Safevi Döneminde Avrupa Tarzı Duvar Resimleri: Bir Sanat Tarihi Okuması
Öz
Safevi hanedanının en önemli hükümdarlarından biri olan Şah Abbas, İran’ın birleştirilmesini ve güçlenmesini sağlamıştır. Bu dönemde Avrupa’dan gelen tüccarlar, elçiler, doktorlar v.s, İran Hrıstiyan toplumları ile yakın bir temas kurup sanat ortamını etkilemişlerdir. Safevi Devri’nde İran resim sanatında padişahların da desteği ile yeni bir dönem açılmıştır. Özellikle de kültür ve imar meraklısı Şah Abbas, sanatçıları, bilim insanlarını ve filozofları himayesi altına alıp İran tarihinde kültürel bir devrim yapmıştır. Bu çalışmada Avrupa anlayışı ile yapılımış duvar resimleri bağlamında Safevilerin başkenti İsfahan’da bulunan ve bu tarz ile meydana çıkmış duvar resimleri tartışılmıştır. Avrupa tarzı duvar resimlerinin çoğu Çihil Sütun sarayında yapılmış olmasına rağmen Sokiyas Köşkü ve Serder-i Kayseriye gibi başka yapıtlarda da bu tarz resimlere rastlanmıştır. Bu tarz resimler duvar üzerinden başka keten ve kağıt üzerine de yapılmıştır. Sarayların içinde yapıtın raporları mevcut olmasına rağmen bu eserlerin kimin tarafından yapıldığı belgelenememiştir.
Anahtar Kelimeler
: Safevi,Şah Abbas,Çihil Sütun Sarayı,Duvar resmi,Avrupa Tarzi Resimleri,Ressamlar
Kaynakça
- 1. A. Aghajani ve H. Javani (2007). Divar negari-i asr-i safevi – Kakh-i Chehel Sutun, Tahran: Ferhengistan-i Honar.2. Aydoğmuşoğlu, Cihat (2011). “Şah Abbas (1587-1629) Devrinde İran’da sosyal ve Kültürel hayat”, Türk Dünyası Dncelemeleri Dergisi / Journal of Turkish World Studies, XI/2.3. Babaie, S. (1994). Shah 'Abbas II, The Conquest of Qandahar, the Chihil Sutun and Its Wall Paintings, Muqarnas XI an Annual on Islamic Art and Architecture, Gülru Necipoglu (Ed.), Leiden: E.J. Brill.4. Blair, Sheila (1997). The Art and Architecture of Islam, 1250-1800, Yale University Press.5. Canby, Sheila (2002). Golden Age of Persian Art, British Museum Press.6. Chardin, J. (1996). A Journey to Persia, R.W. Ferrier (Ed.), London NewYork: I.B. Tauris Publication.7. Diba, Layla ve S- Ekhtiar, Maryam (1999). Royal Persian Painting: The ka Qajar Epoch 1785-1925, I. B. Tauris Publisher in association with Brooklyn Museum of Art. 8. Farhad, Massumeh. “Searching for the New” Later safavid Painting and the Suz u Gawdaz (Burning and Melting) by Nau’i Khabushani. Freer Gallery of Art, Arthur M. Sackler Gallery, Smithsonian İnstitution, Washington, D. C.9. Ferrante, M. (1968). Travaux de restauration de monuments historiques en İran, Zander G. (Ed.), Rome: IsMEO.10. Hatam, Gholamali (2005). Honar ve Temeddünü İslami, Payam Nur Üneversitesi, (II cilt), Tahran.11. Honarfar, Lutfullah (1966). Gencine-ı Asar-ı Tarih-ı İsfahan. Tahran/İsfahan Üniversitesi Yayınları. 12. Koch, E. (1994). Diwan-i 'Amm and Chihil Sutun the Audience Halls of Shah Jahan, In Muqarnas XI an Annual on Islamic Art and Architecture, Gülru Necipoglu (Ed.) Leiden E.J. Brill.13. Pirniya, Muhammet karim (2011). İran’nın mimari akımları, Soruş daneş yayını.14. Piotrovsky, M.B. ve Rogers, J.M (2004). Heaven on Earth- Art from İslamic Lands, Prestel Publisher.15. Pope, Arthur Opham (2012). İran’nın sanat şaheserleri, Elmi- Ferhengi (ilim-kültür) yayını. 16. Rostami, N. M. (2011). Memari-i İsfahan, Tahran: Vajehara.17. Sattari, Jalal (1986). Alı Kapu duvar resimleri, Honar va mardom (Sanat ve Toplum) dergisi, 6. Sayı.18. Soudavar, Abolala (1992). Art of the Persian Courts: Selections from the Art and History Trust Collection, Rizzoli Publisher.19. Tal-berk, Frederic (1968). Ez körüş ta Pehlevi, Pehlevi Üniversitesi, Şiraz.20. Sümer, Faruk (1976) Safevi Devletinin kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerin Rolü. Türk Tarih Kurumu, Ankara.