PASOLİNİ SİNEMASINDA DİRENİRKEN KAYBEDENLERİN ÖYKÜSÜ: MAMMA ROMA (1962)

Pier Paolo Pasolini, who has many titles such as director, poet and writer, continues to have an impact on the world of cinema today. After meeting and being inspired by the Italian neorealist filmmakers, the director realized what he wanted to express through cinema. Pasolini's cultural and intellectual background is most evident in his films. Especially his early films are of great importance in terms of criticizing capitalism and the bourgeoisie. The director, who frequently uses the codes of Italian neorealist cinema in his films, blends them with his intellectual background and conveys them to the audience. The basic characteristics of Pasolini's cinema are to convey the economic depression and social exclusion experienced by the lower class and individuals pushed out of society through the individual. In this context, the study aims to examine the destruction that capitalism and the bourgeoisie create on people in Pasolini's cinema. Because for Pasolini, this is just an illusion. For this purpose, his film Mamma Roma (1962), in which he heavily criticizes capitalism and the bourgeoisie, was selected with the purposeful sampling method and subjected to content analysis. As in his first film Accattone, in Mamma Roma Pasolini focuses on the story of lower class characters who struggle to realize their aspirations. The aspirations of the lower class people to live the bourgeois life they dream of are nothing but destruction for them. Pasolini conveys this destruction to the audience at the end of the movie with Ettore's death and Mamma Roma wandering the streets in despair. In the film, the director interpreted the aesthetic and ideological elements of Italian neorealist cinema in his own style and transferred them to the screen. This film not only reveals the situation but also dwells on its causes. The fact that the social reality has not changed and that this rottenness has spread to all layers of society is the point that Pasolini wants to emphasize. The study concludes that Pasolini makes a social criticism through individuals in the film, that capitalism and the bourgeoisie establish a misleading domination over individuals and that this illusion ends in death.

Yönetmen, şair, yazar gibi pek çok sıfatı taşıyan Pier Paolo Pasolini’nin sinema dünyasındaki etkisi günümüzde de devam etmektedir. İtalyan yeni gerçekçi sinemacılarla tanışan ve onlardan ilham alan yönetmen bu tanışmadan sonra anlatmak istediklerini sinema vasıtasıyla gerçekleştirir. Pasolini’nin kültürel ve entelektüel birikimi kendisini en çok sinema filmlerinde hissettirir. Özellikle ilk dönem çektiği filmler kapitalizm ve burjuva eleştirisi açısından büyük önem taşımaktadır. İtalyan yeni gerçekçi sinemanın kodlarını filmlerinde sıklıkla kullanan yönetmen bunları entelektüel birikimiyle harmanlayarak izleyiciye aktarmaktadır. Alt sınıf ve toplumun dışına itilmiş bireylerin yaşadıkları ekonomik bunalım ve sosyal dışlanmışlığı birey üzerinden aktarmak, Pasolini sinemasının temel özellikleri arasında yer almaktadır. Bu bağlamda çalışma Pasolini sinemasında kapitalizm ve burjuvazinin insanlar üzerinde yarattığı tahribatı irdelemeyi amaçlamaktadır. Çünkü Pasolini için bu sadece bir yanılsamadan ibarettir. Bu amaç doğrultusunda kapitalizm ve burjuvaziye ağır eleştiriler yönelttiği filmi Mamma Roma (1962) amaçlı örneklem yöntemiyle seçilmiş ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Pasolini ilk filmi Accattone’de olduğu gibi Mamma Roma filminde de isteklerini gerçekleştirme peşinde savaş veren alt sınıf karakterlerin hikâyesine odaklanmaktadır. Alt tabakada yaşayan insanların hayalini kurduğu burjuva yaşamına geçme arzusu, onlar için yıkımdan öte bir anlam taşımamaktadır. Pasolini, bu yıkımı filmin sonunda Ettore’nin ölümü ve Mamma Roma’nın sokaklarda biçare bir şekilde dolaşmasıyla izleyiciye aktarmaktadır. Yönetmen filmde İtalyan yeni gerçekçi sinemanın estetik ve ideolojik öğelerini kendi üslubuyla yorumlayarak beyazperdeye aktarmıştır. Bu film sadece durumu ortaya çıkarmakla kalmamış aynı zamanda bunun nedenleri üzerinde de durmuştur. Toplumsal gerçekliğin değişmediği, bu çürümüşlüğün toplumun tüm katmanlarına sirayet ettiği gerçeği Pasolini’nin özellikle vurgulamak istediği noktadır. Çalışma; Pasolini’nin filmde bireyler üzerinden toplumsal bir eleştiri yaptığı, kapitalizm ve burjuvanın bireyler üzerinde yanıltıcı bir tahakküm kurduğu ve bu yanılsamanın ölümle bittiği sonucuna ulaşmıştır.