MİRAS ORTAKLIĞI TEMSİLCİSİNİN YETKİ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 1, 262 - 275, 30.06.2025

Zeynep Dönmez

https://doi.org/10.21492/inuhfd.1686416

Öz

Mirasbırakanın ölümünün ardından mirasçılar arasında meydana gelen görüş ayrılıkları, önemli çekişmeler ya da mirasçılardan biri veya birkaçına ulaşılamaması gibi nedenlerle terekeye dahil olan malvarlıkları üzerinde karar alınamaz, işlem yapılamaz hale gelinebilir. Bu durumda mirasçılardan birinin talebi üzerinde ortaklığa bir temsilci atanması mümkündür. Bu temsilci gerek atanması usulü gerekse hak ve yükümlülükleri bakımından iradi temsilciden ayrılmaktadır. Temsilcinin atanmasıyla birlikte yönetim yetkisi ona geçerken mirasçıların tereke üzerindeki hak ve yetkileri kısıtlanır. Dolayısıyla miras ortaklığına temsilci atanmasının önemli sonuçları vardır. İş bu nedenle miras ortaklığı temsilcisinin yetki ve yükümlülüklerinin ve bunların sınırlarının belirlenmesi önem arz etmektedir.
Çalışmada, öncelikle hukukumuzda miras ortaklığı temsilcisine ilişkin genel bilgilere yer verilmiş ve müessesenin hukuki dayanağına ilişkin tartışmalar üzerinde durulmuştur. Ardından karşılaştırmalı bir bakış açısı sunabilmek adına İsviçre Hukuku’nda miras ortaklığı temsilcisine yönelik düzenlemelere ve Alman Hukuku’nda miras ortaklığının yönetimine ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Son olarak tartışmalı konular üzerinde durularak miras ortaklığı temsilcisinin yetki ve yükümlülükleri ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Miras ortaklığı temsilcisi , miras ortaklığı menfaati , miras ortaklığı temsilcisinin yetkileri , miras ortaklığı temsilcisinin taşınmazlar üzerinde tasarrufu

POWERS AND DUTİES OF THE REPRESENTATİVE OF THE COMMUNİTY OF HEİRS

Öz

After the death of the deceased, disagreements among heirs, major disputes, or the inability to reach one or more of the heirs may result in a situation where no decisions can be made or actions taken regarding the assets included in the estate. In such cases, it is possible for a representative to be appointed to the co-heirship upon the request of one of the heirs. This representative differs from a voluntary representative both in terms of the appointment procedure and in the scope of rights and obligations. Once appointed, the representative is granted management authority, while the rights and powers of the heirs over the estate are restricted. Therefore, appointing a representative to the community of heirs has significant consequences. For this reason, it is crucial to define the powers and responsibilities of the representative and the limits of those powers.
In this study, general information regarding the representative of the community of heirs under Turkish law is provided, followed by a discussion on the legal basis of this institution. Subsequently, regulations concerning the representative of the community of heirs under Swiss law and explanations on the management of the community of heirs in German law are presented to offer a comparative perspective. Finally, the powers and obligations of the representative are addressed, focusing on controversial issues.

Anahtar Kelimeler

Representative of the community of heirs , interest of the community of heirs , powers of the representative of the community of heirs , disposal of immovable property by the representative of the community of heirs.

