The Relationship of Texts and Depictions in Uyghur Miniatures and Later Miniature Examples

Öz

The basic element of miniature art is presenting the text on the manuscript virtually to the viewer. In this context, miniature is associated with the text. Analyzing the events and the persons that are attempted to be explained or expressed is possible by fully reading and examining the text.

The order of creating the manuscript is first writing the text and then producing the miniature painting. Therefore, the page that the miniature will come or the scene to be presented must be specified before the writing phase. In some miniatures, the text continues as a rectangular piece at the top or bottom of the miniature product. Sometimes texts in miniatures appear on the edge of the figure or structure, or as the spelling of the person's names. This is used as a supporter for a better understanding of the subject in the painting, and for the identification of persons or places. The relationship between the text and the miniature in the manuscripts in different eras and geographies had continued until the collapse of the Ottoman Empire, that is to say until the ending of the tradition of manuscripts. Our paper is about the analysis of the text-miniature relation in the Uighur Manichaeist manuscripts.

Anahtar Kelimeler

• Central Asia,Uyghur,Turkish Art,Manichaeism,Miniature

UYGUR MİNYATÜRLERİNDE METİN-RESİM İLİŞKİSİ VE SONRASI

Öz

Minyatür sanatının temel unsuru, yazmadaki metni görsel olarak izleyene sunmaktır. Bu bağlamda minyatür metin ile ilişkilidir. Anlatılmak veya vurgulanmak istenen olay veya kişilerin çözümlemesi metnin tam olarak okunması ve incelenmesi mümkündür.

Yazmanın oluşum aşamasındaki sıra, metnin önce yazılıp minyatürün sonra yapılmasıdır. Dolayısıyla yazım aşamasında hangi sayfaya minyatür geleceği veya hangi sahnenin yapılacağı hususu belirlenmiş olmalıdır. Kimi minyatürlerde metin, minyatürün üst veya alt kısmanda dikdörtgen bir parça olarak devam eder.

Minyatürlerde kimi zaman da metin; figür veya yapının kenarında, yapının veya şahsın isimlerinin yazımı olarak yer alır. Bu durum, resmi destekleyici olarak konunun daha iyi anlaşılması ve şahısların veya yerlerin belirlenmesi için uygulanır. Farklı dönemlerde ve coğrafyalarda yazma eserlerdeki metin-minyatür ilişkisi Osmanlı Devleti’nin sonuna kadar yani yazma eser geleneğinin bitimine kadar sürmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Asya,Uygur,Türk Sanatı,Manihaizm,Minyatür

Kaynakça

1. Şehnaz Özcan, Uygur Yazmalarında Sayfa Düzeni, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Sanatı Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul, 2010. Betül Özbay, Huastuanift, Manihaist Uygurların Tövbe Duası, Ankara, Türk Dil Kurumu, 2014. Emel Esin, Türk Kosmolojisi (İlk Devir Üzerine Araştırmalar), Türk Kültürü El-kitabı seri II’ye ek, Edebiyat Fakültesi Matbaası, İstanbul, 1979.