Yazma Stratejilerine Yönelik Bir Derleme Çalışması ve Stratejilerin Yazma Kazanımlarıyla İlişkisi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı yazma eğitiminde kullanılan stratejileri sistematik bir biçimde ortaya koymak ve Türkçe Öğretim Programı’nda (2019) yer alan yazma becerisi kazanımlarının yazma stratejileriyle olan ilişkisini sorgulamaktır. Bu amaç doğrultusunda yazmaya yönelik çalışmalar incelenerek yazmaya yönelik yaklaşımlar, sınıflamalar ve stratejiler ortaya konmaya çalışılacaktır.
Yöntem: Yazma stratejilerin ilişkin temel ve kapsamlı bilgiler sunmayı amaçlayan bu çalışma bir derleme makalesidir. Bu tür çalışmalarda ilgili alan yazında bulunan bilgiler araştırılır, sınıflandırılır, analiz edilir ve karşılaştırılır. Bu çalışmada veri kaynağı olarak Dergipark ve YÖK tez veri tabanında bulunan ulusal ya da uluslararası makaleler, lisansüstü tezler ve basılı kitaplar ve yurt dışı indeksli veri tabanlarında yer alan çalışmalar kullanılmıştır. Dijital ortamlarda tarama yaparken ‘yazma stratejileri’ anahtar kelimesi kullanılarak tarama yapılmıştır. Çalışmanın güvenirlik kat sayısı .94 olarak bulunmuştur.
Bulgular: Yazma stratejilerinin derlenmesini amaçlayan bu çalışmada, yazma eğitimiyle ilgili olarak kullanılan stratejilerin aşamalara göre ayrıldığı tespit edilmiştir. Yazma öncesinde, yazma esnasında ve yazma sonrasında kullanılan stratejilerin ortaya çıkan ürünün niteliğini artırdığı ve bireylere yazma sevgisi verdiği düşünülmektedir. Bunların yanında Türkçe Öğretim Programı’nda yer alan 67 yazma kazanımının 29’unun yazma stratejileriyle ilişkili olduğu görülmüştür.
Sonuçlar ve Öneriler: Türkçe öğretim programlarının yaklaşımı değiştikçe ürüne verilen önem azalmış, süreç daha önemli hale gelmiştir. Süreç odaklı yaklaşım da yazma eğitiminde belli başlı stratejilerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Literatür incelendiğinde görülmüştür ki yazma stratejileri “yazma öncesi, yazma esnası, yazma sonrası” stratejileri olarak üç aşamadan oluşmaktadır. Bu stratejilerin 2019 Türkçe Öğretim Programı’ndaki (5,6,7 ve 8. sınıflar) yansımalarına baktığımızda yazma beceri alanında yer alan 67 kazanımın 29’u yazma stratejileri ile ilgilidir. Yazma stratejilerinin 2019 Türkçe Öğretim Programı’nda yüksek oranda yer aldığı söylenebilir.
Yöntem: Yazma stratejilerin ilişkin temel ve kapsamlı bilgiler sunmayı amaçlayan bu çalışma bir derleme makalesidir. Bu tür çalışmalarda ilgili alan yazında bulunan bilgiler araştırılır, sınıflandırılır, analiz edilir ve karşılaştırılır. Bu çalışmada veri kaynağı olarak Dergipark ve YÖK tez veri tabanında bulunan ulusal ya da uluslararası makaleler, lisansüstü tezler ve basılı kitaplar ve yurt dışı indeksli veri tabanlarında yer alan çalışmalar kullanılmıştır. Dijital ortamlarda tarama yaparken ‘yazma stratejileri’ anahtar kelimesi kullanılarak tarama yapılmıştır. Çalışmanın güvenirlik kat sayısı .94 olarak bulunmuştur.
Bulgular: Yazma stratejilerinin derlenmesini amaçlayan bu çalışmada, yazma eğitimiyle ilgili olarak kullanılan stratejilerin aşamalara göre ayrıldığı tespit edilmiştir. Yazma öncesinde, yazma esnasında ve yazma sonrasında kullanılan stratejilerin ortaya çıkan ürünün niteliğini artırdığı ve bireylere yazma sevgisi verdiği düşünülmektedir. Bunların yanında Türkçe Öğretim Programı’nda yer alan 67 yazma kazanımının 29’unun yazma stratejileriyle ilişkili olduğu görülmüştür.
Sonuçlar ve Öneriler: Türkçe öğretim programlarının yaklaşımı değiştikçe ürüne verilen önem azalmış, süreç daha önemli hale gelmiştir. Süreç odaklı yaklaşım da yazma eğitiminde belli başlı stratejilerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Literatür incelendiğinde görülmüştür ki yazma stratejileri “yazma öncesi, yazma esnası, yazma sonrası” stratejileri olarak üç aşamadan oluşmaktadır. Bu stratejilerin 2019 Türkçe Öğretim Programı’ndaki (5,6,7 ve 8. sınıflar) yansımalarına baktığımızda yazma beceri alanında yer alan 67 kazanımın 29’u yazma stratejileri ile ilgilidir. Yazma stratejilerinin 2019 Türkçe Öğretim Programı’nda yüksek oranda yer aldığı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkaya, A., & Doyumğaç, İ. (2020). Türkçe eğitiminde temel kavramlar. Ahmet Zeki Güven (Ed.), Türkçe eğitimine genel bir bakış içinde (s. 21-38). Ankara: Pegem Akademi.
- Akyol, H. (2006). Yeni programa uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Kök Yayıncılık.
- Akyol, H. (2012). Türkçe öğretim yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
- Altunkaya, H., & Uyan, Ö. (2020). Dinleme üstbiliş stratejisi öğretiminin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dinlediğini anlama becerisine etkisi. Cumhuriyet International Journal of Education, 9(1), 68-87. Doi: 10.30703/cije.536924
- Applebee, A. N., Langer, J. A., & Mullis, I. V. S. (1986). The writing report card: Writing achievement in American schools. National Assessment of Educational Progress, Educational Testing Service, Rosedale Rd., NJ: Princeton.
- Atkinson, D. (2003). L2 writing in the post-process era: Introduction. Journal of Second Language Writing, 12(1), 3–15. Doi: 10.1016/S1060-3743(02)00123-6
- Bai, B. Hu., G. W., & Gu, P. Y. (2014). The relationship between writing strategies and English proficiency in Singapore primary schools. The Asia-Pacific Education Researcher, 23, 355-365. Doi: 10.1007/s40299-013-0110-0
- Baker, W., & Boonkit, K. (2004). Learning strategies in reading and writing: EAP contexts. Regional Language Centre Journal, 35(3), 299–328.
- Barnett, M. A. (1989). Writing as a process. The French Review, 63(1), 31-44. http://www.jstor.org/stable/394684 adresinden alınmıştır.
- Batovski, D. A. (2015). How to write a review article?. https://www.academia.edu/297574/How_to_Write_a_Review_Article adresinden erişilmiştir.