THE RIGHT TO DEMAND COLLECTING COMMISSION OF COMMERCIAL AGENT
Öz
In principle, the commercial
agent is not obliged to collect the money of his/her client. However, according
to Turkish Commercial Code (TCC) Art. 113/4, the commercial agent has the right
to demand collection commission for the money he/she collected from customers.
While the collection commission right of the commercial agent is based on the
collection activities instead of successful agency activities, it is different
from the right to be paid to the commercial agent for her/his successful
activities (Art. 113/1-3). Therefore, the collection commission is also
referred to as administrative remuneration in the doctrine. In our study, initially, it
is expected to explain the relationship between remuneration right of
commercial agent and his/her right to demand collection commission. Then, it
will be focused on the differences between the term “remuneration” and
“commission”, also calculation and payment of the collection commission will be
discussed. Finally, the conditions of demanding the collection commission will
be evaluated in the light of German and Swiss court decisions and related
articles of German Commercial Code and
Swiss Code of Obligations.
Anahtar Kelimeler
Commercial Agent,Collecting Commission,Remuneration,TCC Art.113/4
ACENTENİN TAHSİL KOMİSYONU TALEP HAKKI
Öz
Acente, kural olarak, müvekkiline
ait parayı tahsil etmekle yükümlü değildir. Ancak, müvekkilinin tahsile ilişkin
bir talimatının varlığı halinde Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 113/4’e göre
acente, tahsil ettiği paralar için tahsil komisyonu talep edebilir. Acentenin
tahsil komisyonu talep hakkı, başarılı acentelik faaliyetleri yerine tahsil
faaliyetlerini esas aldığından, acenteye başarılı acentelik faaliyetleri için
ödenmesi kararlaştırılan ücret hakkından (TTK m. 113/1-3) farklılık taşır. Bu sebeple
tahsil komisyonu, öğretide yönetimsel/idari ücret olarak da ifade edilmektedir.
Çalışmamızda, ilk defa 6102 sayılı TTK’da düzenlenen acentenin tahsil komisyonu
talep hakkı, acentenin başarılı acentelik faaliyetleri sebebiyle talep
edebileceği ücret hakkıyla ilişkisi üzerinde durulmak suretiyle açıklanmaya
çalışılacaktır. Bu açıklamalar yapılırken, öncelikle TTK m. 113/4’ün hukukî
niteliği üzerinde durulacak, daha sonra ücret ile komisyon terimlerine ilişkin
kavramsal çerçeve belirlenerek tahsil komisyonu talep hakkının şartları ele
alınacak; tahsil komisyonunun hesaplanması ve ödenmesi konularına
değinilecektir. Bu açıklamalar yapılırken ayrıca yeri geldikçe mehaz Alman ve
İsviçre hukukunda konuya ilişkin öğreti ile yargı kararlarındaki görüşlere de yer
verilecektir.
Anahtar Kelimeler
Acente,Tahsil Komisyonu,Ücret,TTK m. 113/4