Ortaöğretimdeki Öğrencilerin Rekreatif Etkinliklere Katılımları ile Beden Eğitimi Dersine Yönelik Kaygılarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaöğretimdeki öğrencilerin rekreatif etkinliklere katılımları ile beden eğitimi dersine yönelik kaygılarının incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Bartın merkez ilçesinde öğrenim gören 9578 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiş, Anadolu, Meslek, Sağlık Meslek, Güzel Sanatlar, İmam Hatip Liselerinde öğrenim gören 484 kişi oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Barkoukis, Rodafinos, Koidou ve Tsorbatzoudis (2012) tarafından geliştirilen Kalemoğlu Varol (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan “Beden Eğitimi Sürekli Kaygı Ölçeği (BESKÖ)” kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde dağılımı, t-Testi, ANOVA ve Pearson korelasyon testleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularının, cinsiyet değişkenine göre t-Testi sonuçlarında BESKÖ bilişsel süreçler, somatik anksiyete ve endişe alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Yaş değişkenine göre yapılan korelasyon analizi sonuçlarında BESKÖ alt boyutlarından bilişsel süreçler ve endişe alt boyutlarında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Benzer şekilde aile geliri değişkenine göre yapılan korelasyon analizi sonuçlarında BESKÖ alt boyutlarında anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Ayrıca rekreatif etkinliklere günlük ayrılan süreye göre yapılan korelasyon analizi sonuçlarında BESKÖ alt boyutlarında düşük düzeyde ve negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Sınıf düzeyine göre yapılan ANOVA testi sonuçlarına göre BESKÖ bilişsel süreçler alt boyutunda 2 ile 3. sınıf arasında, somatik anksiyete alt boyutunda 2 ile 3. sınıf arasında ve endişe alt boyutunda 1 ile 3. sınıf arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda lise öğrencilerinin yaş değişkenine göre beden eğitimi ve spor dersine yönelik kaygı düzeyleri arasında düşük düzeyde ve negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Bu yüzden ortaöğretim öğrencilerinin yaşı arttıkça beden eğitimi dersine yönelik kaygıları azalmaktadır, öğrenciler beden eğitimi dersine yönelik birikim ve tecrübe kazandıkça dersine yönelik kaygı düzeyleri de azalmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ortaöğretim öğrencileri
• rekreatif etkinlikler
• beden eğitimi dersine yönelik kaygı

Examination of Participation in Recreational Activities and Concern About Pyhsical Education Lessons of High School Students

Öz

The purpose of this work, examining participation in recreational activities and anxiety about physical education lessons of high school students. The area of this examination, is including the 9578 high school students of Bartın central district. The sampling of this work, selected with basic random sampling method with working total 484 students from varios type of high school. In order to collect data for this examination, personel data form which prepared by researchers, Physical Education Trait Anxiety Scale (PETAS) developed by Barkoukis, Rodafinos, Koidouand Tsorbatzoudis in 2012 and adapted in Turkish Kalemoğlu Varol in 2014. Analyzing of these datas, frequency, percentage distribution, T-Test, ANOVA (One-way Anova) and Pearson Correlation tests are used. According to result, meaningful differences are determined on anxiety back stages, somatic anxiety, PETAS cognitive processes, physical possibilities and activities back stages according to gender point, at T-Test results. According to age variable, meaningful differences are determined on PETAS cognitive processes, physical possibilities and activities back stages. In same way, according to family income variable, any difference not determined PETAS back stages on correlation analysis results. Also according to daily allocated time to recreational activities, negative and very low level of relationship is determined PETAS back stages on correlation analysis results. And according to ANOVA tests that we have made according to class level of students, meaningfull differences are determined on PETAS cognitive processes between 2. and 3. classes. and meaningfull differences are determined on somatic anxiety back stages between 2. and 3. classes and meaningfull differences are determined on anxiety back stages between 2. and 3. classes. As a result of this work, according to variable of students age; negative and very low level of relationship is determined according to Anxiety of Physical Education and Sport Lessons. The reason of this, during the age of students increasing, the anxiety of this lessons on students are decreasing. The other mean is, when the students start to have experiences on the lessons, their anxiety starts to decrease.

