BELİRSİZ ALACAK TALEPLERİNDE İHTİYATÎ HACZİN GÖSTERDİĞİ ÖZELLİKLER

Yıl 2025, Cilt: 16 Sayı: 2, 313 - 322, 31.12.2025

Efe Dırenisa

https://doi.org/10.21492/inuhfd.1749540

Öz

Belirsiz alacak davasında davacı belirleyebildiği miktarı dava açarken dava dilekçesinde belirtmelidir. Davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu miktar geçici talep sonucu olarak adlandırılır. Bu miktarın dışındaki alacak miktarı belirsizdir. Belirsiz alacak davasında alacağın davanın açıldığı anda belirli olmaması ihtiyatî haciz bakımından da bazı özellikler doğurur. Bu kapsamda özellikle uygulamaya da etki edebilecek olan iki sorun mevcuttur. Buna göre, henüz alacak miktarının tam olarak belli olmadığı dönemde ihtiyatî hacze hangi miktar üzerinden karar verileceği hususu ile özellikle ihtiyatî haciz kararından sonra borçlunun çeşitli yollarla (özellikle İcra ve İflâs Kanunu’nun 266. maddesinde öngörülen teminatı yatırarak) ihtiyatî haczin kaldırılmasını sağlayıp sağlayamayacağı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Belirsiz alacak davası , ihtiyatî haciz , talep , dava , teminat

Characteristics of Provisional Seizure in Claims for an Unquantified Debt

Öz

In an action for an unquantified debt, the claimant is required to indicate, in the statement of claim, the amount they are able to determine at the time of initiating the action. This amount is referred to as the provisional claim amount. Any amount exceeding this figure remains undetermined. The fact that the debt is not precisely ascertainable at the time of filing the action also gives rise to certain specific legal implications in the context of provisional seizure. Within this framework, two principal issues arise, both of which are significant in terms of legal theory and practice. The first pertains to the question of the basis on which a provisional seizure order should be granted when the exact amount of the claim is not yet established. The second concerns whether the debtor may seek the lifting of the provisional seizure - particularly by furnishing security pursuant to Article 266 of the Turkish Code of Enforcement and Bankruptcy. These issues constitute the core subject matter of this study.

Anahtar Kelimeler

Action for an unquantified debt , provisional seizure , claim , action , security

