Etik ilkeler
Uluslararası Sosyal Bilimler ve Sanat Araştırmaları Dergisi (USOSAD), akademik yayın ilkelere ve etik değerlere bağlıdır. Bu doğrultuda USOSAD; Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) ve Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) tarafından yayınlanan etik yayıncılık ilkelerini benimsemektedir.
Yayın politikası
Yayımlanmak üzere değerlendirmeye sunulan tüm makalelerin özgün olması şarttır. Makalenin özgünlüğü; yazar(lar) tarafından iThenticate ya da Turnitin gibi benzerlik yazılımlarından biriyle analiz edilmeli ve elde edilen benzerlik raporu sunularak kanıtlanmalıdır.
Yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin yayın hakları, Uluslararası Sosyal Bilimler ve Sanat Araştırmaları Dergisi (USOSAD)’ne aittir. Yazarlar, yayımlanan makalelerinin üçüncü tarafların özgün çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunarak içeriği ticari olmayan amaçlarla paylaşmasına ve uyarlamasına izin veren Creative Commons Attribution-Non Commercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanacağını kabul etmiş olur. USOSAD’ta yayımlanan makalelerdeki görüşlerin ve çevirilerin bilimsel, etik ve yasal sorumlulukları yazarlara aittir.
Değerlendirmeye sunulan makalelerin daha önce herhangi bir elektronik ve basılı ortamda yayımlanmamış, aynı anda yayımlanmak üzere değerlendirmeye sunulmamış ya da yayımlanmak üzere kabul edilmemiş olması gerekmektedir. Şüpheli durumun tespiti halinde durum yazar(lar)a ve yazar(lar)ın bağlı olduğu kurum(lar)a bildirilir. İlgili yazar(lar)ın USOSAD’a 5 (beş) yıl boyunca herhangi bir makale başvurusu yapması engellenir.
Yüksek lisans ve doktora tezlerinden ve daha önce bir sempozyumda, konferansta ya da kongrede sözlü olarak sunulmuş ancak tam metni hiçbir mecrada yayımlanmamış bildiriden üretilmiş, proje kapsamında yazılmış makaleler ile makalenin araştırma ve yazım sürecini destekleyen (finanse eden) kurum ve kuruluşlar bilgi formunda detaylarıyla açıklanmalıdır.
Aynı yıl içerisinde bir yazarın yalnızca 1 (bir) makalesi yayınlanır. Yazar başka bir makale gönderse ve makale yayım kabulü alsa dahi takip eden yıl içinde uygun bir sayıda yayınlanmak için sıraya alınır.
Etik kurul izni gerektiren araştırmalar
Etik ilkelerimiz gereğince dergimizin değerlendirme sürecine dahil edilebilmesi için etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıda yer almaktadır:
- Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
- İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
- İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
- Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
- Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.
Kişisel verilerin korunması
USOSAD’a gönderilen tüm kişisel veriler, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde güvence altına alınmaktadır. Yazar(lar)a, hakemlere ve diğer gerçek kişilere ait bilgiler, herhangi bir üçüncü kişi veya kurumla paylaşılmamaktadır.
İntihal politikası
Dergimizin değerlendirmesine sunulan hiçbir makalenin intihal içermemesi gerekir. Bu doğrultuda yazar(lar)ın, makaleyi iThenticate veya Turnitin benzerlik yazılımlarından biriyle analiz ederek benzerlik raporunu sisteme yüklemesi zorunludur. Benzerlik oranı kaynakça hariç %15’i geçmemeli ve minimum eşleşme uzunluğu değeri en fazla 5 kelime olarak ayarlanmalıdır.
Raporun uygun bulunmaması ya da şüpheli bir durumla karşılaşılması durumunda Editör Kurulu ilgili makaleyi iThenticate veya Turnitin benzerlik yazılımlarından birinde analiz edebilir. Şüpheli durumun tespiti halinde durum yazar(lar)a ve yazar(lar)ın bağlı olduğu kurum(lar)a bildirilir. İlgili yazar(lar)ın USOSAD’a 5 (beş) yıl boyunca makale başvurusu yapması engellenir.
Yapay zekâ politikası
Üretken yapay zekâ araçları, dergimize gönderilecek makalelerin yalnızca dilbilgisini, yazım hatalarını ve üslup tutarlılığını kontrol etmek için kullanılabilir. USOSAD, YÖK tarafından hazırlanan Üretken Yapay Zekâ Kullanımına Dair Etik Rehber ilkelerini benimser.
