SAĞIR EBEVEYNLERİN İŞİTEN ÇOCUKLARI VE SAĞIR AİLELERİN SUNUMU: CODA FİLMİ İNCELEMESİ
Öz
Sinemanın sessiz döneminde dahi sağır kültür kendisine filmlerde yer bulmaktadır. Sağır kültürün bir parçası olan ancak görünürlük sorunu yaşan sağır ebeveynlerin işiten çocuklarının temsili ise 2022 yılı En İyi Film Akademi Ödüllü CODA filmiyle olmuştur. Sinemanın temsil gücü göz önüne alındığında her ne kadar sağır ailelerin işiten çocuklarına dair akademik çalışmalar mevcut olsa da film üzerinden kitlesel bir görünürlük kazanmaları yadsınamaz. İşte bu bakış ele alındığında bu çalışmanın amacı; sağır ebeveynlerin işiten çocuklarının karşılaştıkları sorunları CODA filmi üzerinden incelemektir. Filmin, sinemada en prestijli ödül sayılabilecek Akademi Ödülü bir diğer adıyla Oscar ödülüne sahip olması bu noktada toplumsal farkındalığın vurgulanması adına da önemlidir. Sinemada var olan tek tip sektörel algının özel platformların sektöre dahil olmasıyla birlikte farklı temsillere de yer vermesi özellikle engelli bireylerin temsili noktasında anaakım sinemanın bu zamana kadar sunduğu kalıplaşmış engelli temsilinin ötesinde sinemada yeni bir engelli sunumunun varlığının olabileceğini gözler önüne serilmesine olanak sağlayacaktır. Araştırmanın yöntemi eleştirel söylem analizinde Norman Fairclough’un diyalektik ilişkisel yaklaşımıdır. Ebeveynlik rolü kaybı- ebeveynlik sorumluluğu, iletişim eksikliği sebebiyle dil aracılığı ihtiyacı- işiten dünyayla köprü olma, farklılığın vurgulanması- işaret dili edinimi ve çift dilli gelişimi, çocuklara yönelik sosyal destek eksikliği- kabullenme ve özdeşim kurma: benlik kategorizasyonu başlıkları altında ele alınan bulgular sağır ebeveynler ve onların işiten çocukları olmak üzere iki perspektifle irdelenmiştir. Çalışmada sağır ailede yetişen çocukların dil aracısı görevi sayesinde yaşıtlarının ötesinde bir gelişim gösterdiklerinin altı çizilerek ebeveynleriyle ilişkilerinin kendi hayatlarını kurmaları üzerinde etkisi gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbulut, Ö. ve Aşkan, H. (2022). Ötekiliğin hiyerarşik hâlleri: korku ruhu kemirir filminde madunların direnişi. İNİF E- Dergi, 2022: 220-234.
- Alsancak, A.G.F., (2018). Sağır ailelerin çocuklarının psikososyal sorunları psychosocıal problems of chıldren of deaf adults (CODAS). Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR), 2118-2129.
- Arlow, J. (1979). Communication and character: A clinical study of a man raised by deaf-mute parents. The Psychoan alytic Study of the Child, 139-163.
- Arnold, J. (Yapımcı) ve Antonio, L. (Yönetmen). (1979). Silent Victory [Sinema filmi]. ABD: Stüdyo.
- Atkins, D. (Yapımcı) ve Tuchner, M. (Yönetmen). (1986). Trapped in Silence [Sinema filmi]. ABD: Dick Atkins.
- Avon, A. (2006). Watching films,learning language, experiencing culture: An account of deaf culture through history and popular films. The Journal of Popular Culture, 185-204.
- Baldec chi, M. (Yapımcı) ve Pollack, S. (Yönetmen).(2005). The Interpreter [Sinema filmi]. ABD: Universal Pictures.
- Barnes, C., Barton, L. ve Oliver, M. ( 2002) . Disability studies today. Cambridge: UK: Polity.
- Bert, B. (Yapımcı) ve Marder, D. (Yönetmen). (2019). Sound of Metal [Sinema filmi]. ABD: Amazon Studios.
- Bishop , M. ve Hicks, S. (2005). Orange eyes: bimodal bilingualism in hearing adults from deaf families. Sign Language Studies, 188-230.