Araştırma Makalesi

Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi

Cilt: 10 Sayı: 1 2 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi

Öz

Sosyal-duygusal okul olgunluğu, özellikle COVID-19 pandemisi ve hızlanan dijitalleşme ile şekillenen çağdaş eğitim dinamikleri bağlamında, çocukların örgün eğitime başarılı geçişinde kritik bir unsur haline gelmiştir. Bu dönüşümler, erken çocukluk eğitiminde kullanılan ölçme araçlarının psikometrik yeterliliklerinin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60–72 aylık çocuklar için geliştirilen Sosyal–Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeği’nin (SDOO) yapı geçerliği ve güvenirliğini yeniden incelemektir. Nicel araştırma deseni benimsenen çalışmada, 2022-2023 akademik yılı bahar döneminde İstanbul’daki resmi bağımsız anaokullarına devam eden 215 çocuktan veri toplanmıştır. Ölçek, öğretmenler tarafından sistematik sınıf gözlemlerine dayalı olarak doldurulmuştur. Ölçeğin “Yeni bir çevreye uyum” ve “Olumsuz duygularla başa çıkma” boyutlarından oluşan özgün iki faktörlü yapısı, AMOS 26 kullanılarak Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. İlk analizler model uyumunun yetersiz olduğunu göstermiştir. Standartlaştırılmış faktör yüklerinin incelenmesi sonucunda modeli olumsuz etkileyen dört madde ölçekten çıkarılmıştır. Revize edilen 22 maddelik iki faktörlü yapı, kabul edilebilir uyum indeksleri (RMSEA = .080, CFI = .93, TLI = .92) ve yüksek iç tutarlılık (Cronbach’s α = .95) göstermiştir. Bulgular, ölçeğin kuramsal yapısının geçerliliğini koruduğunu; ancak pandemi sonrası koşullar ve dijitalleşmenin bazı sosyal-duygusal davranışların ortaya çıkışını etkilemiş olabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, SDOO’nun revize edilmiş formu, Türk okul öncesi çocuklarının sosyal-duygusal okula hazırbulunuşluğunu değerlendirmek için geçerli, güvenilir bir olarak uygun bir ölçme aracı olarak doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, Ş. S., & Sezer, T. (2024). 5-6 yaş çocuklarının okula hazırlık becerileri ile sosyal yetkinlik ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1410478
  2. Adynski, H., Propper, C. B., Beeber, L. S., Gilmore, J. H., Zou, B., & Santos, H. P. (2024). The role of emotional regulation on early child school adjustment outcomes. Archives of Psychiatric Nursing, 51, 201-211. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2024.07.003
  3. Akoğlu, G., & Karaaslan, B. T. (2020). COVID-19 ve izolasyon sürecinin çocuklar üzerindeki olası psikososyal etkileri. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 99-103.
  4. Aksoy, P., & Baran, G. (2025). Developing the “Social Skills Assessment Scale–Teacher Form” for preschool children: A study of validity and reliability. International Journal of Contemporary Educational Research, 12(1), 39–55. https://doi.org/10.52380/ijcer.2025.12.1.390
  5. Alifa, R., Sobarna, A., & Hakim, A. R. (2025). Dari adaptasi ke internalisasi: Implementasi MPLS di pendidikan anak usia dini. Bandung Conference Series: Early Childhood Teacher Education, 5(2). https://doi.org/10.29313/bcsecte.v5i2.21238
  6. Balat Uyanık, G., Değirmenci, Ş. & Malıyok, G. (2015). Okul öncesi dönem Sosyal Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeği Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Hacettepe Üniversitesi V. Uluslararası Okul Öncesi Kongresi.
  7. Baker, A. J., & Soden, L. M. (1998). The challenges of parent involvement research. ERIC Clearinghouse on Urban Education.
  8. Bierman, K., Nix, R., Greenberg, M., Blair, C., & Domitrovich, C. (2008). Executive functions and school readiness intervention: Impact, moderation, and mediation in the Head Start REDI program. Development and Psychopathology, 20(3), 821–843. https://doi.org/10.1017/S0954579408000394

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

3 Ocak 2026

Kabul Tarihi

31 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Değirmenci, Ş., Çelik, B., Tok, G., & Uyanık, G. (2026). Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi. International Primary Education Research Journal, 10(1), 43-58. https://doi.org/10.38089/iperj.2026.251
AMA
1.Değirmenci Ş, Çelik B, Tok G, Uyanık G. Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi. IPERJ. 2026;10(1):43-58. doi:10.38089/iperj.2026.251
Chicago
Değirmenci, Şeyma, Büşra Çelik, Gülcan Tok, ve Gülden Uyanık. 2026. “Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi”. International Primary Education Research Journal 10 (1): 43-58. https://doi.org/10.38089/iperj.2026.251.
EndNote
Değirmenci Ş, Çelik B, Tok G, Uyanık G (01 Nisan 2026) Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi. International Primary Education Research Journal 10 1 43–58.
IEEE
[1]Ş. Değirmenci, B. Çelik, G. Tok, ve G. Uyanık, “Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi”, IPERJ, c. 10, sy 1, ss. 43–58, Nis. 2026, doi: 10.38089/iperj.2026.251.
ISNAD
Değirmenci, Şeyma - Çelik, Büşra - Tok, Gülcan - Uyanık, Gülden. “Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi”. International Primary Education Research Journal 10/1 (01 Nisan 2026): 43-58. https://doi.org/10.38089/iperj.2026.251.
JAMA
1.Değirmenci Ş, Çelik B, Tok G, Uyanık G. Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi. IPERJ. 2026;10:43–58.
MLA
Değirmenci, Şeyma, vd. “Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi”. International Primary Education Research Journal, c. 10, sy 1, Nisan 2026, ss. 43-58, doi:10.38089/iperj.2026.251.
Vancouver
1.Şeyma Değirmenci, Büşra Çelik, Gülcan Tok, Gülden Uyanık. Güncel Eğitim Dinamikleri Işığında Sosyal-Duygusal Okul Olgunluğu Ölçeğinin (SDOO) Psikometrik İncelemesi. IPERJ. 01 Nisan 2026;10(1):43-58. doi:10.38089/iperj.2026.251