Affective Safety Scale for Learning Environments for Primary School Students: A Validity and Reliability Study

Öz

The aim of this study is to develop a valid and reliable measurement tool to determine the level of affective safety in learning environments for primary school students. The study group consisted of 416 third- and fourth-grade students enrolled in schools in the province of Adıyaman during the 2024–2025 academic year. As a result of the exploratory factor analysis conducted for the developed scale, it was found that the scale comprises 3 factors and 11 items, with an explained variance of 52.152% and an overall Cronbach’s alpha value of 0.767. To confirm the structure identified through exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis was conducted, and the χ²/df, RMSEA, SRMR, TLI, and CFI values were found to fall within acceptable and good fit ranges. The results of both exploratory and confirmatory factor analyses support the three-factor structure of the model. These findings indicate that the scale is capable of measuring primary school students' emotional safety in their learning environments.

Anahtar Kelimeler

• Affective safety
• primary school students
• learning environment
• self-confidence development
• educational setting

İlkokul Öğrencileri İçin Öğrenme Ortamı Duyuşsal Güvenlik Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin öğrenme ortamlarındaki duyuşsal güvenlik düzeylerini belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Adıyaman ilinde 2024-2025 eğitim öğretim yılında ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıfta öğrenim gören 438 öğrenci oluşturmaktadır. Geliştirilen ölçeğe yönelik açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin 3 faktör ve 11 maddeden oluştuğu, varyans açıklama oranının %52,152, genel croanbach alpha değerinin 0,767 olduğu görülmektedir. Açımlayıcı faktör analizi sonucu oluşan yapının doğrulanması amacıyla yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda χ²/df, RMSEA, SRMR, TLI, CFI değerlerinin iyi ve kabul edilebilir sınırlar aralığında olduğu görülmüştür. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi sonuçları modelin 3 faktörlü yapısını doğrulamaktadır. Sonuçlar ölçeğin ilkokul öğrencilerinin öğrenme ortamında duygusal güvenliklerini ölçebileceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Duyuşsal güvenlik
• ilkokul öğrencileri
• öğrenme ortamı
• özgüven gelişimi
• eğitim ortamı

Kaynakça

1. Arkün, S. ve Aşkar, P. (2010). Yapılandırmacı öğrenme ortamlarını değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 32–43.
2. Arpacı, M. (2012). Din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinde yapılandırmacı öğrenme ortamları. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 12(1), 151–174.
3. Aydın, S., Boz, Y., Sungur, S. ve Çetin, G. (2012). Kimya öğretmen adaylarının yapılandırmacı öğrenme ortamı oluşturmaya yönelik tercihlerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 36-47.
4. Aygören, F. ve Saracaoğlu, A. (2015). Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı öğrenme ortamlarına ilişkin görüşleri (Çine ilçesi örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(34), 194–223.
5. Bay, E., Kaya, H. İ. ve Gündoğdu, K. (2010). Demokratik yapılandırmacı öğrenme ortamı ölçeği geliştirilmesi. Education Sciences, 5(2), 646–664.
6. Bujang, M. A., Omar, E. D., & Baharum, N. A. (2018). A review on sample size determination for Cronbach’s alpha test: A simple guide for researchers. The Malaysian Journal of Medical Sciences: MJMS, 25(6), 85.
7. Bulut, S. (2010). Depremi direk olarak yaşayan ve okulları yıkılan çocuklarda görülen travma sonrası stres tepkilerinin ve alt boyutlarının üç yıllık boylamsal incelenmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 25(66), 87-100.
8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. Baskı). Pegem Akademi.