Üretken yapay zekâ kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar:
1. Şeffaflık ve sorumluluk (hesap verebilirlik): Üretken yapay zekâ kullanıldığı her süreçte şeffaf olunmalıdır. Hangi aşamalarda ve nasıl kullanıldığı, verilerin nasıl toplandığı açıkça belirtilerek yapay zekânın katkısı açık biçimde ifade edilmelidir.
2. Doğruluk: Üretken yapay zekâ tarafından üretilen içeriğin/bilgilerin doğruluğu tespit edilmeli, elde edilen veriler kaynaklar üzerinden kontrol edilmeli ve doğrulanmalıdır.
3. Sorumluluk: Üretken yapay zekâ kullanımıyla ortaya konan verilerin her türlü sorumluluğu yazar(lar)a aittir. Bu sebeple yazar, yapay zekadan faydalandığı noktaları titizlikle incelemeli ve sorumluluğun kendisinde olduğunu bilmelidir.
4. Kaynak gösterimi: Dipnot ve kaynakça kısmında üretken yapay zekâ araçlarına yer verilmemelidir.
Değerlendirme süreci
Değerlendirme süreci 6 (altı) ayrı aşamadan oluşmaktadır. Yazar(lar) dergi sistemi üzerinden her aşamayı takip edebildiği üzere aynı zamanda her aşamada Editör Kurulu tarafından e-posta yoluyla bilgilendirilir. Aşamalar sırasıyla aşağıda belirtilmiştir.
1. Aşama: Makale öncelikle teknik değerlendirme sürecinden geçer. Bu süreçte makalenin, dergi yazım kurallarına uygun şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı ve sunum esasları kontrol edilir. Dergi şablonuna, metin yazım kurallarına ve kaynak gösterme biçimine uymayan makaleler doğrudan reddedilir ya da teknik düzeltme talebiyle yazar(lar)a iade edilir.
2. Aşama: Teknik değerlendirme sürecini başarıyla tamamlayan makaleler; derginin amacına ve kapsamına uygunluk, özgünlük, bilimsel kalite ve alana katkı açısından değerlendirmeye alınır. Değerlendirmeden geçemeyen makale bu aşamada reddedilir.
3. Aşama: Editör tarafından uygun görülen makale alan editörüne gönderilir. Alan editörü makaleyi özgünlük, bilimsel kalite ve alana katkı açısından değerlendirerek çift kör hakem değerlendirmesine sunabilir, düzeltme talep edebilir ya da reddedebilir.
4. Aşama: Alan editörünün değerlendirmesi doğrultusunda makale; yazar(lar) ve hakemler arasında karşılıklı anonimlik sağlanan çift kör hakem değerlendirme sürecinden geçer. Tarafsız değerlendirme sürecinin sağlanabilmesi için makaleler en az iki dış bağımsız hakem tarafından incelenir.
5. Aşama: Alan editörü, hakemler tarafından sunulan değerlendirme raporlarına dayanan kararını editöre sunar ya da doğrudan yazar(lar)a gönderir. Hakem kararlarının farklı olması durumunda editör ya da alan editörü nihai kararı verebilir ya da alan editörü, makaleyi üçüncü hakemin değerlendirmesine sunabilir. Düzeltme talep edilen makale, yazar(lar) tarafından düzenlenip sisteme yüklendikten sonra yeniden hakemler tarafından ya da alan editörü veya editör tarafından yeniden değerlendirmeye tabi tutulur. Alan editörü düzeltme talebinin haricinde kabul ve ret kararı verebilir. Karar düzeltme talebinde olduğu üzere editöre sunulabilir ya da doğrudan yazar(lar)a iletilebilir.
6. Aşama: Alan editörü ya da editör kararı doğrultusunda yayınlanmaya uygun görülen makale son olarak makale diline bakılmaksızın Türkçe ve İngilizce dil editörüne sunulur. Dil editörlerinin değerlendirme raporu doğrultusunda alan editörü ya da editör, yazar(lar)dan yazım diline ve dilin doğru kullanımına ilişkin düzeltme talep edilebilir. Makale yazar(lar) tarafından düzenlenip sisteme yüklendikten sonra yeniden dil editörlerinin değerlendirmesine sunulur. Dil editörlerinin onayı doğrultusunda makale yayın sürecine alınır. Tüm karar verme sürecinde baş editör son yetkili kişidir.
