YAPAY ZEKÂNIN MAHKEME KARARLARINDA KULLANIMINA ULUSLARARASI BİR BAKIŞ VE ROBOT HÂKİMLER HAKKINDA DÜŞÜNCELER

Today's technological developments continue to progress at a dizzying pace. Beginning with the industrial revolution, the discovery of the computer and the emergence of human-like robots or programs that can think like humans in the process that has come to the present, the role of humans in the field of law, as well as in other fields, has started to change. Developed countries, which understand the importance of artificial intelligence, focus on research and development (R&D) activities in this field. One of these fields of activity is the use of artificial intelligence in the field of law. Because of the workload of courts, structural problems in the judiciary and professional inadequacies of judges, it is getting harder for human beings to establish justice as it should. It is seen that artificial intelligence systems, which have succeeded in displaying skills in the works that people do mentally, have shown significant developments in the art of judgments and adjudication. In this framework, in the first part of this study, the definition and characteristics of artificial intelligence are briefly mentioned and historical development with important milestones are included. In the second part of this study, after presenting a general framework regarding the use of artificial intelligence in courts, some examples in the international arena will be given. In the third and final part, discussions on robot judges and the future of robot judges will be discussed.

Günümüzdeki teknolojik gelişmeler baş döndürücü hızda ilerlemeye devam etmektedir. Sanayi devriminden başlayarak, bilgisayarın keşfi ve sonrasında günümüze kadar gelen süreçte insan benzeri robotların veyahut insan gibi düşünebilen programların ortaya çıkması insanların diğer alanlarda olduğu gibi hukuk alanındaki rolünün de değişmeye başlamasına neden olmuştur. Yapay zekânın önemini kavrayan gelişmiş ülkeler bu alandaki araştırma ve geliştirme (AR-GE) faaliyetlerine ağırlık vermektedirler. Bu faaliyet alanlarından biri de yapay zekânın hukuk alanındaki kullanımıdır. Mahkemelerin iş yükü, yargı teşkilatındaki yapısal sorunlar ve hâkimlerin meslekî yetersizlikleri sebebiyle, insanın adaleti gereği gibi tesis etmesi giderek zorlaşmaktadır. İnsanın zihnen yaptıkları işlerde de yetenek sergilemeyi başaran yapay zekâ sistemlerinin, yargılama yapıp hüküm verme sanatına dair önemli gelişmeler sergilediği görülmektedir. Bu itibarla, çalışmanın birinci bölümünde kısa bir şekilde yapay zekâ tanımlanmakta ve tarihsel olarak önemli dönüm noktaları ele alınmaktadır. İkinci bölümde ise, yapay zekânın mahkemelerde kullanımına ilişkin genel bir çerçeve sunulduktan sonra uluslararası örneklerine yer verilmektedir. Üçüncü ve son bölümde ise, robot hâkimler ve geleceğine ilişkin tartışma yürütülmektedir.