9. Cabı, E. ve Gülbahar, Y. (2013). Harmanlanmış öğrenme ortamlarının etkililiğinin ölçülmesi için bir ölçek geliştirme çalışması. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(3), 11–26.
10. Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (6. Baskı). Pegem Akademi.
11. Carpenter, S. (2017). Ten steps in scale development and reporting: A guide for researchers. Communication Methods and Measures, 12(1), 25–44. https://doi.org/10.1080/19312458.2017.1396583
12. Closs, L., Mahat, M., & Imms, W. (2022). Learning environments’ influence on students’ learning experience in an Australian Faculty of Business and Economics. Learning Environments Research, 25(1), 271–285. https://doi.org/10.1007/s10984-021-09388-4
13. Cohen, L., Manıon, L., & Morrıson, K. (2021). Eğitimde araştırma yöntemleri (1. Baskı). Pegem Akademi. Cummings, E. M., & Davies, P. T. (2011). Marital conflict and children. The Guilford Press.
14. Daily, S. M., Mann, M. J., Lilly, C. L., Dyer, A. M., Smith, M. L., & Kristjansson, A. L. (2020). School climate as an intervention to reduce academic failure and educate the whole child: A longitudinal study. Journal of School Health, 90(3), 182–193. https://doi.org/10.1111/josh.12867
15. Davies, P. T., & Forman, E. M. (2002). Children’s patterns of preserving emotional security in the interparental subsystem. Child Development, 73(6), 1880–1903. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00511
16. Davies, P. T., Hentges, R. F., & Sturge-Apple, M. L. (2016). Identifying the temperamental roots of children’s patterns of security in the interparental relationship. Development and Psychopathology, 28(2), 355–370. https://doi.org/10.1017/S0954579415000464
17. Davies, P. T., & Martin, M. J. (2013). The reformulation of emotional security theory: The role of children's social defense in developmental psychopathology. Development and Psychopathology, 25, 1435–1454. https://doi.org/10.1017/S0954579413000709
18. De Neve, D., Bronstein, M. V., Leroy, A., Truyts, A., & Everaert, J. (2023). Emotion regulation in the classroom: A network approach to model relations among emotion regulation difficulties, engagement to learn, and relationships with peers and teachers. Journal of Youth and Adolescence, 52, 273–286. https://doi.org/10.1007/s10964-022-01678-2
19. Demirtaş, B., Oğuz, Y., Üredi, L. ve Akbaşlı, S. (2015). Yapılandırmacı öğrenme ortamları değerlendirmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 235–245.
20. Demir Yıldız, C. ve Demir Öztürk, E. (2023). Eğitim ve çocuk özelinde Kahramanmaraş depremleri. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(12), 1649–1664. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1337
21. Doğan, S., Aslanboğa, A. ve Karabağ, Ş. (2024). 6 Şubat 2023 depremlerinin velilerin gözüyle öğrenci eğitim süreçlerine etkisi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 16(2), 137–152. https://doi.org/10.55978/sobiadsbd.1366151
22. Doğanay, A. ve Sarı, M. (2012). Yapılandırmacı öğrenme ortamı özelliklerinin düşünme dostu sınıf özelliklerini yordama düzeyi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(1), 21–36.
23. Durmuşoğlu Saltalı, N. (2013). Okul öncesi dönemde duygusal becerilerin geliştirilmesi. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 3(6), 107–120.
24. Erdoğan, İ. ve Polat, M. (2017). Okullarımız yapılandırmacı öğrenme ortamlarına ne kadar sahip? Ortaokul öğrencilerinin algıları üzerine boylamsal bir bakış. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 608-619.
25. Ergün, E. ve Usluel, Y. K. (2015). Çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrenci bağlılık ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 5(1), 18–33.
26. Erol, M. ve Erol, A. (2020). Koronavirüs pandemisi sürecinde ebeveynleri gözünden ilkokul öğrencileri. Milli Eğitim Dergisi, 49(1), 529–551. https://doi.org/10.37669/milliegitim.766194
27. Eroğlu, Ö. ve Şimşek, H. A. (2021). Türkiye’de okul öncesi eğitime eleştirel pedagojik yaklaşım. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(2), 387–397.
28. Gilbert, G. E., & Prion, S. (2016). Making sense of methods and measurement: Lawshe's content validity index. Clinical Simulation in Nursing, 12(12), 530–531. https://doi.org/10.1016/j.ecns.2016.08.003
29. Gömleksiz, M. N. ve Kan, A. Ü. (2012). Eğitimde duyuşsal boyut ve duyuşsal öğrenme. Electronic Turkish Studies, 7(1), 1159-1177.
30. Hacıömeroğlu, G. ve Elmalı, Ö. (2021). Öğretmen adaylarının uzaktan öğrenmeye yönelik tutum, öz yeterlik ve öğrenme ortamı algıları: Bir karma yöntem çalışması. Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 5(3), 65–87.
31. Hiğde, E. ve Aktamış, H. (2021). Probleme dayalı harmanlanmış öğrenme ortamının etkililiğinin ve öğrencilerin tutumlarının incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 81–103.
32. Jenkins, L. N., Fredrick, S. S., & Wenger, J. (2018). Peer victimization and social‐emotional outcomes: The role of teacher and peer support. Aggressive Behavior, 44(2), 176–184. https://doi.org/10.1002/ab.21743
33. Kara Erol, H. (2022). Eğitimde pedagojik inovasyon. Journal of Current Debates in Social Sciences, 5(2), 77–83.
34. Karbeyaz, A. ve Yıldırım, İ. (2024). Kahramanmaraş merkezli depremin eğitim, öğrenci ve öğretmenler üzerindeki etkilerinin sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre değerlendirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(4), 1987–2012. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1420855
