Cinsiyete Dayalı Tokenizm: Kadın Egemen ve Erkek Egemen Meslekler Üzerinde Nitel Bir Araştırma
Öz
Cinsiyet ayrımcılığının bir türevi olan tokenizm olgusu bu çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Kanter (1977a)’in ortaya koyduğu Tokenizm Teorisi yer aldığı meslekte sınırlı sayıda bulunan bireylerin performans baskısı, yükseltilmiş sınırlar ve rol kuşatması olarak ifade edilen olumsuz deneyimlere maruz kaldığını belirtmektedir. Kanter’den sonra tokenizm konusunda yapılan araştırmalar, farklı deneyimlerin de olabileceğine dikkat çekmektedir. Bu çalışmada Kanter (1977a)’in ortaya koyduğu performans baskısı, yükseltilmiş sınırlar ve rol kuşatması deneyimleri ile Yoder (1991,1996, 2002)’in ortaya koyduğu cinsiyet statüsü, mesleki uyumsuzluk ve müdahalecilik deneyimleri birlikte ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışma, kadın egemen mesleklerde (anaokulu öğretmenliği, hemşirelik ve kabin ekibi memurluğu) erkeklerin; erkek egemen mesleklerde (spor antrenörlüği, orman mühendisliği, polis memurluğu ve infaz koruma memurluğu) kadınların deneyimlerini keşfetme amacını taşımaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi ve olgu bilim deseni kullanılmıştır. Amaçlı örneklem yöntemi ile belirlenen 41 katılımcı ile derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA Pro Analytic 2018 programı yardımıyla analiz edilmiştir. Çalışmada, sayısal azınlık olmanın tokenizmin olumsuz deneyimlerine tek başına etki ettiğine dair kısıtlı ispat bulunmaktadır. Performans baskısı deneyimi ile en çok karşılaşan grup olan token kadınlar benzer biçimde rol kuşatması deneyimini de en fazla hisseden gruptur. Kadınların cinsiyet kategorisi itibari ile erkeklere kıyasla göreli olarak düşük statüde kabul edildikleri ve bu nedenle erkeklerin sınırlarını yükselterek kendi kültürlerini daha fazla dayattıkları tespit edilirken, çeşitli müdahacilik uygulamalarını da kullandıkları belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Kaynakça
- Anastas, J. W. (2004). Quality In Qualitative Evaluation: Issues And Possible Answers. Research on Social Work Practice, 14(1), 57-65.
- Archbold, C. A. ve Schulz, D. M. (2008). Making Rank: The Lingering Effects Of Tokenism On Female Police Officers' Promotion Aspirations. Police Quarterly, 11(1), 50-73.
- Budig, M. J.(2002). Male Advantage And The Gender Composition Of Jobs: Who Rides The Glass Escalator?. Social Problems. 49(2): 258-277.
- Cognard‐Black, A. J. (2004). Will They Stay, Or Will They Go? Sex‐Atypical Work Among Token Men Who Teach. Sociological Quarterly, 45(1), 113-139.
- Cohen, L. L. ve Swim, J. K. (1995). The Differential Impact Of Gender Ratios On Women And Men: Tokenism, Self-Confidence, And Expectations. Personality And Social Psychology Bulletin. 21(9): 876-884.
- Comas-Diaz, L. ve Beverly G. (1994). Women Of Color: Integrating Ethnic And Gender Identities In Psychotherapy. Guilford Press.
- Cook, B. (1978). Women Judges: The End Of Tokenism. Women In The Courts. 84-105. Ed. W.L. Hepperly ve L. Crites. Washington: National Center For State Courts.
- Creswell, J. W. ve Clark, V. L. P. (2016). Designing And Conducting Mixed Methods Research. New York: Sage.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2020
Gönderilme Tarihi
9 Nisan 2020
Kabul Tarihi
29 Nisan 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 88