Anahtar Kelimeler

• High school students
• recreational activities
• anxiety about physical education lessons

Kaynakça

1. Alisinanoğlu, F., Ulutaş, İ. (2000). Çocuklarda kaygı ve bunu etkileyen etmenler. Milli Eğitim, no.145: 15-19.
2. Altun, M. (2017). Mucur Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezindeki öğrencilerin beden eğitimi sürekli kaygı durumlarının incelenmesi. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi, 22: 25-32.
3. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
4. Aslan, S., Karaküçük, S. (1997). Devlet yurtlarında kalan bayan öğrencilerin rekreasyonel sorunları. (Ankara örneği). Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(3): 51-71.
5. Aydoğan, Y., Gürsoy, F. (2007). Müzik dinleme alışkanlıklarının ve bazı değişkenlerin lise ikinci sınıf öğrencilerinin sürekli kaygı düzeyleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1): 59-67.
6. Barkoukis, V., Rodafinos, A., Koidou, E. & Tsorbatzoudis, H. (2012). Development of a scale measuring trait anxiety in physical education. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 16(4): 237-253.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
8. Canbaz, S., Sünter, T., Pekşen, Y. (2015). Samsun Çıraklık Eğitim Merkezi’ne devam eden çırakların durumluk-sürekli kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi. Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi (MSG), 6(23): 16-22.

9. Çolak, T. (2009). Genel lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygı düzeyleri ve anne-baba tutumları. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17: 57-80.
10. Ehtiyar, R., Üngüren, E. (2008). Lise ve üniversitede turizm eğitimi alan öğrencilerin demografik değişkenlerinin umutsuzluk ve kaygı düzeylerine etkilerinin araştırılması. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitimi Fakültesi Dergisi, 2: 1-21.
11. Hacıoğlu, N., Gökdeniz, A., Dinç, Y. (2003). Boş zaman ve rekreasyon yönetimi, Ankara: Detay Yayıncılık.
12. Gedik, A. (2015) Nöroşirurji hastalarında ameliyat öncesi ve sonrası kaygı düzeyinin belirlenmesi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
13. Günay, O., Öncel, Ü. N., Erdoğan, Ü. (2008). Lise son sınıf öğrencilerinde durumluk ve sürekli anksiyete düzeyini etkileyen faktörler. Sağlık Bilimleri Dergisi, 17: 77-85.
14. Gürsoy, A. A. (2001) Ameliyat öncesi hastaların kaygı düzeyleri ve kaygıya neden olabilecek etmenlerin belirlenmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 1(1): 23-29.
15. Gürsoy, F. (2006). Farklı sosyo ekonomik düzeydeki ergenlerin benlik tasarım düzeyleri ile kaygı düzeylerinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2): 183-190.
16. Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
17. Karataş, Z. (2012). Ergenlerin algılanan sosyal destek ve sürekli kaygı düzeylerinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(19), 257-271.
18. Kaya, İ. (2013). Çekim unsurları ile rekreatif alışveriş, tatmin ve yeniden satın alma niyeti arasındaki ilişki. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Eskişehir.
19. Kaya, Z., Karaca, R. (2018). Ergenlerin atılganlık ve sürekli kaygı düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1): 1490-1516.
20. Koç, M. (2004). Gelişim psikolojisi açısından ergenlik dönemi ve genel özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(17): 231-238.
21. Kurbanoğlu, N. İ. (2014). Lise öğrencilerinin kimya laboratuvarı kaygı ve kimya dersi tutumlarının cinsiyet ve okul türü değişkenlerine göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 39(171), 199-210.
22. Kurbanoğlu, N. İ., Takunyacı, M. (2012). Lise öğrencilerinin matematik dersine yönelik kaygı, tutum ve öz-yeterlik inançlarının cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyi açısından incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 9(1): 110-130.
23. Marakoğlu, İ., Demirer, S., Özdemir, D., Sezer, H. (2003). Periodontal tedavi öncesi durumluk ve süreklik kaygı düzeyi. Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 6(2): 73-79.
24. Özönder, H. (1988). Gençlik çağında hobinin önemi. S.Ü. 2. Milli Gençlik Kongresi, Konya: S.Ü. Yayınları, No: 44.
25. Özusta, H. Ş. (1995). Çocuklar için durumlu-sürekli kaygı envanteri uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34): 32-44.
26. Özyürek, A., Demiray, K. (2010). Yurtta ve ailesi yanında kalan ortaöğretim öğrencilerinin kaygı düzeylerinin karşılaştırılması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 11(2): 247-56.
27. Tezcan, M. (1994). Boş zamanların değerlendirilmesi sosyolojisi, Ankara: Atilla Kitabevi.
28. Uysal, F., Selışık, A. (2016). Lise öğrencilerinin matematik kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 9(1): 146-164.
29. Varol, Y. K. (2014). Beden eğitimi sürekli kaygı ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Human Sciences, 11(1): 221-235.
30. Yaşartürk, F., Bilgin, Ü., & Yaman, M. (2017). Determination of the recreative tendencies of high school and college students (Bartin Province Sample), The Online Journal of Recreation and Sport, 6(1): 17-31.
31. Yenilmez, K., Özabacı, N. Ş. (2003). Yatılı öğretmen okulu öğrencilerinin matematik ile ilgili tutumları ve matematik kaygı düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(14): 132-146.