SELEFİYYE İLE NEO-SELEFÎLİĞİN KESİŞEN VE AYRIŞAN YÖNLERİ
Öz
Selefiyye, ilk dönem İslâm toplumunda Hz. peygamber (s.a.v.) ve sahabe tarafından oluşturulan İslâm’ı anlama, algılama ve açıklama geleneğini aynen muhafaza etmeyi amaçlayan dini anlayışı temsil eder. Rasûlullah (s.a.v.) ile ashabının akaitte takip ettikleri yolu doğrudan izleyen Selefiyye’nin ayırıcı özelliği, itikadî hususlarda nassların zâhirî ve ilk anlamları dışında kalan şahsî rey ve aklî istidlallerin kullanılmasını reddedip bilgi kaynağı olarak yalnızca Kitap ve Sünnet’i kabul etmeleridir. Modern zamanlarda kendilerini Selefiyye’ye nispet ederek ortaya çıkan Neo-Selefîk ise, belli bir mezhep, meşrep veya grup ismi olmaktan ziyade, uçlarda dolaşan bir din dilini benimseyerek dışlamacı, suçlayıcı, itham edici, tekfîr edici ve sorun üretici bütün şiddet taraftarı dinî akımların ortak şemsiye adıdır. Modern dünyada “Selefî” nitelemesiyle ünlenen grupların neredeyse tümünün, aklı dışlayıp nassları literal okuma, erken dönem uygulamaları sahiplenip diğer bütün fikirleri bid’at görme ve ana kaynaklara dönme ortak paydası dışında, geleneksel Selefiyye ile aralarında belirgin bir benzerlik bulunmamaktadır. Bu makalede geleneksel Selefiyye düşüncesiyle ile Neo-Selefî bakış arasında kesişen ve ayrışan hususlar tespit edilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AHMADİ, Akbarşah, “Dinsel Şiddetin Sosyo-Politik Kaynakları”, UÜİFD, Yıl: 2017/1, Sayı: 26, ss. 127-117-132.
- AHMED B. HANBEL, “er-Reddu ale’z-Zenâdika ve’l-Cehmiyye”, Ali Sami en-Neşşar-Ammar Cemi et-Talibî, Akâidu’s-Selef içinde, İskenderiyye, 1971.
- AKBULUT, Ahmet “Tarihte ve Günümüzde Selefîlik”, Milletlerarası Tartışmalı İlmi Toplantı, İstanbul, 2013.
- BÂABDULLAH, Muhammed Bâkerîm, Vesıtiyyetu Ehli’s-Sünne Beyne’l-Firak, Riyad, 1994.
- BAĞDÂDÎ, Hatîb, Şerefu Ashâbi’l-Hadîs, Thk. M. Said Hatiboğlu, Ankara, 1991.
- BEBEK, Adil, “Kebîre”, DİA, (XXV/163-164), Ankara, 2002.
- BEHİY, Muhammed, İslâm Düşüncesinin İlahî Yönü, Çev. Sabri Hizmetli, Ankara, 1992.
- BUHARÎ, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmâil, el-Camiu’s Sahîh, İstanbul, 1992.
- BÛTÎ, Ramazan, es-Selefiyyetü, Merhaletün Mübareketün Lâ Mezhebün İslâmî, Dımeşk, 1996.
- BÜYÜKKARA, Mehmet Ali, İhvan’dan Cüheyman’a Suûdi Arabistan ve Vehhâbilik, İstanbul, 2004.