“CESETSİZ ÖLDÜRME SUÇLARI İSPATLANABİLİR Mİ?” ANGLO-AMERİKAN İSPAT HUKUKU İLE KARŞILAŞTIRMALI YARGITAY KARARLARININ ANALİZİ

Öz

Cesetsiz cinayet vakaları (NBH), bir cinayet olayında mağdurun (cesedinin) gizlendiği ya da yok edildiği, diğer bir ifadeyle ortada bir cesedin bulunmadığı; ancak bir cinayet şüphesinin bulunduğu olaylardır. Bu olaylara ilişkin yargılamalarda, vakıanın kuşkusuz en önemli delilleri arasında bulunan mağdurun cesedinin ya da cesedinin bir parçasının bulunamamasına rağmen, kişi veya kişiler hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi mümkün müdür? Yoksa çok yaygın bir inanışın yansıması olarak “ceset yoksa cinayet de yoktur” şeklinde bir kaide gerçekten söz konusu mudur? Mahkemenin cesedin olmamasına rağmen, mahkûmiyet kararı verebileceğinin kabulü halinde karara hangi delil ya da delillere dayanılarak hükmedilebilecektir? Vakıanın büyük ölçüde çözülmesini sağlayabilecek mağdurun cesedi gibi bir delilin yokluğunda mahkemenin ya da hâkimin mahkûmiyet kararı verebilmesi için yenmesi gereken şüpheyi yendiğinden tam olarak söz edilebilecek midir? Ceza muhakemesi hukukunun tarihsel anlamda en önemli kazanımlarından biri olan masumiyet karinesinin ve bu karinenin bir uzantısı olan şüpheden sanık yararlanır ilkesinin böyle durumlarda gündeme gelmesi mümkün müdür ve/veya gerekli midir? Cesedinin bulunamadığı düşünülen ve öldüğü sanılan mağdurun yargılamanın hatta infazın tamamlanmasının ardından bir anda sağlıklı bir şekilde ortaya çıkması durumunda ne olacaktır? İşte bu çalışmanın konusunu da yukarıda sorduğumuz pek çok soruyu cevaplamaya çalışacağımız mukayeseli hukukta “no body homicide” olarak kavramlaştırılan cesetsiz öldürme olaylarında ispatın de lege lata (olan hukuk) yönünden ne şekilde gerçekleştiği ve de lege ferenda (olması gereken hukuk) bakımından ise ne şekilde gerçekleşmesi gerektiğine ilişkin tartışma oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İnsan Öldürme
• Kayıp Kişi
• İspat
• Doğrudan-Dolaylı İspat
• Cesetsiz Cinayet

“IS IT CAN BE PROVED A HOMICIDE WITHOUT A BODY?” AN ANAYLASIS OF TURKISH SUPREME COURT DECISIONS WITH COMPARISON ANGLO-AMERICAN EVIDENCE LAW SYSTEM

Öz

No-body homicide (NBH) cases are incidents in which the victim’s body is concealed or destroyed—in other words, where no body is recovered—yet there is suspicion that a homicide has occurred. In proceedings concerning such cases, is it possible to convict a person or persons despite the absence of the victim’s body—or even any part of it—which is undoubtedly among the most important pieces of evidence in the incident? Or, as commonly believed, does the principle that "no body means no murder" genuinely hold legal validity? If it is accepted that a court may render a conviction despite the absence of a body, on what evidence or evidentiary standards will such a judgment be based? In the absence of the victim's body—an element that could significantly contribute to resolving the case—can it truly be asserted that the court or judge has overcome the requisite threshold of doubt to convict? In such cases, should the principle of presumption of innocence, one of the most fundamental achievements of criminal procedure law, and its corollary, the rule that the accused benefits from doubt, be considered and/or applied? Moreover, what would happen if a victim, presumed dead and whose body was never found, were to reappear alive and well after the trial and even after the execution of the sentence? This study aims to explore and address these and many other questions by examining the evidentiary standards in cases of so-called "no body homicide," a concept recognized in comparative law. The discussion will focus on how proof is established under de lege lata (the law as it is) and how it should ideally be structured under de lege ferenda (the law as it ought to be).

