DEVLETİN MÜZAKERECİ ROLÜ VE DEMOKRATİK DEĞERLER ÖLÇEĞİ

Siyaset bilimi ve kamu yönetimi disiplinleri devletin konumunu roller, sorumluluklar ve yetkiler bakımından ele alan toplumsal boyutlu disiplinlerdendir. Bu çalışma devletin müzakereci rolünü, demokratik değerlerle uyum açısından ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında "Devletin Müzakereci Rolü ve Demokratik Değerler Ölçeği" oluşturulmuş ve ölçeğin psikometrik özellikleri değerlendirilmiştir. Çalışma üç aşamada yürütülmüştür. İlk olarak, literatür taraması ve nitel veriler ışığında 92 maddelik taslak ölçek hazırlanmıştır ve uzman görüşleri doğrultusunda içerik geçerliği sağlanmıştır. Ön deneme uygulaması sonucunda ölçek maddeleri gözden geçirilerek, anlaşılırlığı düşük ve yinelenen ifadeler ayıklanarak ölçme aracı 56 maddeyle uygulamaya sunulmuştur. İkinci aşamada, 122 kişilik bir örneklem grubuna Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Uygulama sonucunda, dört faktörlü bir yapı tespit edilmiştir ve ölçek 32 maddeye indirgenmiştir. Bu dört faktör: “Demokratik Değerlerle Uyum”, “Müzakereci Rolün Güçlendirilmesi”, “Aktörler” ve “Süreçte Karşılaşılan Güçlükler” olarak adlandırılmıştır. Üçüncü aşamada ise 242 katılımcı ile Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiş, modelin uyum indeksleri kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Ölçeğin toplam varyans açıklama oranı %62,06 olarak hesaplanmış ve faktör yükleri .500 ile .860 arasında değişmiştir. Ölçeğin güvenirliği Cronbach Alfa katsayılarıyla değerlendirilmiş; toplam ölçek için .945, alt boyutlar içinse .772 ile .951 arasında değerler elde edilmiştir. Madde ayırt ediciliği analizinde alt ve üst %27’lik gruplar arası farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Geliştirilen ölçek, devletin anayasa yapım süreci gibi müzakereye dayalı karar alma süreçlerinde demokratik değerlerle olan uyumunu değerlendirmek için bilimsel açıdan geçerli ve güvenilir bir araç olarak önerilmektedir. Araştırma verileri, demokratik değerlerle uyumun devletin müzakereci rolünün güçlendirilmesiyle mümkün olabileceğini ortaya koymuştur.

The disciplines of political science and public administration are socially-oriented fields that examine the position of the state in terms of roles, responsibilities, and authorities. This study aims to reveal the negotiating role of the state in terms of its alignment with democratic values. Within the scope of the research, the "State’s Negotiating Role and Democratic Values Scale" was developed, and the psychometric properties of the scale were evaluated. The study was conducted in three phases. First, a draft scale consisting of 92 items was prepared in light of literature review and qualitative data, and content validity was ensured based on expert opinions. As a result of the pilot application, the scale items were revised, and items with low clarity and repetitive expressions were eliminated, resulting in a 56-item measurement tool. In the second phase, Exploratory Factor Analysis (EFA) was applied to a sample group of 122 people. As a result of the application, a four-factor structure was identified, and the scale was reduced to 32 items. These four factors were named: “Alignment with Democratic Values,” “Strengthening the Negotiating Role,” “Actors,” and “Difficulties Encountered in the Process.” In the third phase, Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted with 242 participants, and the model fit indices were found to be at an acceptable level. The total variance explained by the scale was calculated as 62.06%, and the factor loadings ranged between .500 and .860. The reliability of the scale was evaluated using Cronbach's Alpha coefficients; .945 was obtained for the total scale, and values between .772 and .951 were obtained for the subdimensions. In the item discrimination analysis, the differences between the lower and upper 27% groups were found to be statistically significant. The developed scale is recommended as a scientifically valid and reliable tool to evaluate the alignment of the state's negotiating role with democratic values in negotiation-based decision-making processes such as constitution-making. The research data revealed that alignment with democratic values can be achieved by strengthening the state's negotiating role.