HALKLA İLİŞKİLER MÜFREDATININ HARİTALANDIRILMASI: TÜRKİYE’DEKİ LİSANS PROGRAMLARININ SOSYAL AĞ ANALİZİ
Öz
Türkiye’de halkla ilişkiler lisans eğitimine ilişkin değerlendirmeler, genellikle programların ders listelerinin karşılaştırılmasına dayanmaktadır. Bu tür betimleyici karşılaştırmalar, programların hangi ders alanlarında ortaklaştığını ve hangi alanlarda ayrıştığını ilişkisellik düzeyinde, yani müfredatın yapısal örüntüsü olarak ortaya koymakta sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’deki Halkla İlişkiler ve Tanıtım lisans programlarının müfredatını sosyal ağ analiziyle haritalandırarak bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Araştırmaya Türkiye’de eğitim veren 33 Halkla İlişkiler ve Tanıtım programının tamamı dahil edilmiş; dersler içerik benzerliklerine göre ders alanlarına ayrılarak program-ders alanı iki modlu ağ modeli kurulmuştur. Çekirdek müfredat, derece merkeziyeti üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca, zorunlu ve seçmeli ders alt ağları ayrıştırılarak güncel temaların müfredatta hangi katmanda konumlandığı incelenmiştir. Bulgular, dijital iletişim ile halkla ilişkiler temellerinin tüm programlarda yer aldığını ve ulusal ölçekte güçlü bir vurguya işaret ettiğini göstermektedir. Pazarlama, reklam, kampanya/örnek olay, tasarım ve üretim ile veri-analitik-araştırma alanları da 31 ila 32 programda temsil edilerek yüksek bir yakınsama sergilemektedir. Zorunlu derslerde kurumsal yazarlık, iletişim kuramları, ekonomi, iletişim temelleri ve proje/tez ortak çekirdeği güçlendirirken; seçmeli derslerde dijital iletişim, sürdürülebilirlik/KSS, tasarım ve üretim, etkinlik ve sponsorluk ve medya çalışmaları programlar arası farklılaşmanın başlıca eksenlerini oluşturmaktadır. Devlet ve vakıf üniversiteleri karşılaştırması, toplam ders kapsamının benzer kaldığını, farklılaşmanın ise zorunlu ve seçmeli ders çeşitlilik dengesinde ortaya çıktığını göstermektedir. Çalışma, Türkiye’de halkla ilişkiler müfredatının ortak bir temel üzerinde yakınsadığını; dijitalleşme, veri temelli yetkinlikler ve sürdürülebilirlik gibi dönüşüm temalarının ise çoğunlukla seçmeli dersler üzerinden müfredata taşındığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
halkla ilişkiler eğitimi, halkla ilişkiler, iletişim eğitimi, sosyal ağ analizi
Kaynakça
- Adi, A., & Stoeckle, T. (2021). Future of Communications and Public Relations (PR). (Re)Imagining the Role, Function and Purpose of the Communication Profession. ESSACHESS – Journal for Communication Studies, 14(1(27)), 7-14.
- Aldoory, L., & Toth, E. L. (2000). An exploratory look at graduate public relations education. Public Relations Review, 26(1), 115-125. https://doi.org/10.1016/S0363-8111(00)00034-5
- Anton, A., Ravazzani, S., Baquerizo-Neira, G., Carbone, C. A., & Mukiza, D. (2025). Bridging practice and academia: Global insights on the role and future of public relations education. Public Relations Review, 51(5), 102620. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2025.102620
- Arzuaga-Williams, M., Bıçakçı, A. B., Suárez-Monsalve, A. M., & Matkevičienė, R. (2026). Social impact and social value in public relations/communication: An international analysis for a conceptual framework. Public Relations Review, 52(1), 102660. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2025.102660
- Austin, L. L., & Toth, E. L. (2011). Exploring ethics education in global public relations curricula: Analysis of international curricula descriptions and interviews with public relations educators. Public Relations Review, Special Issue on Pedagogy, edited by Maureen Taylor, 37(5), 506-512. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2011.09.007
- Azionya, C., Oksiutycz, A., & Benecke, D. R. (2019). A model for value based public relations education in a diverse and poly-contextual society. Public Relations Review, 45(3), 101767. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2019.04.001
- Bano, Y., & Vasantha, S. (2022). Role of Emotional Intelligence on Final Year Students’ Employability. Içinde V. Goyal, M. Gupta, S. Mirjalili, & A. Trivedi (Ed.), Proceedings of International Conference on Communication and Artificial Intelligence (ss. 329-338). Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-981-19-0976-4_27
- Becan, C., & Yıldırım, G. (2020). Halkla ilişkiler eğitimi kapsamında öğrencilerin uygulamalı bir eğitim aracı olarak halkla ilişkiler öğrenci ajanslarına yönelik tutumları üzerine bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(1), 559-586. https://doi.org/10.19145/e-gifder.636822
- Bernhard, J., & Russmann, U. (2023). Digitalization in public relations—Changing competences: A longitudinal analysis of skills required in PR job ads. Public Relations Review, 49(1), 102283. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2022.102283
- Bird, J., van de Mortel, T., Holt, J., & Walo, M. (2015). Academics’ perceptions of continuous and collaborative curriculum review: An Australian case study. Journal of Hospitality and Tourism Management, 24, 18-24. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2015.07.001