Kitsch: Romantizmin Gölgesinde

Öz

Romantizm, 18. yüzyılın ortasında Batı’da Sanayi Devrimi’nin yol açtığı toplumsal sorunlara ve Klasisizm’in katı üslubuna tepki olarak doğan bir sanat akımıdır. 19. yüzyılda edebiyat, felsefe, mimari, müzik ve plastik sanatları derinden etkileyen bu akımın örneklerine birçok farklı Avrupa ülkesinde rastlanılmaktadır. Sanat tarihinde Romantizm’in üslup ve içerik bakımından çok keskin sınırları çizilemese de, eserlerin neredeyse tümünde hissedilen bazı ortak noktalar hemen göze çarpmaktadır. Bunların en başında duygu yoğunluğu yüksek temaların işlenmesi ve toplumun her kesiminin kolayca anlayabileceği bir üslup/dil kullanılması gelmektedir. Çalışmada bu biçimsel özelliklerin 19. yüzyılın ikinci yarısında Sanayi Devrimi’nin teknik imkânlarıyla türeyen ve ‘sahte/yapay sanat’ olarak nitelenen Kitsch olgusunun bazı temel özellikleriyle benzerlik gösterdiğine yer verilmiştir. Çalışmanın temel hedefi Romantizm akımı ve Kitsch olgusu arasında görülen benzerliklerin tarihsel ve toplumsal nedenlerine ışık tutmanın yanı sıra, iki kavram arasındaki zıtlıkları da vurgulamaktır. Doküman analizi yöntemi kullanılan çalışmada Romantizm akımının estetik, Kitsch’in ise sosyokültürel bir kategori olduğuna dikkat çekilirken, Kitsch’in geniş kitlelere hitap edebilmek adına büyük oranda Romantizm estetiğinden faydalandığı sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Romantizm,Kitsch,Sanayi Devrimi,Modernizm,Modernlik

Kitsch: In the Shade of Romanticism

Öz

Romanticism is an art movement that rose as a reaction against both the social problems the Industrial Revolution gave rise to in the 18th century and the harsh tone of Classicism. Examples of this movement that deeply affected literature, philosophy, architecture, music and plastic arts in 19th century can be encountered in many different European countries. Though Romanticism cannot be put into certain sharp limits in terms of style and content in art history, some common points felt in virtually all these works of art instantly stand out. Among them, the foremost is dealing with emotion-intensive themes and making use of a comprehensible style/speech that can be easily followed by all segments of society. In this study, the resemblance of these stylistic characteristics to some of the basic characteristics of the Kitsch concept which came into existence in the second half of the 19th century due to the technical facilities of the Industrial Revolution and which is also described as ‘inauthentic/artificial art’ has been included. The main objective of the study is both to highlight the historical and social reasons of the stylistic resemblance between Romantic movement and the Kitsch concept and to emphasize the discrepancy between the above-mentioned concepts. In the study using document analysis method, it has been remarked that Romanticism is an aesthetic category and Kitsch is a socio-cultural one. Furthermore, it has been concluded that Kitsch utilizes the Romantic aesthetics to a large extent in order to address large masses. 

Anahtar Kelimeler

• Romanticism,Kitsch,Industrial Revolution,Modernism,Modernity

Kaynakça

1. Baudelaire, C. (2009). Modern Hayatın Ressamı. İstanbul: İletişim Yayınları, V. Baskı, Çevirmen: Ali Berktay.
2. Berlin, I. (2010). Romantikliğin Kökleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, II. Baskı, Çevirmen: Mete Tunçay
3. Berman, M. (2010). Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor. İstanbul: İletişim Yayınları, XII. Baskı, Çevirmen: Ümit Altuğ, Bülent Peker.
4. Broch, H. (1969). “Notes on the Problem of Kitsch”. İn Kitsch: An Antoloji Of BadTaste, Ed. by Gillo Dorfles, Studio Vista Limited, London
5. Calinescu, M. (2010). Modernliğin Beş Yüzü. İstanbul: Küre Yayınları, III. Baskı, Çevirmen: Sabri Gürses.
6. Dellaloğlu, BF. (2010). Romantik Muamma. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, I. Baskı
7. Dutton, D. (2017). Sanat İçgüdüsü: Güzellik, Zevk ve İnsan Evrimi. İstanbul: AyrıntıYayınları, I. Baskı, Çeviren: Murat Turan.
8. Eco, U. (2009). Çirkinliğin Tarihi. İstanbul: Doğan Kitap, I. Baskı, Çevirmen: Uysal Ergün

9. Freud, S. (2016). Mutluluk Dediğimiz Şey Aforizmalar. İstanbul: Aylak Adam, IV. Baskı.
10. Gasset, JOY. (2017). Sanatın İnsansızlaştırılması ve Roman Üstüne Düşünceler. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, III. Baskı, 2017. Çevirmen: Neyyire Gül Işık
11. Greenberg, C. (1961). Art and Culture Critical Essays, First published by Beacon PressBoston
12. Hodge, S. (2014). 50 Sanat Fikri, İstanbul: Domingo Yayınları, II. Baskı. Çevirmen: Emre Gözgü
13. Kulka, T. (2014). Kitsch ve Sanat. İstanbul: 6:45 Yayınları I. Baskı, Çevirmen: Gonca Gülbey.
14. Löwy, M. & Sayre R. (2007). İsyan ve Melankoli: Moderniteye Karşı Romantizm. İstanbul: Versus Kitap, I. Baskı, Çevirmen: Işık Ergüden
15. Nerdrum, O. (2010). Kitsch Üzerine. İstanbul: Küre Yayınları, I. Baskı, Çevirmen: A. Feyzi Konur
16. Shiner, L. (2013). Sanatın İcadı Bir Kültür Tarihi. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, III. Baskı. Çevirmen: İsmail Türkmen
17. Şentürk, L. (2014). Kiç Sözlüğü. İstanbul: Kült Neşriyat, I. Baskı.