Ücret politikası
USOSAD, Yakın Doğu Üniversitesi tarafından finanse edilmektedir. Yazarlardan, değerlendirme ve yayınlama sürecinde herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Yazarlara ilişkin sorumluluklar
- Yazarlar, dergiye gönderdikleri çalışmaların bilimsel, özgün ve etik standartlara uygun olmasından birebir sorumludur.
- Dergiye gönderilen makaleler, daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış ve başka bir dergi için yayın değerlendirmesinde bulunmamış olmalıdır.
- Başkasına ait ifadeler, sonuçlar, fikirler veya veriler, atıf yapılmadan ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Her türlü intihal (metin, fikir, veri, kendine intihal dahil) kesinlikle yasaktır.
- Yazarlar gönderdikleri metnin özgünlüğünü teyit etmekle yükümlüdür.
- Yazar olarak listelenen her kişi, makalenin akademik içeriğine (konsept, tasarım, veri analizi, yazım vb.) önemli ölçüde katkı sağlamış olmalıdır.
- Projenin sadece finansmanını sağlamak veya genel gözetim yapmak, yazarlık için yeterli bir katkı değildir.
- Yazarlar makalenin nihai halini okumuş, onaylamış ve yayımlanması için rıza göstermiş olmalıdır. Makalenin içeriğinden tüm yazarlar ortak sorumluluk taşır.
- “Hediye yazarlık” (katkısı olmayan kişinin yazar olarak eklenmesi) ve “hayalet yazarlık” (önemli katkısı olan kişinin yazar olarak belirtilmemesi) etik ilkelerin ihlali olarak değerlendirilir.
- Makalelerde ileri sürülen görüşler yazarlara aittir. Yayın ve Editör Kurulu, makalelerde ileri sürülen görüşlerden dolayı herhangi bir sorumluluk üstlenmemektedir.
- Makalede sunulan tüm veriler (nicel, nitel, görsel vb.) gerçek, doğrulanabilir ve manipüle edilmemiş olmalıdır.
- Veri sahteciliği veya tahrif etme gibi davranışlar bilimsel suç sayılır.
- Başka bir çalışmadan elde edilen verilere atıf yapılıyorsa kaynak açıkça belirtilmelidir.
- Yazarlar, makalenin hazırlanması, araştırmanın yürütülmesi veya yayınlanması sürecini etkileyebilecek her türlü finansal (kurum, şirket, hibe vb.) ve maddi olmayan çıkar çatışmalarını açıklamakla yükümlüdür.
- Makalenin finansman kaynakları (proje numarası dahil) açıkça belirtilmelidir.
- Aynı makalenin ya da önemli ölçüde örtüşen bir başka halinin birden fazla dergiye aynı anda gönderilmesi etik değildir. Bir makale yalnızca bir dergide değerlendirme sürecinde olabilir.
- Başkalarının çalışmalarından yararlanılan her yerde bilimsel yazım kurallarına uygun şekilde doğru ve eksiksiz atıf yapılmalıdır.
- Yazarlar önceki yayınlarına atıf yaparken bunu belirtmelidir.
- Yazarlar yayınlanan makalelerinde önemli bir hata ya da yanlışlık fark ettiğinde durumu derhal editöre ya da alan editörüne bildirmeli ve gerekli düzeltmenin veya geri çekme işleminin yapılmasını sağlamalıdır.
Hakemlere ilişkin sorumluluklar
- Hakemler yayın sürecinin bilimsel kalitesini ve objektifliğini sağlayan temel unsurdur. Hakem değerlendirmesi, bilimsel iletişimin ve gelişiminin vazgeçilmez bir parçasıdır.
- Hakem yalnızca kendi uzmanlık alanına giren makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir. Yeterli bilgiye ve tecrübeye sahip olmadığı bir konuda değerlendirme yapmaktan kaçınmalıdır.
- Değerlendirme talebini kabul ettiğinde, makalenin bilimsel kalitesini artırmaya yönelik yapıcı, objektif ve açıklayıcı bir dil kullanarak katkı sağlamalıdır.
- Değerlendirme süreci ve bu süreçte elde edilen tüm bilgiler (makale metni, özet, veriler vb.) tamamen gizlidir.
- Hakemler, değerlendirmeleri için kendilerine gönderilen makaleyi hiçbir amaçla üçüncü kişilerle paylaşamaz ve makaledeki bilgileri, fikirleri ve verileri kendi çalışmalarında kullanamaz.
