CARL SCHMITT’İN MODERN ANAYASACILIK ELEŞTİRİSİNİN FRIEDRICH AUGUST VON HAYEK ÜZERİNDEN DÜŞÜNÜLMESİ
Öz
Carl Schmitt’in liberal, burjuva anayasal devletinin eleştirisi, parlamenter sistemin boşlukları üzerine kurulmuştur. Friedrich August Von Hayek, Schmitt tarafından eleştirilen sistematik, liberal anayasacılığın temel bileşenlerini düşüncesinin merkezine koyar. Her ne kadar Schmitt’in modern anayasacılık eleştirileri Hayek’in düşüncesinin temelini oluşturmasa da, iki düşünürün bazı teorik noktalarda benzeştiği görülür. Bu benzerlikler, modern anayasacılık fikrinin gelişmesinde oldukça etkili olmuştur. Schmitt’in eleştirileri üzerinden yürütülen fikirler, modern burjuva anayasacılığının kimi boşlukları üzerinde akademik bir yol açılmasına neden olmuştur. Hayek’in liberal özgürlükler üzerine geliştirdiği fikirler bir yandan bazı düşünürlere örnek olsa da diğer yandan bazı eleştirilerin temelini oluşturmuştur. Bu makalede, Schmitt’in modern (liberal) anayasacılık eleştirisi, liberal teori açısından çok önemli bir yere sahip olan Hayek dolayımıyla tartışılırken, Hayek’in düşüncesinin kökenleri ise Schmitt’in kavram seti üzerinden ele alınmaktadır. Bu bağlamda makale, bir yandan Schmitt ve Hayek’in modern anayasacılıkta ayrıştıkları ve benzeştikleri sorunsalları merceğine alırken, diğer yandan güçler ayrılığı, liberalizm, bireysel özgürlükler gibi, modern anayasacılığın temel kavramlarını irdelemeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Carl Schmitt , Friedrich August Von Hayek , Liberal Anayasacılık , Güçler Ayrılığı
Kaynakça
- BONEFELD, Werner: “Freedom and the Strong State: On German Ordoliberalism”, New Political Economy, 17(5), 2012.
- CRISTI, F. Renato: “Hayek and Schmitt On The Rule Of Law”, Canadian Journal Of Political Science, 17(3), 1984.
- DYZENHAUS, David: “The Concept of the Rule-of-Law State in Carl Schmitt’s Verfassungslehre”. The Oxford Handbook of Carl Schmitt, in Meierhenrich, Jens/ Simons, Oliver (ed.), Oxford University Press, New York, 2016.
- GÖZTEPE, Ece: “Bir Klasik Eser Olarak Carl Schmitt’in ‘Anayasa Öğretisi’”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, XXIII(1), 2015.
- GÜNSOY, Funda: “Hıristiyan Epimetheus: Bir Carl Schmitt Biyografisi”, Felsefe Arkivi, 46(I), 2017.
- HAYEK, Friedrich August Von: “Liberal Bir Sosyal Düzenin İlkeleri”, Sosyal ve Siyasi Teori, in Yayla, Atilla (ed.), Siyasal Yayınları, Ankara, 1999.
- HAYEK, Friedrich August Von: The Constitution Of Liberty. Routledge & Kegan Paul, London, 1960.
- HIRST, Paul: “Carl Schmitt’in Kararcılığı”, Carl Schmitt’in Meydan Okuması, (Çev. Hivren Demir Atay- Hakan Atay), in Mouffe Chantal (ed.), İletişim Yayınları, İstanbul, 2019.
- IRVING, S.: “Limiting Democracy And Framing The Economy: Hayek, Schmitt And Ordoliberalism”. History Of European Ideas, 44(1), 2018, s.113-127.
- KARADAĞ, Ulaş: “Schmitt’in Uğrakları Üzerine: ‘Kararcılık’tan ‘Somut Düzen’e”, Hukuk Kuramı, 5(2), 2018.