Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme

Yıl 2020, Cilt 7, Sayı 26, 65 - 92, 28.10.2020
https://doi.org/10.29224/insanveinsan.784571

Öz

Sosyal paylaşım sitesi Twitter’da çevrimiçi etkinliklerde bulunan kullanıcıların metalaşma süreçlerini ve sömürülme biçimlerini ele alan bu çalışma, eleştirel ekonomi politik yaklaşım üzerine yükselmektedir. Son yıllarda iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerle birlikte sosyal medyanın yükselişinin, kapitalist üretim tarzı içinde değerlendirilmesinin sunulduğu bu çalışmada, Twitter’da yer alan üretim ve değişim ilişkileri incelenmiştir. Twitter’da egemen olan kapitalist ilişki, süreç ve biçimler belirlenen tematik kategoriler altında değerlendirilirken; bu kategorilerde yapılan saptamalar Twitter kullanıcıları arasından amaçlı örneklem tekniğiyle oluşturulan 10 katılımcının bulunduğu örnek araştırma grubuyla yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerin değerlendirilmesiyle elde edilmiştir. Twitter’ın katılımcılar tarafından içinde üretim ve değişim ilişkilerinin gerçekleştiği bir dijital mekân ve bu ilişkilerin gerçekleşmesine olanak sağlayan bir araç olarak görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır.

