SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞI İLE NARSİSTİK KİŞİLİK EĞİLİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Öz
Günümüzde insanların günlük yaşamın büyük kısmını dijital ortamlardaki sosyal medya etkileşimleriyle
geçirmek zorunda kalması bu alanın incelenmesini zorunlu kılmıştır. Bu çerçevede sosyal medyanın kişilik
üzerindeki etkisi birçok araştırmacı tarafından ele alınmıştır. Bu araştırmada da 18-45 yaş arası bireylerde sosyal
medya bağımlılığı ile narsistik kişilik eğilimleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma İstanbul ili Başakşehir
ilçesinden seçkisiz yolla belirlenen 354 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı
olarak “Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu (SMB-YÖ)” ve “Narsistik Kişilik Envanteri-NKÖ”
kullanılmıştır. Gruplar üzerinde yapılan ANOVA testine sonuçlarına göre sosyal medya bağımlılığı ile narsistik
kişilik eğilimleri arasında anlamlı fakat düşük düzeyde bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Ayrıca 18-25 yaş
aralığında bekar, kadın bireylerde sosyal medyanın en yüksek düzeyde kullanılmakta; narsisizm eğilimi ise en
yüksek düzeyde özel sektörde çalışan bekar ve erkek bireylerde bulunmaktadır. Katılımcılar sosyal medyayı en
çok haber ve genel kültür için kullandıklarını ifade etmişlerdir. En fazla kullanılan sosyal medya platformunun
Instagram olduğu saptanmıştır. Kullanım sıklığı ve takipçi sayısı yüksek olan bireylerin sosyal medya bağımlılık
düzeyleri daha yüksektir. Araştırma sonuçlarına göre sosyal medya kullanım sıklığı arttıkça bireylerin narsistik
kişilik eğilimlerinin de artmakta olduğu gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alanka, Ö. & Cezik, A. (2016). Dijital kibir: sosyal medyadaki narsisistik ritüellere ilişkin bir inceleme. Atay, S. (2009). Narsistik kişilik envanteri’nin türkçe’ye stadardizasyonu. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1). 181-196.
- Andreassen, C. S. (2012). Development of a facebook addiction scale. Psychological Reports, 110/2, 501-517.
- Bakırtaş, H., Akkaş, C. ve Çiftçi, S. (2020). ‘Narsistagram’: İnstagram kullanımında narsisizm. Selçuk İletişim, 13 (1), 130-157.
- Christakis, N. A. & Fowler, J.H. (2012). Sosyal ağların şaşırtıcı gücü ve yaşantımızı biçimlendiren etkisi [The surprising power of our social networks and how they shape our lives]. İstanbul: Varlık Yayınları.
- Çakır, B. (2018). Yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı, narsisizm ve empati düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Üsküdar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Ellis, H. (1898). Auto- eroticism: A psychological study. Alienist and Neurologist, 19, 260- 299.
- Freud, S. (1998). Narsisizm Üzerine ve Schreber Vakası, (Çev. B. Büyükkal ve S. Murat Tura), İstanbul: Metis Yayıncılık.
- Hamedoğlu, M.A. (2009). Örgütsel Narsisizm Düzeyine İlişkin Yönetici ve Öğretmen Algıları. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. 13. Cilt: 4 Sayı: 2 Yıl: 2023 e-ISSN 2717-9737122
- Kernberg OF, 1977. The structural diagnosis of borderline personality organization. In: Hartcollis P. (ed). Borderline Personality Disorders. Pp. 87-121. Int Universities pres, NY.
- Kernberg, O. F. (2012). Sınır Durumlar ve Patolojik Narsisizm. (Çev. M. Atakay). İstanbul: Metis Yayınları. s. 200, s. 272-274.