TİCARİ İŞLEMLERDE TAŞINIR REHNİ KANUNU LEX COMMİSSORİA ANLAŞMASI YASAĞINA İSTİSNA GETİRİP GETİRMEDİĞİ KONUSU ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

6750 Sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu ile birlikte Türk Medeni Kanunu’nun taşınır rehni hükümlerinden farklı düzenlemeler getirilmiştir. Bu Kanun ile birlikte kapsamı daha genişlemiş olan yepyeni bir tescilli taşınır rehni sistemi yürürlüğe girmiştir. Kanunun getirdiği tek değişiklik rehnin kuruluşuna ilişkin olmayıp, borçlunun borcunu ödememesi haline ilişkin de özellikli düzenlemeler getirilmiştir. Buna göre rehinli alacaklı borçlunun borcunu ödememesi halinde rehnin paraya çevrilmesi talebinden önce rehin konusunun mülkiyetini talep etme yetkisini kullanabilmektedir. Getirilen bu yeni düzenlemenin rehin sistemimizin temel prensibi olan lex commissoria yasağına aykırı olup olmadığının tespiti önem arz etmektedir. Çalışmamızda öncelikle lex commissoria yasağının kapsamına ilişkin farklı görüşler açıklanmış, daha sonra ise bu görüşler ışığında getirilen düzenlemenin yasağa aykırılık oluşturup oluşturmadığı konusu olduğu tartışılmıştır. Öncelikle bu husus incelendikten sonra yeni düzenlemenin söz konusu yasağa bir istisna olarak kabul edilip edilemeyeceği incelenmiştir. En son olarak ise, lex commissoria yasağı tanımı ve amacından hareketle, rehinli alacaklının malı satın alma hakkının bu yasak kapsamında yer alıp almadığı üzerinde durulmuştur.

With the Law No. 6750 on Movable Pledge in Commercial Transactions different regulations have been introduced from the provisions of the movable pledge of the Turkish Civil Code. By this Law, a new registered movable pledge system which has expanded in scope has come into force. The only amendment introduced by the Law is not related to the establishment of the pledge, but specific regulations have been introduced regarding the inability of the debtor for paying his debt. Accordingly, if the pledged debtor does not pay his debt, the pledged creditor can use his authority to request the transfer of ownership of the pledged object before the request of conversation of the pledge into the money. It is important to determine whether this new regulation is contrary to the prohibition of lex commissoria which is the basic principle of our pledge system. In our study firstly the different legal views about the scope of lex commissoria ban will be explained then in the light of these opinions it is discussed whether the regulation brought is against the ban. By analyzing different opinions, how these provisions should be evaluated against lex commissoria ban will be explained. Finally, based on the description and scope of lex commissoria ban, it will be eveluated whether the right of the pledged creditor to purchase the property is covered by this prohibition.