Kaynakça

  • Aydoğan, Aylin. “Enformasyon ve İletişim Hizmetleri: Kamusal Faydayı Yeniden Düşünmek”. İletişim Ağlarında Yeni Hizmetler. Der., Funda Başaran ve Haluk Geray. Ankara: Ütopya Yayınları, 2016: 8-18.
  • Boratav, Korkut. Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye. İstanbul: Yordam Kitap, 2017.
  • Dağtaş, Erdal ve Mehmet Emir Yıldız. “Türkiye’de ‘İzleyicinin Metalaşması’: Televizyon Dizilerinin Sosyal Reyting Ölçümlerinin Eleştirel Ekonomi Politik Çözümlemesi. Global Media Journal TR Edition. 5/10 (2015): 120-142.
  • Eaton, John. Ekonomi Politik-Marksist Bir El Kitabı. Çev., Şiar Yalçın. Ankara: Bilim ve Sosyalizm Yayınları, 1978.
  • Fine, Ben ve Alfredo Saad-Filho. Marx’ın Kapital’i. Çev., Nail Satlıgan. İstanbul: Yordam Kitap, 2012.
  • Foley, Duncan Karl. Kapital’i Anlamak: Marx’ın İktisat Teorisi. Çev., Hakan Öngel. Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2010.
  • Fuchs, Christian. Dijital Emek ve Karl Marx. Çev., Tahir Emre Kalaycı ve Senem Oğuz. İstanbul: NotaBene Yayınları, 2015.
  • Fuchs, Christian. Sosyal Medya: Eleştirel Bir Giriş. Çev., İlker Kalaycı ve Diyar Saraçoğlu. İstanbul: NotaBene Yayınları, 2018.
  • Geray, Haluk. “Birikim Düzenleri, Yeniden Yapılanma ve Küreselleşme”. İletişim Ağlarının Ekonomisi. Der., Funda Başaran ve Haluk Geray. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2016: 42-65.
  • Geray, Haluk. “Geleneksel Medyada Reklamcılık”. İletişim Ağlarının Ekonomisi. Der., Funda Başaran ve Haluk Geray. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2016: 151-168.
  • Gimenez, Martha E. “Özkaynak Kullanımı: Şirketler Bizi Nasıl Ücret Ödemeden Çalıştırıyor?”. Çağdaş Marksizm Seçkisi. Çev., Şükrü Alpagut. Der., Bertell Ollman ve Kevin B. Anderson. İstanbul: Yordam Kitap, 2018: 187-192.
  • Göztepe, Özay. İlkel Birikim ve Acele Kamulaştırma. İstanbul: NotaBene Yayınları, 2018.
  • Harvey, David. Marx’ın Kapitali İçin Klavuz. Çev., Bülent O. Doğan. İstanbul: Metis Yayınları, 2015.
  • Heinrich, Michael. Kapital’e Giriş. Çev., Koray R. Yılmaz. İstanbul: Yordam Kitap, 2017.
  • Kaya, Ahmet Raşit. “Türkiye Siyasal Yaşamında 1980’ler Sonrası Gelişmeler ve Medya”. Türkiye’de Kitle İletişimi: Dün, Bugün, Yarın. Der., Korkmaz Alemdar. Ankara: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları, 2009: 233-247.
  • Kaya, Ahmet Raşit. İktidar Yumağı. Ankara: İmge Kitapevi Yayınları, 2016.
  • Kıyan, Zafer. Metalaştırma ve Direnç: Kapitalizmde Kültürün İkili Üretim Yapısı. Ankara: NotaBene Yayınları, 2016.
  • Luxemburg, Rosa. Sermaye Birikiminin Tarihsel Koşulları. Çev., Neyyir Kalaycıoğlu. İstanbul: Kaynak Yayınları, 1984.
  • Luxemburg, Rosa. Sermaye Birikimi. Çev., Tayfun Ertan. İstanbul: Alan Yayıncılık, 1986.
  • Marx, Karl. Kapital. Cilt 1. Çev., Mehmet Selik ve Nail Satılgan. İstanbul: Yordam Kitap, 2016.
  • Marx, Karl ve Friedrich Engels. Alman İdeolojisi. Çev., Tonguç Ok ve Olcay Geridönmez. İstanbul: Evrensel Basım Yayın, 2013.
  • Nikitin, Petr Ivanovich. Ekonomi Politik. Çev., Hamdi Konur. Ankara: Sol Yayınları, 2002.
  • Prodnik, Jernej. “Sürüp Giden Metalaşma Süreçleri Üzerine Bir Not: İzleyici Metasından Toplumsal Fabrikaya”. Marx Geri Döndü: Medya, Meta ve Sermaye Birikimi. Der., Vincent Mosco-Christian Fuchs. Çev., Zafer Kıyan. Türkçe Yay. Der., Funda Başaran. Ankara: NotaBene Yayınevi, 2014: 301-366.
  • Smythe, Dallas Walker. “Batı Marksizminin Kör Noktası”. Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği. Der., Levent Yaylagül. Ankara: Dalbaz Yayıncılık, 2006: 127-172.
  • Twitter Investor Relations, 2019.
  • Wittel, Andreas. “Sayısal Marx: Dağıtık Medyanın Ekonomi Politiğine Doğru”. Marx Geri Döndü: Medya, Meta ve Sermaye Birikimi. Der., Vincent Mosco-Christian Fuchs. Çev., Özgün Dinçer. Türkçe Yay. Der., Funda Başaran. Ankara: NotaBene Yayınları, 2014: 389-433.
  • Zengin, Dilara. “Twitter ilk kez bir çeyrekte 1 milyar dolar gelir elde etti”. Anadolu Ajansı sitesi. 06.02.2020. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/twitter-ilk-kez-bir-ceyrekte-1-milyar-dolar-gelir-elde-etti/1726669. (erişim 17.04.2020).

Critical Political Economy Analysis of the Commodifacation of Prosumer Labor in the Case of Twitter

Yıl 2020, Cilt 7, Sayı 26, 65 - 92, 28.10.2020
https://doi.org/10.29224/insanveinsan.784571

Öz

Dealing with the commodification processes and exploitation of users who participate in online activities on the social networking site Twitter, this study is based on the critical political economy approach. In this study, in which the rise of social media along with the recent developments in communication technologies was evaluated within the capitalist modes of production and style, the production and consumption relations observed in Twitter were examined. The capitalist relations, processes and forms dominating Twitter have evaluated under the thematic categories of analysis; the determinations made in these categories were obtained from semi-structured in-depth interviews conducted with the chosen research group of 10 participants, by intended sampling technique among Twitter users. It is concluded that Twitter is seen by the participants as a digital space in which production and exchange relations take place and a tool that enables these relations to be actualised.

