Sınıf Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarına Yönelik Matematiksel Merak Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, MEB’de aktif olarak görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri ve eğitim fakültelerinde öğrenim gören sınıf öğretmeni adaylarının matematik dersine yönelik meraklarını nelerin cezp ettiğini ve bunu öğretim yaparken öğrencilerine nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin algılarının belirlenebilmesi için bir ölçek geliştirmektir. Matematiksel meraka ilişkin farklı boyutları belirlenen 37 maddelik taslak ölçek 2019-2020 eğitim öğretim yılında toplamda 120 sınıf öğretmeni ve öğretmen adayı ile pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulamadan elde edilen ve uzmanlardan alınan görüşlerden sonra 15 madde ölçekten çıkarılmıştır. Toplamda 22 madde olarak oluşturulan ölçek, 294 sınıf öğretmeni ve öğrenim görmekte olan 241 sınıf öğretmeni adayı toplamda 535 kişiye uygulanmıştır. Ölçme aracının geliştirilmesinde literatür tarama, madde oluşturma, içerik geçerliği (uzman görüşüne başvurma), ön deneme ile geçerlik ve güvenirlik hesaplama aşamaları izlenmiştir. Analiz sırasında SPSS 25- Faktör Analizi programı ile ölçeğin 3 boyuttan oluştuğu saptanmıştır. Araştırmacılar oluşan boyutlardaki soruların ortak noktaları ve uzmanlarla yaptıkları görüş alışverişlerinden sonra sırasıyla bu boyutlara ‘bilinmeyeni bilme isteği’, ‘yenilik arayışı’, ‘başarı arzusu’ isimlerini vermişlerdir. Ayrıca KMO Kaiser-Meyer-Olkin (Örneklem Oluşturma Uygunluğu Ölçümü) değerinin 0.79, güvenirlik çalışması için hesaplanan iç tutarlık katsayı (Cronbachalpha) değerinin α=0.85 olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular ile ölçeğin geçerli ve güvenilir bir yapıya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• merak
• matematiksel merak
• sınıf öğretmenleri
• ölçek geliştirme

Kaynakça

1. Acun, N., Kapikiran, S., & Kabasakal, Z. (2013). Merak ve kesfetmeölçegi II: Açimlayici ve dogrulayici faktör analizleri ve güvenirlik çalismasi. Turk Psikoloji Yazilari, 16(31), 74.
2. Büyüköztürk, Ş. (2007), Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
3. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, 14. Baskı, Ankara: Pegem yayıncılık.
4. De Corte, J. (2008). “UnravelingtheRelationshipbetweenStudents’ Mathematics-RelatedBeliefsandtheClassroomCulture” in EuropeanPsychologist, Vol.13.
5. Deringöl, Y., Yaman, Y., Özsarı, İ., ve Gülten, D. Ç. (2010). İlköğretim öğretmen adaylarının meraklılık düzeylerinin incelenmesi. International Conference on New Trends in EducationandTheirImplications.
6. Ginsburg, H. P., Cannon, J., Eisenband, J. G., ve Pappas, S. (2006). Mathematical thinkingandlearning. In K. McCartney ve D. Phillips (Eds.), Handbook of Early Child Development (pp. 208-229). Oxford, England: Blackwell
7. Kalaycı, S. (2006). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Teknikleri. Ankara: Asil Publication Distribution.
8. Kashdan, T. (2009). Curious? Discoverthemissingingredientto a fulfilling life. William Morrow&Co.

9. Knuth, E. J. (2002). Fosteringmathematicalcuriosity. TheMathematicsTeacher, 95(2), 126-130.
10. Koç, H., & Karatekin, K. (2013). Coğrafya öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Marmara Coğrafya Dergisi Sayı: 28, İstanbul.
11. Landrum, A., Hilgard, J., Akin, H., Li, N., &Kahan, D. (2016). MeasuringInterest in Science: TheScienceCuriosityScale. In CogSci.
12. McMillan, J. H. (2000). EducationalResearch. Fundamentals ForTheConsumers (3rd ed.). Addison Wesley: New York.
13. Öztop, F., & Toptaş, V. (2019). İlkokul Öğrenci Velilerinin Matematik Kaygı Düzeyleri Üzerine Bir Değerlendirme. ElementaryEducation Online, 18(3).
14. Rahayu, C., Putri, R. I. I., &Hartono, Y. (2019, February). On curiositytointroducemathematics in earlychildhood. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1166, No. 1, p. 012032). IOP Publishing.
15. Shah,P.E., Weeks,H.M., Richards,B., ve Kaciroti,N., (2018) Earlychildhoodcuriosityandkindergartenreadingandmathacademicachievement. PediatricResearch, 2018; doi: 10.1038/s41390-018-0039-3
16. Tavşancıl, E. (2006). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayınevi.
17. Tekindal, S. (2009). Duyuşsal Özelliklerin Ölçülmesi için Araç Oluşturma. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.