ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARDA YOKLUK VE KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞE İLİŞKİN GENEL BİR DEĞERLENDİRME

Sağlararası tasarruflardan farklı olarak ölüme bağlı tasarruflarda hukuka aykırılık du-rumunda karşılaşılabilecek yaptırımlar, Türk Medeni Kanununda sadece iptal edilebil-irlik ve tenkis olarak düzenlenmiştir. Nitekim 557 nci maddeye göre mirasbırakanın tasarruf ehliyeti yoksa; tasarruf yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisiyle yapılmışsa; tasarruf içeriği, bağlandığı koşul ya da yüklemeler hukuka veya ahlâka aykırı ise ve nihayet tasarrufun kanunun öngördüğü şekle uyulmadan yapılması söz konusu ise ölüme bağlı tasarrufun iptali mümkündür. Ölüme bağlı tasarrufun saklı pay sahibi mirasçıların payını zedelemesi halinde tenkis davası açılarak serbestçe tasarruf edilebilir miktara indirgenmesi sağlanabilir. Ancak Türk Medeni Kanununda ölüme bağlı tasarruflara ilişkin olarak yalnızca iptal ve tenkisin düzenlenmiş olması, ölüme bağlı tasarruflarda yokluk veya kesin hükümsüzlüğün söz konusu olmayacağı yanılgısına düşürmemelidir. Türk Medeni Kanununun miras hukuku kitabında ölüme bağlı tasarrufların yokluk ya da kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi olmasına ilişkin düzenlemenin bulunmaması bir düzenleme boşluğunun varlığının kabulünü gerekli kılar. Bu boşluk ise Türk Medeni Kanununun 5 inci maddesinden hareketle Türk Borçlar Kanunu hükümleri ile doldurulmalıdır. Çalışmada miras hukukunda ölüme bağlı tasarruflar bakımından pek çok zaman göz ardı edilen yokluk ve kesin hükümsüzlüğe neden olabilecek durumlar ele alınmıştır.

Unlike inter vivos dispositions, the sanctions that may be encountered in case of illegality in testamentary dispositions are regulated only as cancellability and annul-ment in the Turkish Civil Code. As a matter of fact, according to Article 557, if the heir does not have the capacity to dispose; if the disposition is made under the influ-ence of mistake, deception, intimidation or coercion; if the content of the disposition, the conditions or obligations to which it is attached are contrary to law or morality; and finally, if the disposition is made without complying with the form prescribed by the law, it is possible to annul the testamentary disposition. In the event that the testamentary disposition damages the share of the heirs with reserved shares, it may be reduced to the amount that can be freely disposed of by filing a lawsuit for equali-sation. However, the fact that only cancellation and restitution are regulated in the Turkish Civil Code regarding testamentary dispositions should not lead to the mis-conception that there will be no absence or absolute nullity in testamentary dispositi-ons. The fact that there is no regulation in the inheritance law book of the Turkish Civil Code on the subjection of testamentary dispositions to the sanction of nullity or final nullity necessitates the acceptance of the existence of regulatory gap. The gap should be filled with the provisions of the Turkish Code of Obligations based on Article 5 of the Turkish Civil Code. In this study, situations that may lead to absence and absolute invalidity in terms of testamentary dispositions in inheritance law, which are often overlooked, are discussed.