Kaynakça

  • Aydoğan, Aylin. “Enformasyon ve İletişim Hizmetleri: Kamusal Faydayı Yeniden Düşünmek”. İletişim Ağlarında Yeni Hizmetler. Der., Funda Başaran ve Haluk Geray. Ankara: Ütopya Yayınları, 2016: 8-18.
  • Boratav, Korkut. Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye. İstanbul: Yordam Kitap, 2017.
  • Dağtaş, Erdal ve Mehmet Emir Yıldız. “Türkiye’de ‘İzleyicinin Metalaşması’: Televizyon Dizilerinin Sosyal Reyting Ölçümlerinin Eleştirel Ekonomi Politik Çözümlemesi. Global Media Journal TR Edition. 5/10 (2015): 120-142.
  • Eaton, John. Ekonomi Politik-Marksist Bir El Kitabı. Çev., Şiar Yalçın. Ankara: Bilim ve Sosyalizm Yayınları, 1978.
  • Fine, Ben ve Alfredo Saad-Filho. Marx’ın Kapital’i. Çev., Nail Satlıgan. İstanbul: Yordam Kitap, 2012.
  • Foley, Duncan Karl. Kapital’i Anlamak: Marx’ın İktisat Teorisi. Çev., Hakan Öngel. Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2010.
  • Fuchs, Christian. Dijital Emek ve Karl Marx. Çev., Tahir Emre Kalaycı ve Senem Oğuz. İstanbul: NotaBene Yayınları, 2015.
  • Fuchs, Christian. Sosyal Medya: Eleştirel Bir Giriş. Çev., İlker Kalaycı ve Diyar Saraçoğlu. İstanbul: NotaBene Yayınları, 2018.
  • Geray, Haluk. “Birikim Düzenleri, Yeniden Yapılanma ve Küreselleşme”. İletişim Ağlarının Ekonomisi. Der., Funda Başaran ve Haluk Geray. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2016: 42-65.
  • Geray, Haluk. “Geleneksel Medyada Reklamcılık”. İletişim Ağlarının Ekonomisi. Der., Funda Başaran ve Haluk Geray. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2016: 151-168.
  • Gimenez, Martha E. “Özkaynak Kullanımı: Şirketler Bizi Nasıl Ücret Ödemeden Çalıştırıyor?”. Çağdaş Marksizm Seçkisi. Çev., Şükrü Alpagut. Der., Bertell Ollman ve Kevin B. Anderson. İstanbul: Yordam Kitap, 2018: 187-192.
  • Göztepe, Özay. İlkel Birikim ve Acele Kamulaştırma. İstanbul: NotaBene Yayınları, 2018.
  • Harvey, David. Marx’ın Kapitali İçin Klavuz. Çev., Bülent O. Doğan. İstanbul: Metis Yayınları, 2015.
  • Heinrich, Michael. Kapital’e Giriş. Çev., Koray R. Yılmaz. İstanbul: Yordam Kitap, 2017.
  • Kaya, Ahmet Raşit. “Türkiye Siyasal Yaşamında 1980’ler Sonrası Gelişmeler ve Medya”. Türkiye’de Kitle İletişimi: Dün, Bugün, Yarın. Der., Korkmaz Alemdar. Ankara: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları, 2009: 233-247.
  • Kaya, Ahmet Raşit. İktidar Yumağı. Ankara: İmge Kitapevi Yayınları, 2016.
  • Kıyan, Zafer. Metalaştırma ve Direnç: Kapitalizmde Kültürün İkili Üretim Yapısı. Ankara: NotaBene Yayınları, 2016.
  • Luxemburg, Rosa. Sermaye Birikiminin Tarihsel Koşulları. Çev., Neyyir Kalaycıoğlu. İstanbul: Kaynak Yayınları, 1984.
  • Luxemburg, Rosa. Sermaye Birikimi. Çev., Tayfun Ertan. İstanbul: Alan Yayıncılık, 1986.
  • Marx, Karl. Kapital. Cilt 1. Çev., Mehmet Selik ve Nail Satılgan. İstanbul: Yordam Kitap, 2016.
  • Marx, Karl ve Friedrich Engels. Alman İdeolojisi. Çev., Tonguç Ok ve Olcay Geridönmez. İstanbul: Evrensel Basım Yayın, 2013.
  • Nikitin, Petr Ivanovich. Ekonomi Politik. Çev., Hamdi Konur. Ankara: Sol Yayınları, 2002.
  • Prodnik, Jernej. “Sürüp Giden Metalaşma Süreçleri Üzerine Bir Not: İzleyici Metasından Toplumsal Fabrikaya”. Marx Geri Döndü: Medya, Meta ve Sermaye Birikimi. Der., Vincent Mosco-Christian Fuchs. Çev., Zafer Kıyan. Türkçe Yay. Der., Funda Başaran. Ankara: NotaBene Yayınevi, 2014: 301-366.
  • Smythe, Dallas Walker. “Batı Marksizminin Kör Noktası”. Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği. Der., Levent Yaylagül. Ankara: Dalbaz Yayıncılık, 2006: 127-172.
  • Twitter Investor Relations, 2019.
  • Wittel, Andreas. “Sayısal Marx: Dağıtık Medyanın Ekonomi Politiğine Doğru”. Marx Geri Döndü: Medya, Meta ve Sermaye Birikimi. Der., Vincent Mosco-Christian Fuchs. Çev., Özgün Dinçer. Türkçe Yay. Der., Funda Başaran. Ankara: NotaBene Yayınları, 2014: 389-433.
  • Zengin, Dilara. “Twitter ilk kez bir çeyrekte 1 milyar dolar gelir elde etti”. Anadolu Ajansı sitesi. 06.02.2020. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/twitter-ilk-kez-bir-ceyrekte-1-milyar-dolar-gelir-elde-etti/1726669. (erişim 17.04.2020).

