EVLİLİĞİN YANILMA SEBEBİYLE NİSBÎ BUTLANI

TMK m.149 hükmünde, irade bozukluğu hallerinden yanılma sebebiyle, evliliğin nisbî butlanı ele alınmaktadır. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir dava olan butlan davasının müstakil bir şekilde inceleme konusu yapılması önem arz etmektedir. TMK m.149’da bahsi geçen yanılma hali borçlar hukuku anlamındaki yanılmadan farklıdır. Hüküm uyarınca üç ayrı halde evlenmenin butlanı dava edilebilir. Sayılan haller dışında bu hükme dayanılarak butlan davası açılması mümkün değildir. Hükümde ifade edilen ilk hal kişinin evliliğin mahiyetinde yanılmasıdır. Burada kişinin evliliği kurma yönünde bir iradesi yoktur. İkinci hal ise eşin kimliğinde yanılma halidir. Burada kişide evlenme iradesi mevcut olmasına rağmen evleneceği kişi bakımından irade ve beyanı uyuşmamaktadır. Hükümde düzenlenen son hal ise kişinin evlendiği eşinin önemli bir niteliği hususunda yanılmış olmasıdır. Burada kişi esasen eşi hakkında yanıldığı niteliği bilmiş olsa idi evliliği hiç kurmayacaktır. Yanılan kişinin bu yanılgısı eşinin bizzat şahsı bakımından olmalıdır. Diğer bir ifadeyle eşin niteliği ile ilgili olmayan yanılmalar TMK m.149 bağlamında butlan davası açma hakkı vermez. Çalışmamızda TMK m.149 kapsamında açılacak butlan davasının nedenlerinin ardından davanın bizzat kendisi ve davanın eşler, çocuklar ve üçüncü kişiler bakımından sonuçları da ele alınmıştır

In the Turkish Civil Code (TCC) Article 149, the relative nullity of marriage due to mistake, which is one of the cases of disorder of will, is discussed. It is important that the nullity case, which is a frequently encountered case in practice, be subject to independent examination. The mistake mentioned in TCC Article 149 is different from the mistake in the sense of the law of obligations. According to the provision, a nullity case can be filed in three different situations. Except for the cases listed in the provision, a nullity action can’t be filed based on this reason. The first situation expressed in the provision is that the person is mistaken about the nature of marriage. In the situation expressed here, the person has no will to establish marriage. The second situation is the mistake in the identity of the spouse. Here, although the person has the will to marry, his/her will and declaration do not match in terms of the person he/she will marry. The last situation regulated in the provision is that the person is mistaken about an important characteristic of his/her spouse. Here, if the person had known about the characteristic he/she was mistaken about about his spouse, he/she would not have entered into the marriage at all. This mistake of the mistaken person must be in terms of his/her spouse's person. In other words, mistakes that are not related to the spouse's qualifications do not give the right to file a nullity lawsuit in the context of TCC Art. 149. In our study, after the reasons for the nullity lawsuit to be filed within the scope of TCC Article 149, the lawsuit itself and the consequences of the lawsuit for spouses, children and third persons are also discussed.