Anahtar Kelimeler

• Homicide
• Missing Person
• Proof
• Direct Evidence/Circumstantial Evidence
• No Body Homicide

Kaynakça

1. Alper, Behnan; Azmak, Derya; Çekin, Necmi; Gülmen, Mete Korkut; Koç, Sermet; Salaçin, Serpil, Adli Otopsiler ve Adli Patoloji (Suda Boğulma), https://www.ttb.org.tr/eweb/adli/3.html (12.01.2025).
2. Aydın, Emirhan, “Ceza Muhakemesi Hukukunda Tevil Yoluyla İkrar”, Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 2, Temmuz 2023, ss. 467-486.
3. Baytemir-Kontacı, Burcu; Kılıç, Ali Şahin; Olcay, Gözde Asena; Cingi, Dilasa; Alkan, Elif, Ceza Muhakemesi Hukuku (Temel Hukuk Dizisi), Ed. Cumhur Şahin, Neslihan Göktürk, 7. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
4. Birtek, Fatih, AİHM, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Kararları Işığında Ceza Muhakemesinde Delil ve İspat, 2. Bası, Adalet Yayınevi, Ankara, 2017.
5. Börekçi, Eşref Barış, “Nitelikli Cinsel Saldırı/İstismar Mağdurları Neden Bir Defa Dinlenememektedir?”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 19, Sayı 2022/2, ss. 1077-1084.
6. Brown, Antony, Death of An Actress: Sex, Lies and Murder on the High Seas, New Era of Communications, 2023.
7. Coşkun, Sevim; Örnek-Büken, Nüket, “Kremasyonun Tarihçesi ve Türkiye’de Kremasyon”, IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 8, 2020, ss. 129-144.
8. DiBiase, Thomas A., No-Body Homicide Cases (A Practical Guide to Investigating, Prosecuting, and Winning Cases When the Victim Is Missing), CRC Press, Boca Raton, 2015.