- Hakem raporları, kişisel görüşlerden ve eleştirilerden arındırılmış, tamamen bilimsel temellere dayandırılmış olmalıdır.
- Yazarlara yönelik eleştiriler saygılı ve yapıcı bir dille sunulmalıdır. Hakem, makalenin güçlü ve zayıf yönlerini açıkça belirtmelidir.
- Kişisel, küçümseyici ve hakaret içeren ifadelerden kesinlikle kaçınılmalıdır.
- Hakem, değerlendirmesi istenen makalenin yazar(lar)ıyla veya çalışmayla herhangi bir çıkar çatışması (mesleki rekabet, ortak yayın geçmişi, kişisel ilişki vb.) içinde olduğunu düşünüyorsa, durumu derhal editöre ya da alan editörüne bildirerek değerlendirme sürecinden çekilmelidir.
- Hakem, değerlendirmeyi kabul etmeden önce süreci tamamlamak için yeterli zamana sahip olduğundan emin olmalıdır.
- Belirlenen süre içinde değerlendirmeyi tamamlayamayacağını öngörüyorsa durumu editöre ya da alan editörüne bildirerek değerlendirme sürecinden geri çekilmelidir.
- Hakem, değerlendirdiği makalede intihal, veri sahteciliği, yayıncı ihlali ve başka bir etik suiistimal şüphesi fark ederse bu durumu detaylı bir şekilde editöre ya da alan editörüne bildirmekle yükümlüdür.
Baş editör, editörler ve alan editörlerine ilişkin sorumluluklar
- Baş editör ve editörler derginin yayın politikasını belirleyen, yayın ve değerlendirme sürecinin aşamalarını yöneten ve derginin bilimsel bütünlüğünden birinci derecede sorumlu olan kişilerdir.
- Yayınlanmak üzere gönderilen makaleler hakkındaki nihai karar (kabul, düzeltme ya da ret) baş editör, editör ve alan editörü tarafından hakem raporları ve derginin yayın kapsamı ve ilkeleri göz önünde bulundurularak objektif bir şekilde verilir.
- Baş editör, editörler ve alan editörleri, yazarların ırkı, cinsiyeti, cinsel yönelimi, dini, etnik kökeni, vatandaşlığı, siyasi görüşü ve kurumsal bağlılığı gibi kişisel özelliklerine bakılmaksızın tarafsız davranmakla yükümlüdür.
- Makaleler yayın sürecinde eşit ve adil bir şekilde değerlendirilir.
- Değerlendirmeye sunulan makaleler, gizli belge niteliği taşımaktadır. Baş editör, editörler ve alan editörleri, makale içeriğini hakemler dışında üçüncü şahıslarla (yazarlar ve yayıncı hariç) paylaşamaz.
- Hakem atama sürecinde ve değerlendirme raporlarında gizlilik esastır.
- Editörler ve alan editörleri, değerlendirdikleri bir makaleyle herhangi bir mali veya maddi olmayan çıkar çatışması içinde olduklarında (yazarla yakın akademik/kişisel ilişki, doğrudan rekabet vb.) değerlendirme sürecinden kendilerini çekmek ve durumu baş editöre bildirmek zorundadır.
- Editörler ve alan editörleri, makalelerin kalitesini ve bilimsel geçerliliğini sağlamak için adil, tarafsız ve çift kör hakem değerlendirme sürecini yürütmekle yükümlüdür.
- Uygun ve yetkin hakemleri seçerek sürecin etik işleyişini sağlarlar.
- Hakem raporlarını dikkatle inceler ve yazarlara yapıcı bir şekilde iletirler.
- Editörler ve alan editörleri, yayınlanmış makalelerdeki olası telif hakkı ihlallerine karşı dikkatli olmalıdır. Makalelerin özgün olduğunu ve gerekli tüm atıfları içerdiğini teyit etmelidir.
- Yayınlanan makalelerin fikri mülkiyet hakları ve yayın politikaları konusunda yazarları bilgilendirirler.
- Yayınlanan bir makalede ciddi bir hata, yanlışlık ya da telif hakkı ihlali fark edildiğinde editörler ve alan editörleri durumu araştırmak, yazarlarla iletişime geçmek ve gerekli düzeltmeyi, açıklamayı yapma veya makaleyi geri çekme işlemlerini başlatmakla yükümlüdür.
E-posta: editor.issar@neu.edu.tr | info.issar@neu.edu.tr