İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerine Yönelik Mekânsal Okuryazarlık Testi Geliştirme Çalışması

Öz

Bu çalışmada ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin mekânsal okuryazarlık becerilerini ölçmeye yönelik güvenirliği ve geçerliği sağlanmış bir başarı testi geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırmada tarama deseni kullanılmış olup, çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında farklı sınıflarda öğrenim gören aynı kademedeki 41 öğrenci oluşturmuştur. Amaca yönelik olarak 37 maddeden oluşan testin pilot uygulaması ve devamında madde analizleri yapılmıştır. Her bir madde için başarı testinin güvenirlik katsayısı, testin güçlük indeksi ve ayırt edicilik gücü hesaplanmıştır. 41 öğrenci ile yapılan pilot uygulamada kullanılan başarı testinin KR20 güvenirlik katsayısı 0,77 olarak bulunmuştur. Daha sonra testin güçlük indeksi ve ayırt edicilik analizleri yapılmış, madde zorluğu 0,3-0,7 aralığında ve ayırt edicilik indeksi 0,20’nin üzerinde olan maddeler dahil edilerek test oluşturulmuştur. Son durumda başarı testi 22 maddeden oluşmuş ve KR20 güvenirlik katsayısı 0,828 olarak hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• başarı testi
• sosyal bilgiler
• mekânsal okuryazarlık
• mekânsal düşünme

Development of a Spatial Literacy Test for Fourth Grade Primary School Pupils

Öz

This study aimed to develop a reliable and valid achievement test to measure the spatial literacy levels of fourth-grade primary school students. The study employed a cross-sectional design, with the study group consisting of 41 students in the same grade level who were enrolled in different classes during the 2023–2024 academic year. A pilot test of the 37-item scale was conducted, followed by item analyses. For each item, the reliability coefficient of the achievement test, the test's difficulty index, and its discriminative power were calculated. In the pilot application conducted with 41 students, the KR20 reliability coefficient of the achievement test was found to be 0.77. Subsequently, the test's difficulty index and discriminating power analyses were performed, and items with a difficulty level between 0.3 and 0.7 and a discriminating power index above 0.20 were included in the test. Ultimately, the achievement test consisted of 22 items, and its KR20 reliability coefficient was calculated as 0.828.

Anahtar Kelimeler

• achievement test
• social studies
• spatial literacy
• spatial thinking

Kaynakça

1. Arıcı, S. (2012). Origami temelli öğretimin 10. sınıf öğrencilerinin uzamsal görselleştirme, geometri başarısı ve geometrik akıl yürütmeleri üzerine etkisi. [Yüksek Lisans Tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.
2. Atasoy, B., Yüksel, A. O. ve Özdemir, S. (2018). 3B tasarım uygulamalarının uzamsal beceriye etkisi: Hackidhon örneği, Gazi Üniv. Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(1), 341-371
3. Aykan, F. B. (2013). Farklı sınıf seviyesindeki öğrencilerin uzamsal becerilerinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
4. Badat, T., Usgu, G., Dinler, E., Bayramlar, K., ve Yakut, Y. (2020). Çoktan seçmeli sınavlarda kullanılan ölçme ve değerlendirme sisteminin uygulanması: Madde analiz örneği. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 7(3), 285-295. https://doi.org/10.21020/husbfd.629548
5. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. BEÜ SBE Dergisi, 7(1), 231-274.
6. Bedir, D. ve Yılmaz, S. (2020). Lise öğrencilerinin uzamsal yetenek öz-değerlendirme düzeylerinin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 14(2), 1528-1553.
7. Bernarz, S. W. & Kemp, K. (2011). Understanding and nurturing spatial literacy. Procedia Social and Behavioral Sciences (21), 18–23.
8. Bolat, A., & Karamustafaoğlu, S. (2019). Vücudumuzdaki sistemler ünitesi başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 131-159. DOI: https://dx.doi.org/10.30855/gjes.2019.05.02.008

9. Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches John W. Creswell. (3rd ed.)
10. Demirkan, H. (2018). 8. Sınıf öğrencilerinin uzamsal becerileri ile geometri başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Uşak Üniversitesi.
11. Demirkaya, C. ve Masal, M. (2017). Geometrik-mekanik oyunlar temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin uzamsal düşünebilme becerilerine etkisi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Dergisi, 7(3), 600-610.
12. Göktepe, S. (2013). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının uzamsal yeteneklerinin solo modeli ile incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
13. Gönen, S., Kocakaya, S. & Kocakaya, F. (2011). Dinamik konusunda geçerliliği ve güvenilirliği sağlanmış bir başarı testi geliştirme çalışması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 40-57.
14. Gönülaçar, H. (2019). Ortaokul öğrencilerinde mekânsal düşünme becerilerinin gelişimi: Bir durum çalışması. [Yüksek Lisans Tezi]. Erciyes Üniversitesi.
15. Gönülaçar, H. ve Öztürk, M. (2020). Ortaokul öğrencilerinin mekânsal düşünme becerileri. Milli Eğitim, 49(227), 217-243.
16. Grossner, K. & Janelle, D.G. (2014). Concepts and principles for spatial literacy. Researchgate, DOI: 10.7551/mitpress/9811.003.0013
17. Gün, E. (2014). Arttırılmış gerçeklik uygulamalarının öğrencilerin uzamsal yeteneklerine etkisi, [Doktora Tezi] Gazi Üniversitesi.
18. Jarvis, C.H. (2011). Spatial literacy and the postgraduate GIS curriculum. Procedia Social and Behavioral Sciences, (21), 294–299.
19. Keçeci, G., Yıldırım, P., ve Kırbağ Zengin, F. (2019). Sistemler akademik başarı testi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi (UEAD), 3(1), 96-114.
20. Kerri, S. W. (2010), Google Earth in the middle school geography classroom: its impacton spatial literacy and place geograpy understanding of students. [for the degree of Doctor of Philosophy, University of North Dakota]. Teaching & Learning Department, North Dakota.
21. Kim, M. (2011). Effects of a GIS course on three components of spatial literacy. [PhD Thesis]. Texas A&M University.
22. Kösa, T. (2011). Ortaöğretim öğrencilerinin uzamsal becerilerinin incelenmesi. [Doktora Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
23. Lane, D., Lynch, R. & McGarr, O. (2019). Problematizing spatial literacy within the school curriculum. International Journal of Technology and Design Education. 29(1), 685-700. https://doi.org/10.1007/s10798-018-9467-y
24. Moore- Russo, D., Viglietti, J. M., Chiu, M. M & Bateman, S. M. (2013). Teachers’ spatial literacy as visualization, reasoning, and communication. Teaching and Teacher Education, 29, 97-109.
25. National Research Council, (2006). Learning to think spatially. Washington DC The National Academies Press.
26. Sari, E. K. & Ekawati, R. (2018). Analysis of primary students’ spatial literacy on reasoning. Jurnal Riset Pendidikan dan Inovasi Pembelajaran Matematika, 2(1), 15-22.
27. Sönmez, F. ve Akbaş, Y. (2019). Coğrafi bilgi sistemlerine (CBS) dayalı sosyal bilgiler öğretiminin 6. sınıf öğrencilerinin mekânsal düşünme becerilerine etkisi. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE). 40, 40-58.
28. Spatial Literacy in Teaching (2010, Sep.). University of Leicester-The Universit of Nottingham..Rerieved June,8 2020 from https://www.le.ac.uk/gg/splint/index.html,
29. Topaloğlu, İ. (2011). Cabri 3d ile yapılan ders tasarımlarının öğrencilerin uzamsal görselleme ve başarılarına etkisinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
30. Türel, A., & Demirkaya, H. (2020). Google Earth’ın sosyal bilgiler dersinde başarı ve tutumlara etkisi. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(14), 195-207. https://doi.org/10.20860/ijoses.799790
31. Turğut, M. (2007), İlköğretim II. kademede öğrencilerin uzamsal yeteneklerinin incelenmesi, [Yüksek Lisans Tezi], Dokuz Eylül Üniversitesi.
32. Turgut, M. F. (1992). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (9. Baskı). Saydam Matbaacılık.
33. Uygan, C. (2011), Katı cisimlerin öğretiminde google sketchup ve somut model destekli uygulamaların ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının uzamsal yeteneklerine etkisi, [Yüksek Lisans Tezi], Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
34. Yayla, O. (2019). Sosyal bilgiler eğitiminde mekânsal teknolojilere dayalı öğretim uygulamalarının öğrencilerin mekânsal düşünme becerilerine ve akademik başarılarına etkisi. [Yüksek Lisans Tezi]. Trabzon Üniversitesi.
35. Yolcu, B. ve Kurtuluş, A. (2010). 6. Sınıf öğrencilerinin uzamsal görselleştirme yeteneklerini geliştirme üzerine bir çalıma. İlköğretim Online, 9(1), 256-274.