DEZENFORMAYON VE İSRAİL-HAMAS SAVAŞI: DOĞRULAMA PLATFORMLARINDA YANLIŞ BİLGİ İÇERİKLERİNİN ANALİZİ

Disinformation is a global problem that threatens the functioning of democratic processes. This problem becomes more pronounced in times of crisis and conflict, and news containing misinformation prevents societies from accessing accurate and objective information about events. With the impact of the digital age, the capacity of social media and online channels to rapidly produce misleading content and deliver it to large audiences has significantly increased the speed of disinformation dissemination. Verification platforms, which facilitate society's access to reliable news by quickly identifying false information, contribute to the continuity of the news flow. This study aims to examine the disinformation content spread about the Israel-Hamas war that started on October 7, 2023 through verification platforms. Within the scope of the research, the Disinformation Bulletins published by the Center for Combating Disinformation of the Presidency of the Republic of Turkey, and the content under the “Gaza” tab of Anadolu Agency's Confirmation Line were selected as the sample. In order to achieve the aim of the study, the disinformation content spread between October 7, 2023 and October 7, 2024 was evaluated and interpreted through content analysis, one of the qualitative research methods. The analysis examined in detail the intensity, sources and forms of misinformation. As a result of the research, a total of 431 disinformation content was found on verification platforms. It has been determined that the majority of these contents are concentrated in the categories of manipulation, distortion and fabrication, and it has been determined that social media users stand out as the biggest source in the spread of disinformation. It was also found that the majority of disinformation content is shared in video format, which plays an important role in the dissemination of misleading information.

Dezenformasyon, günümüzde demokratik süreçlerin işleyişini tehdit eden küresel bir sorun olarak önemli bir yer tutmaktadır. Bu sorun özellikle kriz ve çatışma dönemlerinde daha belirgin hale gelmekte ve yanlış bilgi içeren haberler, toplumların olaylara dair doğru ve objektif bilgilere ulaşmalarına engel olmaktadır. Bunun sonucunda güvenilir habercilik anlayışı zedelenmekte ve toplumsal güven sarsılmaktadır. Dijital çağın etkisiyle birlikte sosyal medya ve çevrim içi mecraların yanıltıcı içerikleri hızla üretme ve geniş kitlelere ulaştırma kapasitesi dezenformasyonun yayılma hızını önemli ölçüde artırmıştır. Bu bağlamda toplumu yanıltıcı bilgi akışına karşı bilinçlendirmeyi amaçlayan doğrulama platformları, dezenformasyonla mücadelede kritik bir rol üstlenmektedir. Yanlış bilgileri hızlı şekilde tespit ederek toplumun güvenilir haberlere erişimini kolaylaştıran doğrulama platformları, haber akışının sürekliliğine katkı sunmaktadır. Bu çalışmada, 7 Ekim 2023 tarihinde başlayan İsrail-Hamas savaşına dair yayılan dezenformasyon içeriklerinin doğrulama platformları üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından yayımlanan Dezenformasyon Bültenleri ile Anadolu Ajansı Teyit Hattı'nın "Gazze" sekmesi altında yer alan içerikler örneklem olarak seçilmiştir. Çalışmanın amacına ulaşmak için 7 Ekim 2023 ile 7 Ekim 2024 tarihleri arasında yayılan dezenformasyon içerikleri nitel araştırma yöntemlerinden içerik analiziyle değerlendirilerek yorumlanmıştır. Analiz kapsamında yanlış bilginin yoğunluğu, kaynakları ve biçimleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma sonucunda doğrulama platformlarında toplamda 431 dezenformasyon içeriğinin olduğu tespit edilmiştir. Bu içeriklerin çoğunluğunun manipülasyon, çarpıtma ve uydurma kategorilerinde yoğunlaştığı belirlenmiş olup, dezenformasyonun yayılmasında sosyal medya kullanıcılarının en büyük kaynak olarak öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca, dezenformasyon içeriklerinin büyük bir kısmının video formatında paylaşıldığı ve bu formatın yanıltıcı bilgilerin yayılmasında önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.