SOSYAL AĞLARDA GİZLİLİK KAYGISININ ÖLÇÜLMESİ: İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA
Öz
İletişim bilimleri
alanında sosyal medya üzerine yapılan ampirik çalışmalar çeşitli
(kimlik-gözetim ve tüketim toplumu-teknolojik determinizm-kamusal/özel alan- ağ
toplumu-mahremiyet ve gizlilik vb.) kavramlar çerçevesinde
incelenmektedir. Mahremiyet nesnesinde,
özne olarak kullanılan gizlilik, araştırmamız açısından son derece önemlidir.
Sosyal medyada gizlilik, sosyal ağ kullanıcılarının kişisel verilerini korumak
veya kullanmak için genel bilgilerin yer aldığı bir ağ sözleşmesi olarak
ifadelendirilmektedir. Demografik özellikler, öz kimlik, kullanılan ağlar,
takip/takipçi sayısı, yasalara olan güven gibi etkenlerin, kullanıcıların “gizlilik” kaygılarının
belirlemekte kullanılmaktadır. Bu amaçla hazırlanan sosyal medya gizlilik
kaygısı ölçeğinde kullanıcıların hangi yoğunlukta sosyal medya gizliliği
önemsediklerini ve sosyal ağ veri tabanı sağlayıcılarının gizlilik ilkeleri
uygulanabilirlik düzeylerini ölçmek amacıyla İnönü Üniversitesi, İletişim
fakültesinde 408 öğrenciye üzerinde çalışma yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler
sonucunda; kadınlar, sosyal ağlarda çevrimiçi gizliliğe erkeklere göre daha
fazla önem vermektedir. Katılımcıların sosyal medyayı kullanma süreleri ile
sosyal medya gizlilik kaygısı ortalamalar arası farkları incelediğimizde ise öğrencilerin
sosyal medyayı kullanım süreleri arttıkça gizlilik ayarlarına verdikleri
öneminde azaldığı tespit edilmiştir.
Aynı zamanda sosyal medya ağlarını kullanan öğrencilerin arkadaş sayısı
arttıkça sosyal medyada gizliliğe verdikleri öneminde azaldığı görülmüştür.
Katılımcıların öz kimliklerini ifade etme endişesi yükseldikçe sosyal medyaya
karşı oluşturulan gizlilik endişesinde algılanan güvenin azaldığı, riskin ise
arttığı ortaya konulmuştur. Tüm sonuçlar çerçevesinde gençlerin gizliliğe
ilişkin kaygılarının zayıf olduğu, gizliliğe verilen önem herhangi bir olumsuz
durumla karşılaşınca ortaya çıktığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyol, A. (2009) Gazete Reklamlarının Nitel ve Nicel Özellikleri: Otomotiv Reklamları Üzerine İçerik Analiz, Edebiyat Fakültesi Dergisi,
- Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. Sakarya yayıncılık.
- Babacan M., ,Akyol M, v.d (2012). Demokrasinin E-Dönüşümü” Küresel Değişim ve Demokratikleşme. Turgut ÖzalUluslar Arası Ekonomi ve Siyaset Kongresi – II, 650-667.
- Barnes S. A privacy paradox: social networking in the United States. First Monday. 2006;11(9). Available at: http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/article/view/1394/1312. Accessed July 16, 2010
- Bilgili, C & Gülüm, Ş(2013). Kültür, Kimlik, Siyaset, Reklam Yaratıcıları Derneği Yayınları, İstanbul Bivens, R., & Dawson, M. (2013). Sexual Violence and Social Media.
- Bozkurt, V. (1999). Gözetim Toplumu ve Internet. V. Türkiye'de Internet Konferansı, Kasım, 19-21.
- Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı: İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları Ve Yorum.
- Clark, J. R. (2010). Social media and privacy. Air medical journal, 29(3), 104-107.
- Dodge, A. (2015). Digitizing Rape Culture: Online Sexual Violence And The Power Of The Digital Photograph. Crime, Media, Culture, 1741659015601173.
- Erdoğan, İ. (2003). Pozitivist Metodoloji: Bilimsel Araştırma Tasarımı. İstatiksel Yöntemler, Analiz ve Yorum, Erk Yay., Ankara.