya tasdiklenmiş akıl hastalığı bulunanların yasal vasisinin onayı alınmalıdır.
• Araştırma bağımsızlığı ve çıkar çatışmaları açıkça belirtilmelidir.
• Kurumlarda yapılan çalışmalarda kurum onayı alınmalıdır.
Paydaşların Sorumlulukları
Editörlerin Etik Sorumlulukları
• Tarafsız ve objektif değerlendirme süreci yürütmek
• Yazar ve hakem kimliklerinin gizliliğini korumak
• Çıkar çatışması durumunda sürece müdahale etmek
• Uygunsuz veya etik dışı durumları tespit edip gerekli önlemleri almak
• Hakemlerin değerlendirmelerini zamanında ve nitelikli şekilde sağlamasını denetlemek
• Yayın etiği ihlallerinde (intihal, veri uydurma vb.) soruşturma başlatmak
• Gerekli durumlarda makaleyi geri çekmek veya düzeltme yayınlamak
• Derginin yayın politikalarına ve etik ilkelere uygunluğu sağlamak
Yazarların Etik Sorumlulukları
• Çalışmanın özgün, etik kurallara uygun ve doğru olmasını sağlamak
• Tüm katkı sahiplerini yazar olarak belirtmek, katkısı olmayanları eklememek
• İntihalden kaçınmak, tüm kaynaklara uygun atıf yapmak
• Çıkar çatışmalarını ve finansal destekleri açıkça beyan etmek
• Makalede hata tespit edilirse editörü bilgilendirip düzeltme süreçlerine katılmak
• Makale gönderiminde derginin format ve etik kurallarına uygun dosya hazırlamak
• Çalışmada gizlilik, onam ve kişisel veri koruma kurallarına uymak
• Çalışmada yapay zeka araçları kullanıldıysa bunu açıkça beyan etmek
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Objektif, tarafsız ve gizlilik içinde değerlendirme yapmak
• Yalnızca uzmanlık alanına giren makaleleri değerlendirmeyi kabul etmek
• Yeterli gerekçe ve açıklama içeren yapıcı eleştiriler sunmak
• Değerlendirme sürecinde elde edilen bilgileri kişisel çıkar için kullanmamak
• Çıkar çatışması durumunda editöre bilgi vermek ve değerlendirmeden çekilmek
YAYIN POLİTİKALARI
Genel İlekeler
• İmgelem Dergisi, yılda iki kez (Temmuz-Aralık) olarak BİLGİTOY Derneği tarafından yayımlanan uluslararası hakemli akademik bir dergidir.
• Derginin amacı, bilimsel öneme sahip yüksek kaliteli çalışmalar yayınlayarak bilime katkıda bulunmaktır. Sosyolojik bakış açısıyla yazılmış olmak şartıyla, sosyal bilimlerin tüm alanlarından; şayet bu şart yerine gelmemişse sadece Sosyoloji, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler alanında yazılmış özgün araştırma makaleleri, derlemeler, teorik makaleler, kongre (bilgitoy) değerlendirmeleri ve kitap kritikleri yayımlanır. Derginin yayın dili Türkçe, İngilizce, Özbekçe ve Rusça'dır.
• Dergimizin okuyucu kitlesi; Sosyal Bilimlerin her alanı ile ilgili meslek mensupları, uzmanlar, akademisyenler, araştırmacılar, uzmanlık, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin yanı sıra bu alanla ilgili lisans öğrencilerdir.
• Orijinal, yayınlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan, her bir yazar tarafından içeriği ve gönderimi onaylanmış yazılar değerlendirmeye kabul edilir. Makale kabul tarihleri: Temmuz sayısı için, 1 Ocak- 30 Mayıs; Aralık sayısı için, 1 Ağustos- 31 Ekim. Bu tarihler dışında makale başvurusu kabul edilmez. Sayıya geç kalan başvurular, sonraki sayı için geçerli tarihlerde başvurmalıdır. Makale kabul tarihlerine ilişkin belirlenen tarih kısıtlamaları, özel sayı yayınlarını kapsamamaktadır. Özel sayılara yönelik makale gönderim takvimi ve son başvuru tarihleri ayrıca duyurulacaktır.
