TÜRKİYE’DE ULUSAL TELEVİZYON KANALLARININ YAYIN AKIŞLARININ PROGRAM TÜRLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Türkiye’de televizyon yayıncılığı, 1990’lı yıllardan itibaren özel kanalların yayına başlamasıyla birlikte kamusal hizmet anlayışından ticari rekabet odaklı bir yapıya evrilmiş; bu süreçte yayıncılık paradigması köklü bir değişime uğramıştır. Kamusal fayda odaklı yayıncılığın yerini kâr maksimizasyonu ve reklam gelirlerine bırakması, yayın akışlarındaki program türlerinin dağılımını, format tercihlerini ve içerik çeşitliliğini doğrudan etkilemiştir. Bu çalışma, Türkiye’de ulusal ölçekte yayın yapan sekiz ana akım televizyon kanalının (Kanal D, Show TV, TV8, ATV, Star TV, NOW, Kanal 7 ve TRT 1) 24-30 Kasım 2025 tarihlerini kapsayan bir haftalık resmî yayın akışlarını inceleyerek program türlerindeki yoğunlaşmayı ve yayın politikalarındaki güncel eğilimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel ağırlıklı betimleyici analiz ve doküman analizi yöntemleri temelinde yürütülmüştür. Yayın akışları, RTÜK’ün 2014 yılında güncellenen program türü sınıflandırmaları doğrultusunda değerlendirilmiş; analizlerde program sayılarından ziyade içeriklerin yayın akışı içinde kapladığı süreler dikkate alınarak yayın eğilimleri somutlaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, kurgusal içeriklerin (dizi filmler) ulusal kanalların yayın akışlarında baskın bir konuma sahip olduğunu ve türsel çeşitliliğin giderek sınırlı kaldığını göstermektedir. Kamu yayıncısı TRT 1’in ticari kanallarla benzer bir dizi ağırlığına yönelmesi, ticarileşme baskısının kamu yayıncılığı üzerindeki etkisini ve oluşan hibrit yapıyı açıkça işaret etmektedir. TV8, küresel yarışma ve eğlence formatlarına odaklanarak bir "format kanalı" olarak niş bir konumlanma sergilemektedir. Özellikle gündüz kuşaklarında yoğunlaşan "yargısal reality" ve sosyal arabuluculuk programları, adli vakaları stüdyo operasyonuna dönüştürerek toplumsal gerçekliği yeniden üretmektedir. Ayrıca "Gelin Evi" ve "En Hamarat Benim" gibi örnekler üzerinden izlenen glokalizasyon pratikleri, küresel formatların yerel kültürel kodlarla nasıl harmanlandığını kanıtlamaktadır. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’de televizyon yayıncılığında format ekonomisi ve türlerin geçirgenleştiği güncel medya ekosistemine ilişkin kapsamlı bir betimleyici çerçeve sunmaktadır.

Television broadcasting in Türkiye has undergone a significant paradigm shift since the 1990s, transitioning from a public service-oriented model to a structure dominated by commercial competition. This transformation, primarily driven by profit maximization and advertising revenues, has directly influenced the distribution of program types, format preferences, and content diversity within the industry. This study aims to examine the official weekly broadcasting schedules of eight mainstream national television channels (Kanal D, Show TV, TV8, ATV, Star TV, NOW, Kanal 7, and TRT 1) covering the period of November 24-30, 2025, in order to identify the concentration of program types and prevailing broadcasting tendencies. The research is conducted based on a qualitatively-driven descriptive analysis and document analysis methodology. Programming schedules were evaluated in accordance with the 2014 updated classification framework defined by the Radio and Television Supreme Council (RTÜK), focusing on the durations allocated to specific contents to illustrate broadcasting trends. The findings indicate that fictional content, specifically TV series, holds a dominant position in the schedules of national channels, while program diversity remains notably limited. The convergence of the public broadcaster TRT 1 toward a programming structure similar to that of commercial channels highlights the profound impact of commercialization pressures and the emergence of a hybrid broadcasting model. Furthermore, TV8 distinguishes itself by adopting a niche positioning as a "format channel" focused on global competition and entertainment formats. "Judicial-reality" and social mediation programs, which frequently occupy daytime slots, reproduce social reality by transforming forensic cases into studio-based operations. Additionally, glocalization practices observed through programs such as "Gelin Evi" and "En Hamarat Benim" demonstrate how global formats are effectively harmonized with local cultural codes. Ultimately, this study provides a comprehensive descriptive framework regarding the format economy and the contemporary media ecosystem, where genre boundaries have become increasingly permeable.