Kaynakça

• AKBIYIK, Cem: Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi, Oniki Levha Yayınları, İstanbul 2012.
• ANTALYA, Gökhan: Miras Hukuku Cilt III, 5. Baskı, Seçkin Yayınları, Ankara 2021.
• ASLAN, Kemale Leyla/GÜLER, Ahmet Alper: “Vekilin Özen Yükümlülüğü ve Basiretli Vekil Kavramı”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, (1), 2020, s.51-72.
• Basler Kommentar, Zivilgesetzbuch II, Art. 457- 977 ZGB, 7. Auflage, Basel 2023.
• BAŞPINAR, Veysel: Vekilin Özen Borcundan Doğan Sorumluluğu, 2. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2004.
• Berner Kommentar, Kommentar zum schweizerischen Privatrecht, Art. 602-619, 2014.
• DURAL, Mustafa/ÖZ, Turgut: Türk Özel Hukuku Cilt IV Miras Hukuku, 20. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul 2024.
• EREN, Fikret/AKTÜRK, İpek Yücer: Türk Miras Hukuku, 5. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2023.
• GÜMÜŞ, Mustafa Alper: Medeni Hukuk ve Medeni Usul Hukuku Boyutuyla Tereke (Miras Ortaklığı) Temsilcisi, Filiz Kitabevi, İstanbul 2020.
• HATEMİ, Hüseyin: Miras Hukuku, 10. Bası, Oniki Levha Yayıncılık, İstanbul 2022.
• İNAN, Ali Naim/ERTAŞ, Şeref/ALBAŞ, Hakan: Miras Hukuku, 12. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2024.
• İMRE, Zahit/ERMAN, Hasan: Miras Hukuku, 17. Basım, DER Yayınları, İstanbul 2024.
• KOCAAĞA, Köksal: “Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisinin Hukuki Niteliği”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, VI(1-2), 2002, s.55-82.
• KOCAAĞA, Köksal: Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi, Yetkin Yayınları, Ankara 2006.
• LEIPOLD, Dieter: Erbrecht, Mohr Siebeck, Tübingen 2020.
• LORENZ: Verhältnis zwischen § 2038 BGB und § 2040 BGB bei der Verwaltung des Nachlasses: Vertragskündigung durch Miterben mit Stimmenmehrheit, NJW 2010, 765.
• Münchener Kommentar BGB Erbrecht, Band 11 (§§ 1922- 2385), 9. Auflage, C.H.Beck, 2022.
• Nomos Kommentar BGB Erbrecht, Band 5 (§§ 1922- 2358), 6. Auflage, Nomos, Baden-Baden 2022.
• ORUÇ, Murat: Miras Ortaklığı Temsilcisi, 2. Baskı, Oniki Levha Yayınları, İstanbul 2024.
• ÖZDEMİR, Hayrunnisa: Türk Medeni Kanununa Göre Mirasın Paylaşılması Şerhi, Yetkin Yayınları, Ankara 2019.
• PICENONI, Jeniffer: Der Erbenvertreter nach Art. 602 Abs. 3 ZGB, Zürich 2004.
• RUHWINKEL, Sebastian: Die Erbengemeinschaft, Erich Schmidt Verlag, 2. Auflage, Berlin 2021.
• SEROZAN, Rona/ENGİN, Baki İlkay: Miras Hukuku, 9. Bası, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2024.
• SPANL, Reinhold: Erbengemeinschaft: Verwaltung, Auseinandersetzung, Ausgleichung, 2. Auflage, Walhalla Rechtshilfen, Regensburg 2013.
• ŞENER, Oruç Hami: “Tereke Temsilcisi Atanmasına İlişkin İlke ve Esaslar”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 8 (Özel), 2013, s.2551-2597.
• TUOR, Peter/SCHNZDER, Bernhard/SCHMID, Jörg: Das Schweizerische Zivilgesetzbuch, 11. Auflage, Schulthess Polzgraphischer Verlag, Zürich 1995.
• WETZEL, Hans Peter/ ODERSKY, Felix/ GÖTZ, Hellmut: Handbuch des Erbrengemeinschaft, C.H.Beck, Nördlingen 2019.
• YAZICI, Ayşe Nur Merve: Miras Ortaklığının Paylaşmadan Önceki Durumu, Seçkin, Ankara 2018.
• YILMAZ, Süleyman: Medeni Hukuk Cilt IV Miras Hukuku, 2. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2024.
• ZIMMERMANN, Walter: Erbrecht, 5. Auflage, Erich Schmidt Verlag, Berlin 2019.