35. Kassab, S. E., Rathan, R., Taylor, D. C. M., et al. (2024). The impact of the educational environment on student engagement and academic performance in health professions education. BMC Medical Education, 24, 1278. https://doi.org/10.1186/s12909-024-06270-9
36. Korkmaz, B. C., & Güney Karaman, N. (2024). Path to academic achievement: Social-emotional learning. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences, 57(3), 1295–1329. https://doi.org/10.30964/auebfd.1258547
37. Korkmaz, F., Akyar, I. ve Şahin, N. E. (2017). Öğrenme ortamı olarak huzurevi: Öğrenci gözü ile değerlendirme. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(3), 29–33.
38. Kurt, U. ve Bayar, M. F. (2020). Ortaokul öğrencilerinin yapılandırmacı öğrenme ortamı algıları ve derse katılımlarının demografik değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 10(1), 140–150.
39. Küçüközer, H., Ayverdi, L. ve Eğdir, S. (2012). Yapılandırmacı öğrenme ortamları ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. İlköğretim Online, 11(3), 671–688.
40. Lacoe, J. (2020). Too scared to learn? The academic consequences of feeling unsafe in the classroom. Urban Education, 55(10), 1385–1418. https://doi.org/10.1177/0042085916674066
41. Lamm, K. W., Lamm, A. J., & Edgar, D. (2020). Scale development and validation: Methodology and recommendations. Journal of International Agricultural and Extension Education, 27(2), 24-35.
42. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
43. Ocak, G. (2012). Öğretmenlerin yapılandırmacı öğrenme ortamı kurma başarılarının öğretmen ve öğretmen adaylarınca değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 37(166), 25-40.
44. Olpak, Ö. G. Y. Z. ve Çakmak, E. K. (2009). E-öğrenme ortamları için sosyal bulunuşluk ölçeğinin uyarlama çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 142–160.
45. Onat, G., Dinç, H., Günaydın, S. ve Uğurlu, F. (2016). Çocukluk döneminde yaşanan ihmal veya istismarın benlik saygısına etkisinin incelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 3(1), 9–15. https://doi.org/10.17681/hsp.61140
46. Özdinçer Arslan, S. ve Savaşer, S. (2009). Okulda zorbalık. Milli Eğitim Dergisi, 39(184), 218–227.
47. Özkök, A., Yurdugül, H. ve Aşkar, P. (2011). Çevrimiçi öğrenme ortamları ölçeği’nin faktör yapısının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(161), 159-175.
48. Podiya, J. K., Navaneetham, J., & Bhola, P. (2025). Influences of school climate on emotional health and academic achievement of school-going adolescents in India: A systematic review. BMC Public Health, 25, 54. https://doi.org/10.1186/s12889-024-21268-0
49. Romano, L., Angelini, G., Consiglio, P., & Fiorilli, C. (2021). Academic resilience and engagement in high school students: The mediating role of perceived teacher emotional support. European journal of investigation in health, psychology and education, 11(2), 334-344.
50. Salmerón, R., García, C., & García, J. (2020). Overcoming the inconsistences of the variance inflation factor: A redefined VIF and a test to detect statistical troubling multicollinearity. Arxiv Preprint Arxiv:2005.02245.
51. Schermelleh Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
52. Shrestha, N. (2021). Factor analysis as a tool for survey analysis. American journal of Applied Mathematics and statistics, 9(1), 4-11.
53. Streiner, D. L. (2003). Starting at the beginning: An introduction to coefficient alpha and internal consistency. Journal of Personality Assessment, 80(1), 99-103. https://doi.org/10.1207/S15327752JPA8001_18
54. Sürsavur, L. ve Demirel, K. M. (2018). Okullarda çocuk ihmal ve istismarı. Sosyal Hizmet, 63-74.
55. Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in Science Education, 48, 1273–1296. https://doi.org/10.1007/s11165-016-9602-2
56. Talu, E. ve Gençtanırım Kurt, D. (2022). Covid-19 salgınının çocuklar üzerindeki akademik ve psiko-sosyal etkileri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 172-189.
57. Tanhan, F. ve Mukba, G. (2015). Depreme ilişkin algının deprem yaşayan ilköğretim öğrencilerinin görüşlerine dayalı olarak incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12(2), 1581-1601.
58. Tunçer, A. A. ve Sapancı, A. (2021). Ortaokul matematik öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme eğilimleri ile yapılandırmacı öğrenme ortamı oluşturma düzeyleri arasındaki ilişki. Asian Journal of Instruction (E-AJI), 9(2), 75-96.
59. Upendra, S., Abbaiah, R., & Balasiddamuni, P. (2023). Multicollinearity in multiple linear regression: Detection, consequences, and remedies. International Journal for Research in Applied Science and Engineering Technology, 11(9), 1047-1061.
60. Valiente, C., Swanson, J., DeLay, D., Fraser, A. M., & Parker, J. H. (2020). Emotion-related socialization in the classroom: Considering the roles of teachers, peers, and the classroom context. Developmental Psychology, 56(3), 578-594.
61. Yelken, T. Y., Üredi, L., Tanrıseven, I. ve Kılıç, F. (2010). İlköğretim müfettişlerinin yapılandırmacı program ile öğretmenlerin yapılandırmacı öğrenme ortamı oluşturma düzeylerine ilişkin görüşleri. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 31–46.
62. Yeşilyurt, E. (2013). Yapılandırmacı öğrenme kuramına ilişkin bilişsel farkındalık ölçeği geliştirme çalışması: Bir ölçek revizyonu. Education Sciences, 8(2), 285–307.
63. Yıldırım, F. S. (2017). Öğretmenlerin yapılandırmacı öğrenme ortamı hazırlama becerilerinin bazı değişkenler bakımından incelenmesi. Eğitim Bilim ve Teknoloji Araştırmaları Dergisi, 2(1), 15–24.