Kaynakça

• AKİL, Cenk, Kısmî Dava, 1. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2013.
• ARSLAN, Ramazan/ YILMAZ, Ejder/ AYVAZ TAŞPINAR Sema/HANAĞASI, Emel: Medenî Usul Hukuku, 10. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2024 (Usûl).
• ARSLAN, Ramazan/YILMAZ, Ejder/AYVAZ TAŞPINAR, Sema/HANAĞASI, Emel: İcra ve İflâs Hukuku, 10. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2024.
• AŞIK, İbrahim/ORUÇ, Yakup/TOK, Ozan/SAÇAR, Ömer Faruk/AŞİT, Recep: İcra ve İflâs Hukuku, 3. Bası, Seçkin Yayınları, Ankara 2024.
• ATALI, Murat/ERMENEK, İbrahim/ERDOĞAN, Ersin: İcra ve İflâs Hukuku, 8. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2024 (İcra).
• ATALI, Murat/ERMENEK, İbrahim/ERDOĞAN, Ersin: Medenî Usûl Hukuku, 7. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2024.
• BERKİN, Necmettin M.: İhtiyati Haciz, İstanbul 1962.
• BRUNNER A./GASSER D./SCHWANDER I., Schweizerische Zivilprozessordnung (ZPO) Kommentar, 2. Aufl., Zürich 2016 (Yazar, DIKE-Komm-ZPO).
• BULUT, Uğur: Medenî Usûl Hukukunda Davaların Yığılması, 1. Bası, Adalet Yayınları, Ankara 2017.
• ERİŞİR, Evrim: Geçici Hukukî Korumanın Temelleri ve İhtiyatî Tedbir Türleri, 1. Baskı, On İki Levha Yayınları, İstanbul 2013.
• GASSER D./RICKLI B., Schweizerische Zivilprozessordnung (ZPO), 2. Aufl., Zürich 2014.
• GEHRI, M. A./JENT-SØRENSEN I./SARBACH M., ZPO Kommentar, Schweizerische Zivilprozessordnung, Orell Füssli Kommentar, 3. Aufl., Zürich 2023 (Yazar, OFK-ZPO).
• HAUSHEER H./WALTER H. P., Berner Kommentar zum schweizerischen Privatrecht: Schweizerische Zivilprozessordnung ZPO, Bd. I, Bern 2012 (BK ZPO-Yazar).
• KARAMERCAN, Fatih: “Belirsiz Alacak Davasından Sonra Ek Dava Açılabilir mi?”, İMHFD, C. 7, S. 12, Y. 2022, s. 83-107.
• KARSLI, Abdurrahim: Medenî Muhakeme Hukuku, 5. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul 2020,
• KILIÇOĞLU, Ahmet: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 26. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara 2022.
• KÖROĞLU, Anıl: Tasarrufun İptali Davasında Nakden Tazmin, 1. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2022.
• KURU, Baki: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı, 2. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2013 (El Kitabı).
• KURU/Baki/ARSLAN, Ramazan/YILMAZ, Ejder: Medenî Usul Hukuku Ders Kitabı, 24. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2014.
• KURU, Baki/ARSLAN, Ramazan/YILMAZ, Ejder: İcra ve İflâs Hukuku, 28. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2014, s. 438 (İcra).
• KURU, Baki/AYDIN, Burak: Medenî Usul Hukuku El Kitabı, C. I, 3. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2024.
• MERİÇ, Nedim: Medenî Yargılama Hukukunda Tasarruf İlkesi, 1. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2011.
• MUŞUL, Timuçin: Medenî Usul Hukukunda Terdit İlişkileri, 2. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2009.
• OBERHAMMER P./DOMEJ T./HAAS U., Schweizerische Zivilprozessordnung, 3. Aufl., Basel 2021 (KUKO ZPO-Yazar).
• OLGAÇ, Senai: İcra ve İflâs, C. II, Ankara 1978.
• ÖZEKES, Muhammet: Hukuki Dinlenilme Hakkı, 1. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2003 (Hukuki Dinlenilme Hakkı).
• ÖZEKES, Muhammet: İcra ve İflas Hukukunda İhtiyati Haciz, 1. Bası, Seçkin Yayınları, Ankara 1999.
• PEKCANITEZ, Hakan: Belirsiz Alacak Davası, 1. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2011.
• PEKCANITEZ, Hakan/ ATALAY, Oğuz/ ÖZEKES, Muhammet: Medenî Usûl Hukuku Ders Kitabı, 12. Bası, On İki Levha Yayınları, İstanbul 2024.
• PEKCANITEZ, Hakan/ATALAY, Oğuz/SUNGURTEKİN ÖZKAN, Meral/ÖZEKES, Muhammet: İcra ve İflâs Hukuku, 11. Bası, On İki Levha Yayınları, İstanbul 2024.
• PEKCANITEZ, Hakan/SİMİL, Cemil: Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku, C. II, 16. Bası, On İki Levha Yayınları, İstanbul 2025.
• SİMİL, Cemil: Belirsiz Alacak Davası, 1. Baskı, On İki Levha Yayınları, İstanbul 2013.
• SPÜHLER K., Schweizerische Zivilprozessordnung (ZPO annotée/Kurzkommentar), Zürich-Genf 2023 (Kurzkommentar-Yazar).
• SPÜHLER K./TENCHIO L./INFANGER D., Basler Kommentar, 3. Aufl., Basel 2017 (BSK ZPO-Yazar).
• STAEHELIN A./STAEHELIN D./GROLIMUND P: Zivilprozessrecht, 3. Aufl., Zürich 2019.
• SUTTER-SOMM T./LÖTSCHER C./LEUENBERGER C./SEILER B., Kommentar zur Schweizerischen Zivilprozessordnung, 4. Aufl., Zürich 2025 (SK ZPO-Yazar).
• SUTTER-SOMM T./SEILER B: Handkommentar zur Schweizerischen Zivilprozessordnung (ZPO), Zürich 2021.
• TANRIVER, Süha: Medenî Usûl Hukuku, C. I, 6. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2024 (Usûl, C. I).
• UMAR, Bilge: Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, 2. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2014.
• YILMAZ, Ejder: Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, C. II, 4. Bası, Yetkin Yayınları, Ankara 2021.
• YILMAZ, Ejder: İcra ve İflâs Kanunu Şerhi, Ankara 2016 (İcra).