TR
Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve "Gaslighting" Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme
Öz
Kendini aşırı önemseme, abartılmış benmerkezcilik ve kişilerarası ilişkilerde problemler ile karakterize olan patolojik narsisizm gösteren bireyler, duygusal ilişkilerinde arzularını ve megaloman duygularını tatmin etme amaçlı diğer kişilere karşı hem empati eksikliği göstermekte hem de onları duygusal açıdan istismar etmeye eğilimli olabilmektedir. Gaslighting, narsisistik bireyin partneri üzerinde güç ve kontrol kurmaya çalıştığı duygusal ilişki içerisinde gelişebilen hem onun şahsi yargı, düşünce ve deneyimlerine olan inancını hem de kendisine olan güven duygusunu zedeleyebilen benliğe yönelik bir duygusal istismar biçimi olarak tanımlanmaktadır. Duygusal istismar ise, kişilik gelişimini negatif yönde etkileyen ve psikiyatrik bozuklukların etiyolojisinde temel bir öneme sahip başlıca faktörlerden biridir. Olumsuz bir yaşam deneyimi olarak değerlendirilebilen patolojik uzun dönemli duygusal ilişki esnasında veya sonrasında mağdur; travmatik bağlanma ve reviktimizasyon ile karakterize olan dissosiyatif bozukluk ve/veya travma sonrası stres bozukluğu tanısı alabilmektedir. Psikoterapi adına duygusal istismarın narsisistik bireylerin kurduğu romantik ilişkilerde ortaya çıkış ritüellerine ve partnerleri üzerindeki negatif yönelimli psikolojik etkilerine açıklık kazandırmak temel bir gerekliliktir. Duygusal istismara dair yapılan çalışmalar, hem toplumda patolojik düzeydeki narsisistik bireylerin fark edilebilmesine hem de narsisistik istismarı önleme çalışmalarının ivme kazanmasına önemli katkılar sağlamaya devam etmektedir. Bu çalışmada patolojik duygusal ilişki içerisinde yer alan narsisistik bireylerin partnerleri üzerinde kullandığı duygusal istismar ve gaslightingin ortaya çıkış biçimleri ve mağdurun ruhsal yapısı üzerindeki negatif etkileri kapsamlı bir şekilde değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abramson, K.(2014). Turning up the lights on gaslighting. Philos Perspect, 28(1):1–30.
- Ackerman, R. A., Witt, E. A., Donnellan, M. B., Trzesniewski, K. H., Robins,R. W., & Kashy, D. A. (2011). What does the narcissistic personality inventory really measure? Assessment, 18(1), 67–87.
- Akhtar, S. (1989). Narcissistic personality disorder: Descriptive features and differential diagnosis. Psychiatric Clinics of North America, 12(3), 505-529.
- Akhtar, S. (2003). New Clinical Realms: Pushing the Envelope of Theory and Technique. Lanham, MD: Jason Aronson.
- Akhtar, S., & Thomson, J. A. (1982). Overview: Narcissistic personality disorder. The American Journal of Psychiatry, 139(1), 12-20.
- American Psychiatric Association (1987). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (3rd ed.). Washington: DC: Author.
- American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.). Washington: DC: Author.
- American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed., revision). Washington: DC: Author.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
22 Ekim 2021
Kabul Tarihi
25 Kasım 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Akiş, A. D., & Öztürk, E. (2021). Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve "Gaslighting" Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, 6(2), 1-31. https://doi.org/10.46628/itbhssj.1013622
AMA
1.Akiş AD, Öztürk E. Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve "Gaslighting" Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme. AİTBD-AHSSJ. 2021;6(2):1-31. doi:10.46628/itbhssj.1013622
Chicago
Akiş, Aslı Dila, ve Erdinç Öztürk. 2021. “Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve ‘Gaslighting’ Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme”. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi 6 (2): 1-31. https://doi.org/10.46628/itbhssj.1013622.
EndNote
Akiş AD, Öztürk E (01 Aralık 2021) Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve "Gaslighting" Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi 6 2 1–31.
IEEE
[1]A. D. Akiş ve E. Öztürk, “Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve ‘Gaslighting’ Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme”, AİTBD-AHSSJ, c. 6, sy 2, ss. 1–31, Ara. 2021, doi: 10.46628/itbhssj.1013622.
ISNAD
Akiş, Aslı Dila - Öztürk, Erdinç. “Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve ‘Gaslighting’ Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme”. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi 6/2 (01 Aralık 2021): 1-31. https://doi.org/10.46628/itbhssj.1013622.
JAMA
1.Akiş AD, Öztürk E. Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve "Gaslighting" Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme. AİTBD-AHSSJ. 2021;6:1–31.
MLA
Akiş, Aslı Dila, ve Erdinç Öztürk. “Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve ‘Gaslighting’ Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme”. Artuklu İnsan ve Toplum Bilim Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2021, ss. 1-31, doi:10.46628/itbhssj.1013622.
Vancouver
1.Aslı Dila Akiş, Erdinç Öztürk. Patolojik Narsisizm: Duygusal İstismar ve "Gaslighting" Perspektifinden Kapsamlı Bir Değerlendirme. AİTBD-AHSSJ. 01 Aralık 2021;6(2):1-31. doi:10.46628/itbhssj.1013622
Cited By
Gaslighting and Interpersonal Relationships: Systematic Review
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar
https://doi.org/10.18863/pgy.1281632Narsisizmin Folklorik Temsili: Ayşe ile Fatma Masalındaki Narsisistik Yapıların Karşılaştırmalı Analizi
Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi
https://doi.org/10.34083/akaded.1702907Not All Wounds are Visible: Gaslighting and PTSD among Young Adult Females
Journal of Interdisciplinary Perspectives
https://doi.org/10.69569/jip.2025.167Turkish Translation, Reliability, and Validity Study of Victim Gaslighting Questionnaire and Related Issues
Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology
https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.3.02Dating Apps and Cyber Harassment: A Review Article
Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology
https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.4.11