Araştırma Makalesi

SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ

Cilt: 11 Sayı: 20 28 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ

Öz

Bilim kurgu türde sıkça gözlenen distopya, teması ve kurgusu çerçevesindeki alt bağlamıyla bir eleştiridir. Karamsarlık, olumsuzluk üzerinden bir hikâye anlatan ya da (olası) görünüm sunan distopik medya çıktıları toplumun, sistemin bulunduğu ya da vardığı noktayı korku, panik gibi argümanlar üzerinden yordadığı gibi zaman zaman absürtlükler üzerinden de yordar. Distopik evrenin yarattığı gelecek apokaliptik ve post-apokaliptik nitelikler taşır. Teknoloji ile yaratılan sona ilişkin çıkış yolu, kurtulma aracı da yine teknolojidir. Diyalektik görünen bu ilişki, zaman zaman fantazmagorik anlatıları da kullanır. Nitekim bazı distopik medya çıktılarında aldatıcı görüntüler, sonu gelen ya da gelmiş olan evrende olan biteni hakikat algısını sorgulatarak verir; distopazlar, otoriter karakterler dikkat çeker, simüle edilmiş bir evren tasvirinde bireyin içsel yabancılaşma gibi kaçınılmaz sonda otorite karşısında itaate yöneldiği de görülür. Entropik bir süreç olarak distopik kurguda krizler ve kaos vardır ve toplum korku, panik ile yordanır. Bu çalışmada, Milgram’ın “Otoriteye İtaat Deneyi”nden hareketle sosyal psikoloji ve dijitalleşme ilişkisi, gezegenler arası yolculuğun işlendiği bir dizi olan Avenue 5 örnekleminde otoriteye itaat ve grup psikolojisini anlamak amacıyla betimsel analiz tekniği ile incelenmiştir. İnceleme sonucunda, dijitalleşmenin sayısız olanağının gösterildiği Avenue 5’da yaratılan distopik geleceğin absürd olduğu, bireyin büründüğü rol çerçevesinde kendisine yabancılaşabildiği, otoriteye itaat ve grup psikolojisi noktasındaki uyma davranışının ise bireyler arası kolektif unsurlar ile ilişkili olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adorno, T. W. (2017). Otoritaryen Kişilik Üzerine Niteliksel İdeoloji İncelemeleri. Çev. Doğan Şahiner, İstanbul: Sel Yayıncılık.
  2. Agamben, G. (1993). Stanzas: Word And Phantasm in Western Culture. Minneapolis & London: University of Minnesota Press.
  3. Aklilu, D. (2020). “AVENUE 5 Season 1: A Series Unable to Escape The Pull Of Iannucci’s Best Works.” URL: https://www.filminquiry.com/avenue-5-season-1/?amp=1, Erişim Tarihi: 13.02.2024.
  4. Almaghdi, T. (2021). The Dystopian Impulse and Media Consumption: Redefining Utopia via The Narrative Economics of The New Media Age (Master Thesis). Orange, California: Chapman University. https://digitalcommons.chapman.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1036&context=english_theses, (Erişim Tarihi: 20 Aralık 2023).
  5. Andreeva, N. (2022). “‘Avenue 5’ Likely Ending With Season 2, Cast of Armando Iannucci’s Hbo Space Comedy Has Been Released.” May 27, 2022, URL: https://deadline.com/2022/05/avenue-5-canceled-season-2-final-season-premiere-date-hbo-cast-released-1235034663/amp/, Erişim Tarihi: 13.02.2024.
  6. Arendt, H. (1958). The Origins of Totalitarianism. Cleveland & New York: Meridian.
  7. Asch, S. E. (1946). Forming Impressions of Personality. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 41(3), 258-290.
  8. Asch, S. E. (1951). Effects of Group Pressure Upon The Modification and Distortion of Judgments. In H. Guetzkow (Ed.), Groups, leadership and men; research in human relations (pp. 177-190). Pittsburgh: Carnegie Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

27 Şubat 2024

Kabul Tarihi

26 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA
Yegen, C. (2024). SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ. Intermedia International E-journal, 11(20), 42-62. https://doi.org/10.56133/intermedia.1443796
AMA
1.Yegen C. SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ. Intermedia International E-journal. 2024;11(20):42-62. doi:10.56133/intermedia.1443796
Chicago
Yegen, Ceren. 2024. “SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ”. Intermedia International E-journal 11 (20): 42-62. https://doi.org/10.56133/intermedia.1443796.
EndNote
Yegen C (01 Haziran 2024) SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ. Intermedia International E-journal 11 20 42–62.
IEEE
[1]C. Yegen, “SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ”, Intermedia International E-journal, c. 11, sy 20, ss. 42–62, Haz. 2024, doi: 10.56133/intermedia.1443796.
ISNAD
Yegen, Ceren. “SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ”. Intermedia International E-journal 11/20 (01 Haziran 2024): 42-62. https://doi.org/10.56133/intermedia.1443796.
JAMA
1.Yegen C. SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ. Intermedia International E-journal. 2024;11:42–62.
MLA
Yegen, Ceren. “SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ”. Intermedia International E-journal, c. 11, sy 20, Haziran 2024, ss. 42-62, doi:10.56133/intermedia.1443796.
Vancouver
1.Ceren Yegen. SOSYAL PSİKOLOJİ VE DİJİTALLEŞME İLİŞKİSİNE APOKALİPTİK DİSTOPYA ÜZERİNDEN BİR YAKLAŞIM: AVENUE 5 DİZİSİ. Intermedia International E-journal. 01 Haziran 2024;11(20):42-6. doi:10.56133/intermedia.1443796

Creative Commons Lisansı Intermedia International E-journal

Bu eser Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.