9. DiBiase, Thomas A., “No-body” Murder Trials in the United States, https://www.nobodycases.com/wp-content/uploads/2024/09/Nobodytablelatest-FINAL-09022024.pdf (08.08.2025).
10. Doğan, Koray, Ceza Muhakemesinde Belirsizlik Kuşkudan Sanık Yararlanır İlkesi “in dubio pro reo”, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2016.
11. Ferguson, Claire; Pooley, Kamarah, “Australian No-Body Homicides: Exploring Common Fatures of Solved Cases”, Journal of Forensic and Legal Medicine, (Accepted Manuscript), 2019, ss. 1-28, https://eprints.qut.edu.au/130804/ (08.08.2025).
12. Ferguson, Claire; Pooley, Kamarah, “Australian No-Body Homicides: Exploring Common Features of Solved Cases”, Journal of Forensic and Legal Medicine, Cilt 66, Ağustos 2019, ss. 70-78.
13. Gedik, Doğan, Ceza Muhakemesinde İspat ve Şüphenin Sanık Lehine Yorumlanması, 7. Bası, Adalet Yayınevi, Ankara 2024.
14. Keatley, David; O’Donnell, Chris; “Winthropping as an Investigative Tool in Clandestine Grave Discovery and Psychological Profiling”, Journal of Police and Criminal Psychology, Cilt 38, 2023, ss. 853-865.
15. Keatley, David A., “Finding the Here in Where: Keatley’s Winthropping in Missing Persons and No-Body Homicide Cases”, Forensic Science International: Synergy, Cilt 8, 2024, ss. 1-6.
16. Kennaugh, Robert, Contemporary Murder, Hugh-Keartland Publishers, Johannesburg, 1969.
17. Latto, Richard, “Porthole Murder: Did Gay Gibson Die from Natural Causes?”, BBC, 22.03.2018, https://www.bbc.com/news/uk-england-hampshire-43478495 (22.05.2025).
18. Morton, James, Justice Denied: Extraordinary Miscarriages of Justice, Robinson Press, Quincy, 2015.
19. Nash, Robert, World Encyclopedia of 20th Century Murder, Headline, London, 1992.
20. National Policing Improvement Agency, Guidance on the Management, Recording and Investigation of Missing Persons, 2. Bası, Harm Reduction Strategies, London, 2010.
21. Oates, Jonathan, John George Haigh: The Acid-Bath Murderer, Barnsley: Pen & Sword, South Yorkshire, 2014.
22. Özbek, Veli Özer; Doğan, Koray; Bacaksız, Pınar, Ceza Muhakemesi Hukuku, 17. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
23. Özbek, Veli Özer; Doğan, Koray; Bacaksız, Pınar, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 19. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
24. Öztürk, Bahri; Tezcan, Durmuş; Erdem, Mustafa Ruhan; Sırma-Gezer, Özge; Saygılar, F. Yasemin; Alan, Esra; Özaydın, Özdem; Erden-Tütüncü, Efser; Altınok-Willemin, Derya; Tok, Mehmet Can, Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
25. Paine, Donald, “John Haigh: The Acid Bath Murderer”, Tennessee Bar Association, 2012, Cilt 48, Sayı 6, https://www.tba.org/?pg=Articles&blAction=showEntry&blogEntry=10966 (19.01.2025).
26. Papadopoulos, Alexandros, A Violent Archaeology of Dreams: The Aesthetics of Crime in Austerity Britain, c. 1944–1951, Yayınlanmamış Doktora Tezi, University of Manchester, 2011.
27. Patterson, John C., Investigator’s Guide to Missing Child Cases, 2. Bası, National Center for Missing Exploited Children, 1987.
28. Ponti, Crystal, “No Corpse? No Problem. Notable Murder Convictions Without a Body”, True Crime Blog: Stories & News, A&E True Crime, 09.05.2024, (09.07.2020), https://www.aetv.com/real-crime/murder-convictions-without-a-body?utm_source=chatgpt.com (07.08.2025).
29. Root, Neil, Frenzy! Heath, Haigh & Christie (The First Great Tabloids Murderers), Preface Publishing, Toronto, 2011.
30. Simpson, Keith, “Rex v. John George Haigh”, Medico Legal Journal, Cilt 18, Sayı 2, 1950, ss. 37-48.
31. Staveley-Wadham, Rose, “The Porthole Mystery – The Murder of Gay Gibson (Part One)”, The British Newspaper Archive, 24.01.2024, https://blog.britishnewspaperarchive.co.uk/2024/01/24/the-murder-of-gay-gibson/ (21.01.2025).
32. Stobbe, Mark, No-Body Homicides The Evolution of Investigation and Prosecution, Routledge, Oxfordshire, 2023.
33. Stratmann, Linda, Gloucestershire Murders, Sutton Press, Stroud, 2005.
34. Şahin, Cumhur; Göktürk, Neslihan, Ceza Muhakemesi Hukuku I, 12. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021.
35. Şen, Ersan; Ceylan, Doğa, Cesetsiz Cinayet (Birinci Kısım), 12.01.2024, https://sen.av.tr/tr/makale/cesetsiz-cinayet (30.04.2025).
36. Şen, Ersan; Ceylan, Doğa, Cesetsiz Cinayet (İkinci Kısım), 26.10.2024, https://sen.av.tr/en/makale/cesetsiz-cinayet-ikinci-kisim (30.04.2025).
37. Thompson, Paula, “The Porthole Murder”, Daily Echo, 10.01.2008, https://www.dailyecho.co.uk/news/1973456.The_porthole_murder/ (21.01.2025).
38. Usluadam, Asena Kamer, Ceza Muhakemesinde Karakter Delili, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2022.
39. Whitehead, Jim; Franklin, Richard; Mahony, Tracey, “Where Are Homicide Victims Disposed? A Study of Disposed Homicide Victims in Queensland”, Forensic Science International: Synergy, Cilt 8, 2024, ss. 1-9.
40. Yayla, Mehmet, Ceza Muhakemesinde İspat ve Şüphe, 2. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2021.
41. Yenisey, Feridun; Nuhoğlu, Ayşe, Ceza Muhakemesi Hukuku, 10. Bası, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2022.