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Yayınlanma Tarihi Güz
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Erdal DAĞTAŞ>
Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi
0000-0001-9716-2150
Türkiye


Cemgazi YOLDAŞ>
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
0000-0003-0154-5814
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 28 Ekim 2020
Yayınlandığı Sayı Yıl 2020, Cilt 7, Sayı 26

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { insanveinsan784571, journal = {İnsan ve İnsan}, eissn = {2148-7537}, address = {Ayvansaray mah. Yeni Usul sk. no: 2 34085 Fatih, İstanbul, Turkey}, publisher = {Okur Yazar Derneği}, year = {2020}, volume = {7}, number = {26}, pages = {65 - 92}, doi = {10.29224/insanveinsan.784571}, title = {Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme}, key = {cite}, author = {Dağtaş, Erdal and Yoldaş, Cemgazi} }
APA Dağtaş, E. & Yoldaş, C. (2020). Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme . İnsan ve İnsan , 7 (26) , 65-92 . DOI: 10.29224/insanveinsan.784571
MLA Dağtaş, E. , Yoldaş, C. "Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme" . İnsan ve İnsan 7 (2020 ): 65-92 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/insanveinsan/issue/57582/784571>
Chicago Dağtaş, E. , Yoldaş, C. "Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme". İnsan ve İnsan 7 (2020 ): 65-92
RIS TY - JOUR T1 - Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme AU - ErdalDağtaş, CemgaziYoldaş Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.29224/insanveinsan.784571 DO - 10.29224/insanveinsan.784571 T2 - İnsan ve İnsan JF - Journal JO - JOR SP - 65 EP - 92 VL - 7 IS - 26 SN - -2148-7537 M3 - doi: 10.29224/insanveinsan.784571 UR - https://doi.org/10.29224/insanveinsan.784571 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 İnsan ve İnsan Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme %A Erdal Dağtaş , Cemgazi Yoldaş %T Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme %D 2020 %J İnsan ve İnsan %P -2148-7537 %V 7 %N 26 %R doi: 10.29224/insanveinsan.784571 %U 10.29224/insanveinsan.784571
ISNAD Dağtaş, Erdal , Yoldaş, Cemgazi . "Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme". İnsan ve İnsan 7 / 26 (Ekim 2020): 65-92 . https://doi.org/10.29224/insanveinsan.784571
AMA Dağtaş E. , Yoldaş C. Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme. İnsan ve İnsan Dergisi. 2020; 7(26): 65-92.
Vancouver Dağtaş E. , Yoldaş C. Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme. İnsan ve İnsan. 2020; 7(26): 65-92.
IEEE E. Dağtaş ve C. Yoldaş , "Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme", İnsan ve İnsan, c. 7, sayı. 26, ss. 65-92, Eki. 2020, doi:10.29224/insanveinsan.784571

İnsan ve İnsan Dergisi EBSCO, Index Copernicus, ULAKBİM TR Dizin, ERIH PLUS, BASE, DOAJ, OpenAIRE, OAJI, Google Scholar ve Türk Eğitim İndeksi'nde yer almaktadır.