Halk Müziği Kaynaklarından Yeni Bir Sanat Müziğinin Yaradılışı: Béla Bartók

Is it possible to create a new art music based on the resources of a society, that has a rich, multicultural music heritage? What are the possible methods and principles to be followed in order to achieve this goal? The composer and ethnomusicologist Béla Bartók, was looking for the answers of all these questions. Related with this issue, Bartók began his research on the subject of Turkish folk music sources. He made a field trip to Turkey, in the year of 1936, collecting phonograph records of some authentic folk songs. The results of this research were combined with the framework of his own aesthetic view in his compositions, which had remarkable contributions to the contemporary music world. These works have opened new horizons for the composers and musicologist of the first generation Turkish musicians of the republic period. This article, investigates the synthesis of folk music and contemporary art music in the context of Béla Bartók's aesthetic view, hence his intellectual principles and methods are discussed.

Zengin ve çoklu kültür mirasına sahip olan bir toplumun müziği, çağdaş sanat müziğine kaynak olabilir mi? Eğer bu mümkünse, izlenmesi gereken yöntem ve ilkeler nelerdir? Macar besteci ve etnomüzikolog Béla Bartók da, işte bu soruların yanıtlarını aramıştır. Konuyla ilgili olarak Bartók, araştırmalarının bir bölümünü Türk halk müziği kaynaklarına yöneltmiştir. 1936 yılında Türkiye’ye yaptığı araştırma gezisinde, otantik halk şarkılarının fonograf kayıtlarını gerçekleştirmiştir. Araştırmalarının sonuçlarını ise, kendi estetik anlayışı çerçevesinde birleştirerek, çağdaş müzik dünyasına önemli katkılar sağlamıştır. Onun bu eserleri, cumhuriyet döneminin birinci kuşak Türk besteci ve müzikologları için de yeni ufuklar açmıştır. Bu makale, Béla Bartók’un estetik anlayışı çerçevesinde, halk müziği kaynaklarının çağdaş sanat müziğine aktarılması konusundaki düşünsel esasları ve yöntemleri ele almaktadır.