Telif Hakkı ve Açık Erişim Politikası
Dergimizde yayımlanan çalışmaların telif hakları yazarlarına aittir. Yazarlar gönderdikleri fikri eserin, İmgelem Dergisi tarafından Creative Commons Atıf-Gayrı Ticari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile Açık Erişim olarak yayımlamasına izin verirler. Detaylı Bilgi İçin tıklayınız.
Arşiv Politikası
Dergimizde yayınlanan makaleler LOCKSS'da dijital olarak arşivlenir. Dergimizde yayınlanan makalelere https://dergipark.org.tr/tr/pub/imgelem/archive sayfasından ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir. Detaylı Bilgi İçin tıklayınız.
Makale Değerlendirme Süreci
Dergimize gönderilen makaleler, çift kör hakemlik sistemi kapsamında değerlendirilir. Tüm başvurular, öncelikle iThenticate yazılımları aracılığıyla intihal taramasından geçirilir; benzerlik oranının %20’nin altında olması beklenir.
Ön İnceleme ve İntihal Taraması aşamasını başarıyla geçen çalışmalar, ilgili alan editörü tarafından incelenir. Editör onayının ardından, makale en az iki alan uzmanı hakeme yönlendirilir. Hakemlerden birinin olumsuz görüş bildirmesi halinde, çalışma üçüncü bir hakeme gönderilir. Bir makalenin yayımlanabilmesi için en az iki hakemin olumlu rapor sunması gerekmektedir.
Çift kör hakemlik sürecinde, yazar ve hakem kimlik bilgileri gizli tutulur ve tüm değerlendirme işlemleri gizlilik esasına uygun şekilde yürütülür. Hakemler tarafından revizyon talep edilmesi durumunda, değerlendirme raporları yazara iletilir ve gerekli düzeltmeler yapılması istenir. Revize edilen metin öncelikle alan editörü, ardından ilgili hakem(ler) tarafından yeniden incelenir.
Hakem sürecinden başarıyla geçen çalışmalar, dil editörleri tarafından dil ve yazım açısından kontrol edilir. Gerekli görülmesi halinde yazardan dil düzeltmeleri talep edilir; yapılan düzeltmeler tekrar dil editörleri tarafından gözden geçirilir.
Yayımlanmasına karar verilen makalelerin dizgi ve mizanpaj işlemleri tamamlanarak yayına hazır hale getirilir. Sürecin sonunda, makale dergide yayımlanır. Detaylı Bilgi İçin tıklayınız.
Özel Sayı Yayın Politikası
Yayın Kurulu tarafından alınacak karar ile yılda bir kez özel sayı yayınlayabilir. Özel sayıda yayınlanacak makaleler için yayın ve değerlendirme ilkeleri planlı sayılarda uygulandığı şekliyle uygulanır. Özel sayı duyurularımıza ulaşmak için tıklayınız.
1- Özbekistan Özel Sayısı
Dergimizin, “Özbekistan Özel Sayısı” 26.10.2024 tarihinde okuyucularımızın erişimine sunulmuştur. Bu sayı Baş Editör Doç. Dr. Musa Yavuz ALPTEKİN ve Özel Sayı Editörü Prof. Dr. Cumali ŞABANOV editörlüğünde yayınlanmıştır. Özel sayımıza ulaşmak için tıklayınız.
Yapay Zeka Politikası
Dergimiz, yapay zekanın akademik yazımda etik ve bilimsel standartlara uygun kullanılmasını hedefler. Yapay zeka yalnızca dilbilgisi, yazım ve üslup düzeltmeleri için kullanılabilir; değerlendirme sürecinde kullanılmaz.
Dikkat Edilecek Hususlar:
Şeffaflık: Yapay zekanın hangi aşamada ve nasıl kullanıldığı açıkça belirtilmeli; yazar beyanı makale kapağında yer alır.
Doğruluk: Yapay zeka çıktıları kaynaklardan kontrol edilmelidir.
Sorumluluk: Yapay zekadan doğan tüm sorumluluk yazara aittir.
Tarafsızlık: Çıkar çatışmaları beyan edilmeli; tarafsızlık korunmalıdır.
Gizlilik: Kişisel veri güvenliği sağlanmalıdır.
Kaynak Gösterimi: Yapay zeka dipnot ve kaynakçada gösterilmez; etik beyanda belirtilir.
This work licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Please click here to contact the publisher.