Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme; Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı güncellenen fen bilgisi öğretim programını ve fen bilimlerinde yaşanan gelişmeleri dikkate alarak öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Konu ile ilgili ölçek maddesi oluşturmak için literatür taraması ve öğrencilerle görüşmeler yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma, var olan durumu olduğu gibi betimlediği için betimsel tarama özelliği göstermektedir. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ''Fen Bilimleri Tutum Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Erzurum iline bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada olasılığa dayalı örnekleme türlerinden grup (cluster) örneklem türü seçilmiştir. Ölçek maddeleri 196 sekizinci sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmanının örneklem uyum testi kritik değer için yeterli bulunmuştur. Faktör analizi sonucunda, Ölçeğin toplamda üç faktöre sahip olduğu görülmüştür. Faktör analizinden sonra her bir faktörün güvenirlikleri hesaplanmıştır. Veri analizleri tamamlandıktan sonra faktörlerin güvenirlik katsayıları (Cronbach Alpha) hesaplanmıştır. Güvenirlik katsayılarına göre faktörlerin oldukça güvenilir olduğu görülmüştür.
Sonuçlar ve Öneriler: Çalışmada öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını ölçmek için geçerli ve güvenilir tutum ölçeği geliştirilmiştir. Geliştirilen bu ölçek ile yeni fen bilimleri öğretim programının öğrenciler üzerinde oluşturduğu etkinin kolaylıkla anlamlandırılabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, A. (1992). İşbirlikli öğrenme kuram, uygulama, araştırma. Malatya: Uğurel Matbaası.
- Altınok, H. (2004). Öğretmenlerin fen öğretimine yönelik tutumlarına ilişkin öğrenci algıları ve öğrencilerin fen bilgisi dersine yönelik tutum ve güdüleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 1-8.
- Altınok, H., & K. Ü. Açıkgöz (2006). İşbirlikli ve bireysel kavram haritalamanın fen bilgisi dersine yönelik tutum üzerindeki etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 21-30.
- Aydoğdu, M., & Kesercioğlu, T. (2005). İlköğretimde fen ve teknoloji öğretimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
- Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Balım, A. G., & Aydın, H. S. G. (2009). Fen ve teknolojiye yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(25), 33-41.
- Baş, G., & Beyhan, Ö. (2017). Sosyal-yapılandırmacı öğrenme ortamı tasarımının öğrenenlerin akademik başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 41, 137-162.
- Berberoğlu, G. (1990). Kimyaya ilişkin tutumların ölçülmesi. Eğitim ve Bilim, 14(76), 16-27.
- Bıkmaz, H. F. (2001). İlköğretim 4 ve 5. sınıf öğrencilerinin fen bilgisi dersindeki başarılarını etkileyen faktörler (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Bilgin, İ., & Geban, Ö. (2004). İşbirlikli öğrenme yöntemi ve cinsiyetin sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının fen bilgisi dersine karşı tutumlarına, fen bilgisi öğretimi 1 dersindeki başarılarına etkisinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 9-18.