Derleme

Avrupamerkezci Bir Tarih Anlatısı: "Avrupa Mucizesi"

Cilt: 2025 Sayı: 2 30 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Avrupamerkezci Bir Tarih Anlatısı: "Avrupa Mucizesi"

Öz

Avrupamerkezci tarih yazımının ekseni sayılabilecek "Avrupa mucizesi" tezi, Avrupa'nın bilim, teknoloji, ticaret, yönetim gibi çeşitli alanlarda on altıncı yüzyıldan itibaren yaşadığı hızlı ilerleme ve dönüşümleri ifade etmektedir. Dünya tarihini Avrupamerkezci bakış açısıyla değerlendiren yazarlar, "Avrupa mucizesini" Avrupalıların başka halklardan daha rasyonel olması, soy ağaçlarının antik Yunanlara dayanması, Avrupa'daki çevresel şartların diğer bölgelerden daha avantajlı olması, Sanayi Devrimi'nin önce Avrupa'da yaşanması, Avrupalıların bilim ve teknoloji alanındaki başarıları Hristiyanlıktan gelen ruhsal dinamikler ve Doğu'nun despotik yönetimlerin baskısı altında olması gibi sebeplere dayandırmıştır. Bu eğilimdeki yazarların tümünün ortaklaştığı nokta ise Avrupa mucizesinin Avrupa'nın kendi kaynaklarıyla gerçekleştirilmiş olduğudur. Avrupa'nın küresel yükselişini kendi iç kaynaklarıyla gerçekleştirdiğine itiraz eden yazarlar ise "Avrupa mucizesi" tezini reddetmektedir. Bu yazarların Avrupa'nın küresel hegemonyasına ilişkin açıklamaları birbirinden farklı olmakla birlikte, genel eğilimleri, Avrupa'nın zenginleşip modern kapitalizme evrilmesini sağlayan esas unsurun Avrupalı ülkelerin başta Amerika olmak üzere, dünyanın diğer bölgelerindeki sömürgelerinden elde ettiği devasa servet olduğu şeklindedir. Kaynak tarama yöntemiyle hazırlanan bu çalışma, Avrupamerkezci söyleme dayanak oluşturan "Avrupa mucizesi" kavramını lehte ve aleyhte görüşler üzerinden tartışarak konuyla ilgili bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amin, S. (2018). Avrupa-merkezcilik: Bir İdeolojinin Eleştirisi (M. Sert, Çev.). İstanbul: Yordam Kitap.
  2. Anievas A, & Nisancioglu, K. (2017). How did the West Usurp the Rest? Origins of the Great Divergence over the Longue Durée. Comparative Studies in Society and History 59(1): 34–67.
  3. Anievas, A. ve Nişancıoğlu, K. (2020). Batı'nın Egemenliği Nasıl Kuruldu? Kapitalizmin Jeopolitik Kökenleri (Ç. Sümer, Çev.). İstanbul: Yordam Kitap.
  4. Anievas, A., & Nı̇şancioğlu, K. (2015). How the West Came to Rule: The Geopolitical Origins of Capitalism. London: Verso.
  5. Ayas, G. (2015). Barbar Batı: Bir Aimé Césaire Kitabı. İstanbul: Doğu Kitabevi.
  6. Ayyıldız, Y. (2024). Büyük Ayrışma Tartışmasındaki Başlıca Hipotez ve Teoriler. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(3), 803-829. https://doi.org/10.17130/ ijmeb.1436714
  7. Bagchi, A. K. (2008). Perilous Passage: Mankind and the Global Ascendancy of Capital. New Delhi: Oxford University Press.
  8. Bernal, M. (1987). Black Athena: The Afroasiatic Roots of Classical Civilization, Vol. 1. The Fabrication of Ancient Greece, 1785-1985. New Brunswick, NJ: Rutgers University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

18 Şubat 2025

Kabul Tarihi

29 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 2025 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Varol, S. F. (2025). Avrupamerkezci Bir Tarih Anlatısı: "Avrupa Mucizesi". Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, 2025(2), 363-395. https://doi.org/10.55543/insan.1642478

TELİF HAKKI VE YAZAR ETİK SÖZLEŞMESİ FORMU - Copyright and Author Ethical 

Telif Hakkı Devri Formu imzalanıp, (taratılıp veya resim jpg. vs olabilir) makale başvuru esnasında Dergi sistemine yüklenmelidir.

This Copyright Agreement Form must be signed by all authors and uploaded to the Journal system (It can be scanned and sent as an image, jpg, etc.).